یک مقام اتحادیه اروپا روز چهارشنبه اعلام کرد که دفتر آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، در هفتههای اخیر برای باز کردن کانالهای ارتباطی با روسیه، تماسهای محدودی در سطح دیپلوماتیک با کرملین برقرار کرده است.
این مقام که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت در این تماسها هیچ موضوع ماهوی مورد بحث قرار نگرفته است. او افزود اتحادیه اروپا در هر سناریوی آینده منافع مشخصی دارد که باید از آنها دفاع کند و به همین دلیل حفظ کانالهای دیپلوماتیک با روسیه ضروری است.
او همچنین تأکید کرد که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده ندارد و همچنان از تلاشهای اوکراین برای دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار حمایت میکند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که رهبران اروپایی در هفتههای اخیر درباره احتمال آغاز گفتوگوهای مستقیم با روسیه پیرامون جنگ اوکراین و مسائل گستردهتر امنیتی رایزنیهای بیشتری انجام دادهاند؛ تغییری که پس از سالها انزوای دیپلوماتیک مسکو قابل توجه تلقی میشود.
با این حال، کشورهای اروپایی هنوز بر سر یک رویکرد مشترک به توافق نرسیدهاند و برخی حکومتها نسبت به مشارکت در مذاکرات با روسیه محتاط هستند. تاکنون ایالات متحده نقش اصلی را در تلاشهای دیپلوماتیک برای دستیابی به توافق صلح میان روسیه و اوکراین ایفا کرده است.
همزمان، اختلافنظرهایی نیز در داخل اروپا درباره نحوه مدیریت گفتوگو با مسکو وجود دارد. برخی رهبران اروپایی با تلاشهای بریتانیا، فرانسه و آلمان، برای در دست گرفتن رهبری دیپلوماتیک اروپا در تعامل با روسیه مخالفت کردهاند.
در همین راستا، جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، روز چهارشنبه بار دیگر خواستار تعیین یک نماینده واحد از سوی اتحادیه اروپا برای مدیریت تماسها با روسیه درباره جنگ اوکراین شد.
ملونی در پایان نشست گروه هفت در فرانسه به خبرنگاران گفت تعدد گروههای دیپلوماتیک در اروپا میتواند باعث سردرگمی شود و اتحادیه اروپا باید با یک صدای واحد با روسیه گفتوگو کند.
او همچنین گفت انتخاب نمایندهای از یکی از قدرتهای بزرگ اروپایی دشوار خواهد بود، زیرا چنین گزینهای رسیدن به توافق را پیچیدهتر میکند. به گفته ملونی، بهتر است این مسئولیت به یکی از کشورهای متوسط اتحادیه اروپا سپرده شود.
ایالات متحده سرانجام چهارشنبه ۲۷ جوزا متن رسمی یادداشت تفاهمی را که آخر هفته گذشته با جمهوری اسلامی امضا کرده بود، منتشر کرد. امریکا پیشتر گفته بود به خواست قطر و پاکستان دو میانجی مذاکرات و نیز اصرار جمهوری اسلامی این متن را دستکم تا جمعه و امضای رسمی آن منتشر نخواهد کرد.
با این حال، انتشار بخشهایی از این متن در رسانهها بازتابی بسیار گسترده یافت و انتقادهای کمسابقهای را متوجه دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، کرد.
یک مقام ارشد حکومت امریکا بعدازظهر چهارشنبه بهوقت شرق امریکا متن این سند ۱۴ مادهای را قرائت کرد؛ سندی که مفاد مربوط به بازگشایی تنگه هرمز، کاهش برخی محدودیتهای مالی علیه جمهوری اسلامی و همچنین انتظارات مربوط به رسیدگی به برنامه هستهای ایران در مذاکرات فنی آینده را مشخص میکند.
این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران» منتشر شد و پس از اعتراضات گستردهای که بهدلیل عدم انتشار عمومی متن آن شکل گرفته بود، در اختیار رسانهها قرار گرفت.
این مقام ارشد امریکایی، که نامش اعلام نشد، گفت: «این توافق اساسا توافقی است که به ما اجازه میدهد فورا تنگه هرمز را باز کنیم، ایرانیها را متعهد به نابود کردن غبار هستهای (uranium dust) کنیم، و سپس اهرمی در اختیار ما قرار میدهد که اگر ایرانیها رفتار خوب خود را افزایش دهند، ما نیز میزان رفع تحریمها و کمکهای اقتصادی را افزایش دهیم؛ اقداماتی که میتواند ایران را به کشوری مرفهتر تبدیل کند.»
