طالبان در هرات دستور داد زنانی که صورت خود را نمی‌پوشانند، «بازداشت شوند»

زهره الکوزی، دانش‌آموز افغان، دیپلم خود را با معادل ۳.۵ (GPA) دریافت کرده است؛ نمره‌ای که در نظام آموزشی امریکا در رده نمرات خوب و ممتاز قرار می‌گیرد.
او هنگام ورود به امریکا به زبان انگلیسی تسلط نداشت، اما توانست در مدت چند سال بر چالش‌های زبانی و آموزشی غلبه کند و دوره مکتب را با موفقیت به پایان برساند.

زهره در گفت‌وگو با شبکه محلی «لوکال ۱۰ نیوز» گفت: «شما می‌توانید به هر چیزی که می‌خواهید برسید. اینجا هیچ مانعی وجود ندارد و هیچ‌کس نمی‌تواند شما را متوقف کند.»

• 

  دختران دوره طالبان، از دانشگاه‌های امریکا فارغ شدند

موفقیت این دانش‌آموز افغان در حالی مورد توجه قرار گرفته است که میلیون‌ها دختر در افغانستان با محدودیت‌های آموزشی روبه‌رو هستند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و همچنین تحصیلات دانشگاهی زنان در افغانستان متوقف شد.
افغانستان در حال حاضر تنها کشور جهان است که دختران و زنان از آموزش متوسطه و عالی محروم‌اند.
فعالان حقوق بشر و مدافعان آموزش می‌گویند که موفقیت دختران افغان در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که آنان در صورت دسترسی به آموزش و فرصت‌های برابر، توانایی دستیابی به موفقیت‌های‌ حرفه‌ای را دارند.

به تازگی، بنیاد آموزش برتر اعلام کرد که دست‌کم ۷۴ دختر افغان به حمایت صندوق توسعه قطر از دانشگاه‌های امریکایی فارغ شدند. این دختران که در پی ممنوعیت آموزشی طالبان از تحصیل باز مانده بودند، از طریق برنامه بورسیه‌های قطر از ۲۷ مرکز تحصیلات عالی در سراسر امریکا فارغ شده‌اند.

جان بیلینگز، فرمانده کندک دوم، در حال دود کردن سیگرت با معاون صحی گروهش، به راننده خود گفت: «کمی دراز می‌کشم و خستگی بدر می‌کنم.» اما یک ساعت بعد، سربازان او را بیدار کردند: «لطفاً بیدار شوید، برگدال نیست.»

بیلینگز ابتدا تصور کرد سربازان شوخی می‌کنند، اما آنان تأکید کردند: «پیدایش نکردیم. او ناپدید شده است.»

از ۳۰ جون تا پایان جولای و سپس تا اواسط آگست، نیروهای امریکایی به‌طور پیوسته گشت‌زنی و عملیات هوایی و زمینی انجام دادند، اما بو برگدال را پیدا نکردند.

او چند سال در مناطق مختلف وزیرستان، زیر نظارت و بازداشت القاعده و شبکه حقانی، در شرایطی دشوار نگهداری می‌شد. برگدال دو بار تلاش کرد فرار کند، اما پس از آن شبکه حقانی او را در یک قفس آهنی زندانی کرد.

100%

شامگاه ۳۱ مه ۲۰۱۴، حدود ساعت ۶:۳۰، نیروهای امریکایی توانستند در پی یک معامله، بو برگدال را در منطقه بتی تانه ولسوالی علیشیر ولایت خوست از طالبان تحویل بگیرند.

ریاست هیئت طالبان را قاری عبدالله معراج برعهده داشت؛ فردی که از نزدیکان بدرالدین حقانی، بنیان‌گذار لشکر بدری، و از باشندگان منطقه لکن خوست بود. معراج بعداً در دوم مارچ ۲۰۱۷ در حمله یک پهپاد امریکایی در خوست کشته شد.

طالبان همان شب اعلام کردند که پنج نفر از رهبران این گروه؛ ملا محمد فاضل آخند، ملا نورالله نوری، ملا عبدالحق وثیق، ملا خیرالله خیرخواه و مولوی محمدنبی عمری، ساعت ۷ شام به وقت افغانستان به هیئت قطری سپرده شدند؛ هیئتی که از سه روز پیش برای تحویل گرفتن زندانیان طالبان انتظار می‌کشید.

