ولکر تورک، جمعه، اول جوزا در بیانیهای اخراج پناهجویان افغان را نقض قوانین بینالمللی پناهندگان و حقوق بشر توصیف کرد و گفت که قوانین پیشنهادی و در حال بررسی درباره مهاجران در اتحادیه اروپا ضمانتهای حقوق بشر را تضعیف کرده و پناهجویان را در معرض آسیب قرار میدهند.
کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد میگوید که زنان، کودکان و مردان افغان از کشورهایی که در آنها به دنبال امنیت بودهاند بیرون رانده میشوند و ناچارند برخلاف خواست خود به افغانستان بازگردند؛ امری که آنان را در «معرض خطر جدی» قرار میدهد. او تاکید کرد بازگرداندن افرادِ در معرض خطر جدی نقض اصل بنیادین «عدم بازگرداندن» است و از دولتها خواست به تعهدات حقوقی بینالمللی خود درباره پناهجویان پایبند بمانند.
آقای تورک افزود که زنان و دختران، کارمندان و نیروهای امنیتی حکومت پیشین، خبرنگاران، جامعه مدنی و اعضای جامعه رنگینکمانی از جمله گروههایی هستند که همچنان در معرض خطر جدی اقدامات تلافیجویانه طالبان قرار دارند.
او نسبت به گزارشها درباره ازسرگیری و بررسی اخراج افغانها از اروپا بهرغم «وضعیت وخیم» حقوق بشر در افغانستان، ابراز نگرانی کرد.
این مقام ملل گفت که مطابق حقوق بینالملل و حقوق پناهندگان بازگرداندن پناهجویان بدون «ارزیابی خطرات فردی» باید متوقف شود.
بربنیاد گزارشهای ملل متحد از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون نزدیک به ۲۷۰ هزار مهاجر افغان عمدتا از ایران و پاکستان اخراج شدهاند. همزمان ترکیه و تاجیکستان تعدادی از مهاجران افغان را اخراج کردهاند. آمارهای این سازمان نشان میدهد که در سال گذشته میلادی بیش از ۱.۲ میلیون افغان از ایران و ۱۵۰ هزار مهاجر از پاکستان اخراج شدهاند.
یافتههای یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل نشان میدهند که شماری از بازگشتکنندگان با نقضهای جدی حقوق بشری، از جمله بازداشت و حبس خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری توسط طالبان روبهرو شدهاند.
تورک تاکید کرد که علاوه بر وضعیت بسیار وخیم حقوق بشر، افغانستان با بحرانی انسانی و ناامنی مرزی نیز روبهرو است. او از دولتهای عضو اتحادیه اروپا خواست از هر سیاستی که تضمینهای حقوق بشری را تضعیف میکند خودداری کنند و حفاظت مؤثر از افغانها را در اولویت قرار دهند.
این در حالی است کمیسیون اروپا پیشتر گفته بود تصمیم دارد نمایندگان طالبان را برای گفتوگو درباره اخراج مهاجران «مجرم» به بروکسل دعوت کند. این کمیسیون تاکید کرد که دعوت طالبان به معنی رسمیت بخشیدن به این گروه نیست و نشست در سطح فنی برگزار خواهد شد.
با این حال پارلمان اروپا روز جمعه با تصویب قطعنامهای درباره وضعیت زنان و دختران در افغانستان از کمیسیون و شورای اروپا خواست از دعوت طالبان به بروکسل خودداری کنند. شماری از نمایندگان پارلمان اروپا دعوت از نمایندگان طالبان به بروکسل را «شرمآور» خواندهاند.