قرار است این یادداشت تفاهم جمعه بهطور رسمی امضا شود؛ اقدامی که یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکره درباره شرایط نهایی توافق ایجاد خواهد کرد.
متن ارائه شده از سوی حکومت امریکا، تفاوتهایی اندک با آنچه رسانهها در روزهای اخیر منتشر کردهاند، دارد.
در همین حال شبکه سیانان بهنقل از مقامهای امریکایی نوشت بخش مهمی از تعهدات جمهوری اسلامی در کانالهای محرمانه و خارج از متن رسمی مطرح شده است. جزییاتی از این تعهدات منتشر نشده است.
متن رسمی کامل یادداشت تفاهم
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در تاریخ [......] با حسن نیت بر موارد زیر توافق کردند:
ماده ۱
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری این یادداشت تفاهم را امضا میکنند تا پایان فوری و دایمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، را اعلام کنند و متعهد شوند که از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی پایان دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
ماده ۲
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
ماده ۳
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند ظرف حداکثر ۶۰ روز به مذاکره بپردازند و به توافق نهایی دست یابند؛ این مدت با رضایت متقابل قابل تمدید است.
ماده ۴
بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده امریکا روند رفع محاصره دریایی خود و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز بهطور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد.
در این مدت، جمهوری اسلامی ایران به تناسب سطح تردد پیش از جنگ، بازگشت ترافیک کشتیها را برقرار خواهد کرد.
ایالات متحده امریکا همچنین متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
ماده ۵
پس از امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با بهکارگیری تمام تلاش خود، عبور ایمن کشتیهای تجاری را بدون دریافت هیچ هزینهای و فقط برای مدت ۶۰ روز از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد.
تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز میشود و با در نظر گرفتن ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینروبی از سوی جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز بهطور کامل برقرار خواهد شد.
جمهوری اسلامی ایران با سلطاننشین عمان گفتوگو خواهد کرد تا مدیریت آینده و خدمات دریایی تنگه هرمز را با مشورت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و مطابق حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز تعیین کند.
ماده ۶
ایالات متحده امریکا متعهد میشود همراه با شرکای منطقهای خود طرحی قطعی و مورد توافق به ارزش حداقل ۳۰۰ میلیارد دالر برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند.
سازوکار اجرای این طرح بهعنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد.
تمام مجوزها، معافیتها و اجازهنامههای مورد نیاز برای انجام تراکنشهای مالی مرتبط از سوی ایالات متحده صادر خواهد شد.
ماده ۷
ایالات متحده امریکا متعهد میشود تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تمامی تحریمهای یکجانبه امریکا اعم از اولیه و ثانویه را مطابق جدول زمانی مورد توافق در توافق نهایی لغو کند.
جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریمها را به رسمیت شناخته و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوع در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند.
ماده ۸
جمهوری اسلامی ایران مجددا تاکید میکند که سلاح هستهای تولید یا تحصیل نخواهد کرد.
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند که درباره سرنوشت مواد غنیشده ذخیرهشده از طریق سازوکاری که به صورت متقابل مورد توافق قرار گیرد و مطابق جدول زمانی ماده ۷ باشد تصمیمگیری کنند؛ حداقل روش اجرایی، رقیقسازی مواد در محل تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.
دو طرف همچنین توافق کردهاند درباره موضوع غنیسازی و سایر مسائل مورد توافق مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران بر اساس چارچوبی رضایتبخش که در توافق نهایی تعیین خواهد شد گفتوگو کنند.
توافق نهایی مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هستهای فوق را به رسمیت میشناسند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به آنها در مذاکرات با هدف دستیابی به توافق متقابل اعلام میکنند.
ماده ۹
تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند وضعیت موجود حفظ شود.
جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای اضافی در منطقه مستقر نخواهد ساخت.
ماده ۱۰
ایالات متحده امریکا متعهد میشود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو تحریمها، وزارت خزانهداری امریکا معافیتهایی برای صادرات نفت خام ایران، فرآوردههای نفتی و مشتقات آن و تمامی خدمات مرتبط از جمله خدمات بانکی، بیمه، حملونقل و غیره صادر کند.
ماده ۱۱
ایالات متحده امریکا متعهد میشود پس از اجرای این یادداشت تفاهم، وجوه و داراییهای مسدود یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را بهطور کامل در دسترس استفاده قرار دهد.