ملا محمد فاضل آخند، باشنده ولسوالی چورچینوی ارزگان، در دوران حاکمیت اول طالبان معاون وزارت دفاع بود. او در سال ۲۰۰۱ توسط جنرال دوستم بازداشت و سپس به امریکایی‌ها سپرده شد. ملا نورالله نوری، باشنده ولسوالی شاه‌جوی زابل و والی بلخ در دوره نخست حاکمیت طالبان، نیز پس از سقوط مزار شریف در سال ۲۰۰۱ همراه با ملا محمد فاضل به دست نیروهای دوستم افتاد.

محمدنبی عمری، از اعضای ارشد شبکه حقانی، به اتهام میزبانی از جلال‌الدین حقانی و حمایت از القاعده و دیگر جنگجویان خارجی در نبرد شاهی‌کوت بازداشت شده بود. ملا خیرالله خیرخواه، باشنده قندهار، در دوره اول طالبان والی هرات بود و ملا عبدالحق وثیق نیز در دوره نخست معاون ریاست عمومی استخبارات این گروه را به عهده داشت. این افراد در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ به زندان گوانتانامو منتقل شدند.

هر یک از آنان نزدیک به ۱۳ سال را در بازداشت امریکا سپری کرده بودند. این زندانیان در اول جون به قطر رسیدند و اعضای دفتر سیاسی طالبان از آنان استقبال کردند. هر پنج نفر بعداً در ساختار اداره فعلی طالبان به مقام‌های مهمی دست یافتند.

دولت افغانستان به رهبری رئیس‌جمهور حامد کرزی این تصمیم را محکوم کرد و گفت مطابق قوانین بین‌المللی، این زندانیان باید به افغانستان تحویل داده می‌شدند. کابل تأکید داشت که نادیده گرفتن دولت افغانستان به معنای تضعیف حاکمیت ملی کشور است.

طالبان از دیپلماسی گروگان‌گیری استفاده می‌کنند؟

دیپلوماسی گروگان‌گیری عمدتاً از سوی دولت‌ها به‌عنوان ابزاری برای فشار سیاسی به کار گرفته می‌شود، اما در برخی موارد گروه‌های مسلح نیز هنگامی که به کشوری تسلط پیدا می‌کنند یا به بازیگرانی قابل تعامل در معادلات سیاسی میان دولت‌ها تبدیل می‌شوند.

در سطح دولتی، نمونه‌های این نوع دیپلوماسی بیشتر در روسیه، ایران و ونزوئلا دیده می‌شود، اما در میان گروه‌های مسلح، القاعده نخستین گروهی بود که این تاکتیک را به کار گرفت. تبادل اعضای ارشد القاعده با دیپلومات‌های ایرانی در عراق و پاکستان، طالبان افغانستان را نیز تشویق کرد تا از گروگان‌گیری برای کسب امتیاز استفاده کنند. پیش از آن، بیشتر آدم‌ربایی‌های اتباع خارجی انگیزه مالی داشت.

تحول از پرونده برگدال تا روند دوحه و تبادل‌های گسترده زندانیان، چندان قابل پیش‌بینی نبود. در آغاز، این موضوع به یک اقدام معمول جنگی و اسیرگیری شباهت داشت، اما بعداً طالبان با مشاهده فشارهای سیاسی داخلی بر دولت امریکا، از آن برای دستیابی به یک معامله بزرگ‌تر و فرصت‌های جدید استفاده کرد.

طالبان با بازداشت برگدال این امتیاز را به دست آوردند که اعضای ارشد خود را، بر اساس شرایط مورد نظرشان، از زندان گوانتانامو به قطر منتقل کنند و حتی راه گفت‌وگو با امریکا را بگشایند. این معامله در نهایت مسیر روند دوحه را هموار کرد؛ روندی که در نتیجه آن نزدیک به پنج هزار جنگجوی این گروه از زندان‌های افغانستان آزاد شدند و خروج تدریجی نیروهای امریکایی از افغانستان نیز آغاز شد.

تمایل ایالات متحده به تبادل زندانیان با روسیه و دیگر کشورها، این ذهنیت را در طالبان ایجاد کرد که می‌توان از تاکتیک گروگان‌گیری به‌عنوان ابزاری برای فشار در مذاکرات استفاده کرد. آنان این رویکرد را پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱ نیز ادامه دادند. به نظر می‌رسد طالبان این روش را به‌دلیل محدود بودن تعاملات سیاسی و نبود تماس‌های مستقیم دیپلوماتیک، راهی برای مدیریت برخی مسائل می‌دانستند.