دو طرف در جریان مذاکرات درباره رویه آزادسازی این وجوه توافق خواهند کرد.
این وجوه، چه در حساب اصلی باقی بمانند و چه منتقل شوند، برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، کاملا قابل استفاده خواهند بود.
ایالات متحده امریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و تاییدیههای لازم را در این زمینه صادر کند.
ماده ۱۲
ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آینده به توافق نهایی ایجاد شود.
ماده ۱۳
پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای مواد ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و ادامه اجرای آنها، ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را صرفا در مورد سایر مواد آغاز خواهند کرد.
ماده ۱۴
توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید خواهد شد.
با گذشت سه روز از امضای آنلاین یادداشت تفاهم تهران و واشنگتن، محرمانه ماندن سند انتقادهایی را درباره ماهیت آن و دامنه امتیازهای پیشبینیشده برای تهران برانگیخته است. گزارشهای غیررسمی چارچوبی حاوی ۱۴ ماده درباره آتشبس، فروش نفت، وضعیت تحریمها و برنامه هستهای ترسیم میکند.
امریکا و حکومت ایران بامداد ۲۵ جوزا از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم قرار است جمعه ۲۹ جوزا بهطور رسمی در سوئیس امضا شود.
بر اساس نسخههایی که رسانههای مختلف از جمله العربیه، سیانان، بلومبرگ و والاستریت ژورنال از متن یا مفاد این یادداشت تفاهم منتشر کردهاند، تصویر کلی این سند شامل پایان فوری جنگ، رفع محاصره دریایی، ازسرگیری تردد کشتیها در مسیر خلیج فارس و دریای عمان، صدور معافیتهای نفتی، پتروشیمی، بانکی، بیمهای و حملونقلی برای ایران، پیشبینی سازوکاری برای آزادسازی داراییهای مسدودشده، تعهد امریکا و شرکای منطقهایاش به تامین مالی دستکم ۳۰۰ میلیارد دالر برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران و تاکید دوباره جمهوری اسلامی بر خودداری از تولید سلاح هستهای است.
بر اساس همین متنهای منتشرشده، این یادداشت تفاهم قرار است زمینهساز مذاکراتی ۶۰روزه برای دستیابی به توافق نهایی باشد؛ توافقی که در صورت نهایی شدن، باید از طریق قطعنامهای الزامآور در شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شود.
متن ۱۴ مادهای زیر، بر پایه نسخه منتشرشده از پیشنویس یادداشت تفاهم تنظیم شده است:
متن کامل یادداشت تفاهم
آنچه در ادامه میآید، ۱۴ بند مندرج در این توافق به روایت سیانان است.
۱. جمهوری اسلامی و ایالات متحده، به همراه متحدان خود در جنگ جاری، با امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دایمی جنگ را در تمامی جبههها، از جمله لبنان، اعلام میکنند و متعهد میشوند از این پس هیچگونه اقدام خصمانهای علیه یکدیگر انجام ندهند و از تهدید یا توسل به زور علیه یکدیگر خودداری کنند. توافق نهایی مفاد این ماده و موارد باقیمانده را تایید خواهد کرد.
۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد میشوند ظرف حداکثر ۶۰ روز که با توافق متقابل قابل تمدید است، درباره یک توافق نهایی مذاکره کنند و به آن دست یابند.
۴. ایالات متحده بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، محاصره دریایی را لغو و از هرگونه مداخله یا مانعتراشی علیه جمهوری اسلامی جلوگیری خواهد کرد و حداکثر ظرف ۳۰ روز، تردد دریایی را به ظرفیت کامل خود بازخواهد گرداند. حجم تردد کشتیها از سوی جمهوری اسلامی باید متناسب با سطح تردد پیش از جنگ باشد. همچنین ایالات متحده متعهد میشود نیروهای خود را حداکثر ظرف ۳۰ روز پس از انعقاد توافق نهایی، از مناطق پیرامونی خارج کند.
۵. جمهوری اسلامی ایران با امضای این یادداشت تفاهم، فورا اقداماتی را برای تضمین ازسرگیری تردد کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس آغاز خواهد کرد، به گونهای که این تردد حداکثر ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد. در این راستا، ضرورت رفع موانع فنی و پاکسازی و خنثیسازی مینها از سوی ایران مدنظر قرار خواهد گرفت.