از سوی دیگر، دولت امریکا در سال‌های اخیر برای مقابله با این مشکل سیاست‌های ویژه‌ای تدوین کرده است. بر اساس قانون لوینسون مصوب ۲۰۲۰، اگر یک شهروند امریکایی با هدف اعمال فشار سیاسی بازداشت شده باشد، وزیر خارجه امریکا می‌تواند او را «بازداشت‌شده به‌طور ناعادلانه» اعلام کند؛ اقدامی که زمینه آغاز مذاکرات ویژه برای آزادی او را فراهم می‌سازد.

طالبان با گروگان‌گیری بو برگدال و دیگر شهروندان امریکایی، ارتباط مستقیم با نمایندگان و هیئت‌های امریکایی برقرار کرد، پیام‌های خود را منتقل کرد، برخی زندانیان را آزاد و امتیازاتی نیز به‌دست آورد.

100%

اما در ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، رئیس‌جمهور امریکا، دونالد ترامپ، فرمان اجرایی جدیدی را امضا کرد که هدف آن مقابله با موارد بازداشت ناعادلانه شهروندان امریکایی توسط کشورهای خارجی است؛ یعنی جلوگیری از بازداشت و زندانی کردن شهروندان ایالات متحده در نقاط مختلف جهان با هدف امتیازگیری.

این فرمان که «تقویت تلاش‌های حفاظتی در برابر بازداشت ناعادلانه شهروندان امریکا» نام دارد، طبقه‌بندی جدیدی تحت عنوان «دولت حامی بازداشت ناعادلانه» ایجاد می‌کند. بر اساس این فرمان، اگر کشوری حامی بازداشت ناعادلانه شهروندان امریکایی شناخته شود، ممکن است با پیامدهایی چون تحریم، محدودیت‌های تجاری، محدودیت‌های صدور ویزا و محدودیت در سفر شهروندان امریکایی به آن کشور روبه‌رو شود.

پس از چندین نشست ناموفق میان نمایندگان امریکا و طالبان، کاخ سفید در ۱۰ مارچ افغانستان را به‌عنوان «دولت حامی بازداشت ناعادلانه» معرفی کرد و طالبان را متهم کرد که از شهروندان ایالات متحده به‌عنوان ابزار فشار استفاده می‌کند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، گفت طالبان از «تاکتیک‌های تروریستی» استفاده می‌کند؛ تاکتیک‌هایی که شامل ربودن افراد برای دریافت باج یا کسب امتیاز سیاسی است. او هشدار داد که افغانستان برای مسافران امریکایی کشور امنی نیست.

امریکا پیش از این نیز در ۲۷ فبروری ایران را در همین فهرست قرار داده بود.

«زندانیان امریکایی باری بر دوش طالبان هستند»

طالبان در پایان ماه مارچ، پس از هشدار روبیو، دنیس کویل، شهروند امریکایی را آزاد و اعلام کرد که او را به عنوان نشانه حسن نیت رها کرده‌ است.

کاخ سفید این اقدام طالبان را مثبت ارزیابی کرد، اما گفت هنوز کارهای زیادی باقی مانده و سه شهروند امریکایی دیگر، محمود حبیبی، پاول اوربی و افراد دیگر نیز باید آزاد شوند.

طالبان یک سال پیش از آن نیز جورج گلیزمن، شهروند امریکایی را پس از سفر یک هیئت ایالات متحده به ریاست زلمی خلیلزاد آزاد کرده بود. او ۸۳۶ روز در بازداشت طالبان به سر برده بود.

100%

یکی از خواسته‌های طالبان در برابر آزادی زندانیان امریکایی، آزاد شدن عبدالرحیم افغانی، از نزدیکان و پیام‌رسانان اسامه بن لادن در زندان گوانتانامو است، اما ایالات متحده تاکنون به چنین معامله‌ای پاسخ نداده است.

افغانستان اینترنشنال به یک نسخه از نامه‌ آمریت تعلیمات اسلامی وزارت معارف طالبان دست یافته است که در آن به مکاتب و مدارس دینی کابل دستور داده شده از ورود دانش‌آموزان و طلبه‌ها با موبایل‌های هوشمند به مکاتب و مدرسه‌ها جلوگیری کنند.

این نامه در روز دوم ماه جاری صادر شده است.