۶. ایالات متحده متعهد میشود همراه با شرکای منطقهای خود، یک طرح جامع برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تهیه کند که مورد توافق هر دو طرف باشد و تامین مالی دستکم ۳۰۰ میلیارد دالر را تضمین کند. سازوکار اجرایی این طرح بهعنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف مدت ۶۰ روز تدوین خواهد شد.
۷. ایالات متحده متعهد میشود بر اساس یک جدول زمانی که بهعنوان بخشی از توافق نهایی در نظر گرفته خواهد شد، به تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی پایان دهد؛ از جمله تحریمهای ناشی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی؛ و همچنین تمامی تحریمهای یکجانبه ایالات متحده، اعم از تحریمهای اولیه و ثانویه.
۸. جمهوری اسلامی بار دیگر تاکید میکند هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق کردهاند سرنوشت مواد غنیشده و همچنین تمامی مسائل دیگر مرتبط با برنامه هستهای که مورد توافق متقابل قرار گیرند، از جمله نیازهای هستهای ایران، بهطور مناسب در توافق نهایی حلوفصل شوند. توافق نهایی مفاد این ماده را تایید خواهد کرد.
۹. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند تا زمان دستیابی به توافق نهایی، وضعیت موجود را حفظ کنند؛ بدین معنا که ایران وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده نیز هیچ تحریم جدیدی علیه ایران اعمال نخواهد کرد و دست به تقویت نیروهای خود در منطقه نخواهد زد.
۱۰. ایالات متحده متعهد میشود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو تحریمها، وزارت خزانهداری ایالات متحده معافیتهای لازم را برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها، و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله خدمات بانکی، بیمه، حملونقل و موارد مشابه صادر کند.
۱۱. ایالات متحده متعهد میشود با توجه به پیشرفت مذاکرات در جهت دستیابی به یک توافق نهایی، وجوه و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران آزاد شوند و بهطور کامل در دسترس قرار گیرند. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شده باشند، برای هرگونه پرداخت به ذینفع نهایی که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، مورد استفاده قرار خواهند گرفت و بهطور کامل قابل بهرهبرداری خواهند بود. ایالات متحده متعهد میشود بر این اساس، تمامی مجوزهای لازم را صادر کند.
۱۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند سازوکاری اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق توافق نهایی و نیز پایبندی طرفین به آن در آینده ایجاد شود.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و به محض دریافت تضمینهایی درباره آغاز اجرای مواد ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده صرفا در خصوص مواد باقیمانده برای دستیابی به یک توافق نهایی وارد مذاکره خواهند شد.
۱۴. توافق نهایی از طریق قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب خواهد رسید.
احتمال تغییر در متن یادداشت تفاهم وجود دارد
سیانان چهارشنبه ۲۷ جوزا به نقل از یک مقام امریکایی نوشت سندی که در اختیار این رسانه گرفته، همان توافقی است که ۲۵ جوزا بهصورت دیجیتال به امضای ونس، محمدباقر قالیباف و دونالد ترامپ رسید.
با این حال، بهدلیل محرمانه ماندن متن توافق از سوی تهران و واشنگتن، هنوز مشخص نیست نسخهای که سیانان به آن دسترسی پیدا کرده، دقیقا با متن نهایی سندی که ۲۹ جوزا در سوئیس بهصورت حضوری امضا خواهد شد، مطابقت داشته باشد.
سیانان همچنین گزارش داد جزییات فنی توافق همچنان در حال نهایی شدن است و به همین دلیل، احتمال تغییر در متن و نحوه نگارش برخی بندهای آن وجود دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، چهارشنبه ۲۷ جوزا در حاشیه نشست گروه هفت و در دیدار با عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، یادداشت تفاهم با جمهوری اسلامی را «بسیار قوی» توصیف کرد، اما همزمان هشدار داد که این توافق هنوز نهایی نشده و در صورت نارضایتی واشنگتن، اقدام نظامی از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ گفت: «این فقط یک یادداشت تفاهم است. اگر از آن راضی نباشم و رفتارشان را اصلاح نکنند، دوباره به سمت آنها شلیک میکنیم و روی سرشان بمب میاندازیم. چون به مدت ۴۷ سال بدرفتاری کردهاند.»
خبرگزاری رویترز ۲۶ جوزا نوشت دو موضوعی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از آنها بهعنوان دلایل آغاز جنگ نام میبردند، یعنی حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی و برنامه موشکی تهران، ظاهرا در دستور کار مذاکرات آینده قرار ندارند.