100%

این نامه پس از آن صادر شده که اخیرا تصاویر و ویدیوهای برخی از دانش‌آموزان هنگام خواب روی میزها و رقص و شوخی در صنف‌های درسی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد.

همچنین، در ماه‌های گذشته تصاویری از ممنوعیت ورود دانش‌آموزان به مکاتب به‌خاطر نپوشیدن دستار منتشر شده است.

با این حال، شماری از کارشناسان بی‌نظمی‌ها در مراکز آموزشی را نمونه‌ای از ضعف و فرسایش نظام آموزشی افغانستان پس از به قدرت رسیدن طالبان می‌دانند. آنها تاکید دارند که طالبان به جای ممنوعیت تلفن‌های هوشمند بر تقویت کیفیت آموزش در کشور توجه کنند.

این در حالی است که یافته‌های یک گزارش ویژه افغانستان اینترنشنال نشان می‌دهد بسیاری از دانش‌آموزان در بلخ از کمبود، معلمان مسلکی، نبود امکانات درسی، سانسور بخش‌هایی از کتاب‌های درسی، کمبود معلم و ساعت‌های خالی و مشکلاتی از این دست شکایت دارند.

• 

  پسران معارف فروپاشیده؛ «نمی‌دانم مکتب‌رفتن بهتر است یا مکتب‌نرفتن»

از سویی هم صندوق کودکان سازمان ملل (یونسیف) در ماه میزان ۱۴۰۴ اعلام کرد که بیش از ۲ میلیون کودک از آموزش محر‌وم‌‌اند و بیش از ۹۰ درصد دانش‌آموزان ده‌ساله در افغانستان قادر به خواندن متن‌های ساده نیستند. به گفته این سازمان، شاگردان «مکتب می‌روند اما چیزی یاد نمی‌گیرند.» یونسیف این وضعیت را پیامد سیاست‌های آموزشی طالبان عنون کرده است.

براساس این روایت او در دوره ماموریتش به عنوان مقام ارشد سازمان استخبارات بریتانیا در افغانستان، پس از اطلاع از علاقه حامد کرزی، رئیس‌جمهور سابق افغانستان به مربا در چای، با اقدامی شخصی برای نزدیکی به او تلاش کرد.

الکس یانگر، رئیس پیشین سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا از چهره‌های ارشد دستگاه اطلاعاتی این کشور بود که بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ این نهاد را اداره کرد.

او در دوره‌ای ریاست این سازمان را برعهده داشت که با چالش‌های مهم امنیتی از جمله ظهور داعش، تنش با روسیه و روند خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا همزمان بود.

آقای یانگر پیش از رسیدن به ریاست این سازمان، در حوزه‌های مختلف امنیتی از جمله عملیات ضدتروریسم و مدیریت شبکه‌های اطلاعاتی خارجی فعالیت داشت.

او در سال ۲۰۱۹ لقب شوالیه دریافت کرد و پس از بازنشستگی از خدمات دولتی به فعالیت در بخش خصوصی، از جمله مشاوره در بانک گلدمن ساکس، پرداخت.

الکس یانگر روز چهارشنبه، ۱۴ جوزا پس از درمان سرطان در سن ۶۲ سالگی درگذشت.

رسانه‌های آلمانی روز پنجشنبه گزارش دادند که این دو پناهجوی افغان در یک مرکز اسکان پناهجویان با یکدیگر درگیر شدند. براساس یافته‌های اولیه پولیس، مرد ۳۶ ساله در جریان این مشاجره چاقو کشیده و چندین بار به مرد دیگر ضربه زده است.

قربانی از ناحیه سر و قفسه سینه به شدت زخمی شد. شاهدان با خدمات امدادی و پولیس تماس گرفتند اما این مرد با وجود تلاش پزشکان برای نجات جانش، در شفاخانه جان باخت.

ماموران پولیس مظنون را بدون هیچ‌گونه مقاومتی در کانتینر محل اقامتش بازداشت کردند.

یک قاضی دستور بازداشت موقت او را صادر کرد و این فرد به زندان انتقال یافت. پولیس جنایی و دادستانی تحقیقات جداگانه‌ای را درباره انگیزه و جزئیات این رویداد آغاز کرده‌اند.

در ماه دلو سال گذشته خورشیدی نیز یک مرد افغان در هامبورگ آلمان به ضرب چاقو کشته شده بود.

• 

  یک افغان در هامبورگ آلمان به ضرب چاقو کشته شد