شهردار تهران اعلام کرد که برنامههای تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی تنها به ایران محدود نخواهد بود و بخشی از این مراسم در عراق نیز برگزار میشود.
علیرضا زاکانی روز چهارشنبه ۲۷ جوزا به خبرنگاران گفت پس از برگزاری دو روز مراسم وداع، پیکر خامنهای در ۱۵ سرطان در تهران، ۱۶ سرطان در قم و ۱۷ سرطان در عراق تشییع خواهد شد.
علی خامنهای قرار است در روز ۱۸ سرطان در زادگاهش مشهد به خاک سپرده شود.
اعلام برگزاری مراسم تشییع خامنهای در عراق در حالی است که پیشتر، دبیر ستاد تشییع او گفته بود که هیچ برنامهای برای برگزاری مراسم تشییع در خارج از کشور وجود ندارد و تمامی تمهیدات در داخل کشور در حال برنامهریزی است.
مراسم تشییع جنازه و تدفین رهبر پیشین جمهوری اسلامی به دلیل تداوم جنگ پس از حدود چهار ماه برگزار میشود.
مراسم تشییع و سوگواری از ۱۳ سرطان در تهران آغاز میشود و در شهرهای قم و مشهد ادامه مییابد.
به گفته مقامهای ایرانی زمان تدفین در مشهد تعیین شده و برنامه پیشین به دلیل تداوم جنگ به تعویق افتاد.
علی خامنهای ۳۷ سال رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده داشت و بهعنوان چهره محوری ساختار قدرت شناخته میشد.
رهبر پیشین جمهوری اسلامی همراه با شماری از اعضای خانوادهاش در حملات هوایی امریکا و اسرائیل در نهم حوت ۱۴۰۴ در اقامتگاهش در تهران کشته شد. دومین رهبر جمهوری اسلامی در زمان مرگ ۸۶ ساله بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا یادداشت تفاهم با جمهوری اسلامی را «بسیار قوی» توصیف کرد، اما هشدار داد در صورتی که از نسخه نهایی آن راضی نباشد، حملات را از سر خواهد گرفت.
رئیسجمهور امریکا، چهارشنبه ۲۷ جوزا در حاشیه نشست گروه هفت و در دیدار با عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر، یادداشت تفاهم با جمهوری اسلامی را «بسیار قوی» خواند، اما همزمان هشدار داد که این توافق هنوز نهایی نشده و در صورت نارضایتی واشنگتن، اقدام نظامی از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ گفت: «این فقط یک یادداشت تفاهم است. اگر از آن راضی نباشم و رفتارشان را اصلاح نکنند، دوباره به سمت آنها شلیک میکنیم و روی سرشان بمب میاندازیم. چون به مدت ۴۷ سال بدرفتاری کردهاند.»
رئیسجمهور امریکا همچنین مدعی شد این تفاهم بیش از ۹۹ درصد امکان دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را از بین میبرد و تاکید کرد که تهران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
ترامپ افزود یادداشت تفاهم شامل لغو فوری تحریمها نیست، اما این موضوع در مراحل بعدی مذاکرات مورد بحث قرار خواهد گرفت.
او همچنین درباره وضعیت تنگه هرمز گفت که این آبراه راهبردی هماکنون بهطور جزئی بازگشایی شده و انتظار میرود طی یک تا دو روز آینده بهطور کامل باز شود.
این اظهارات رئیسجمهور امریکا در حالی مطرح میشود که قرار است متن نهایی توافقنامه میان ایران و امریکا روز جمعه در سوئیس به امضا برسد.
پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، از دستیابی به یادداشت تفاهم میان امریکا و جمهوری اسلامی که قرار است جمعه ۲۹ جوزا امضا شود، استقبال کرد و آن را نتیجه امیدوارکننده گفتوگو و مذاکره دانست.
او در پیامی از کشورهایی که در تسهیل گفتوگو میان دو طرف و فراهم کردن زمینه این توافق نقش داشتند، قدردانی کرد.
پاپ ابراز امیدواری کرد این توافق به تقویت اعتماد متقابل، امنیت و ثبات در خاورمیانه کمک کند و زمینه گفتوگو و همکاری بیشتر میان ملتها را فراهم کند.
او گفت: «خدا را شکر که دستکم این توافقنامه وجود دارد و قرار است روز جمعه بهطور رسمی امضا شود.»
پاپ تأکید کرد که هنوز برخی مسائل نیازمند حلوفصل است، اما گفتوگو و مذاکره همواره بهتر از بازگشت به جنگ است.