نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل، این انتخاب را گامی مثبت خواند، اما گفت که موفقیت او بستگی به همکاری طالبان دارد. سفیر افغانستان در ژنو معتقد است که این دیپلومات زن بنگلادشی، قادر به بیرون کردن یوناما از وضعیت رقتبار کنونی نیست.
یک مقام سازمان ملل متحد به افغانستان اینترنشنال تأیید کرده است که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با ارسال نامهای به شورای امنیت، رباب فاطمه، دیپلمات ارشد بنگلادشی، را به عنوان نماینده ویژه جدید خود در افغانستان و رئیس هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) معرفی کرده است.
شورای امنیت هنوز به طور رسمی درباره این پیشنهاد تصمیمگیری نکرده است، اما انتظار میرود اعضای شورا ظرف ۲۴ ساعت آینده نظر نهایی خود را اعلام کنند. در صورت تایید، رباب فاطمه جانشین رزا اوتونبایوا، رئیس پیشین یوناما، خواهد شد و ریاست یوناما را در یکی از حساسترین مقاطع سیاسی و انسانی افغانستان بر عهده میگیرد.
این تغییر در حالی انجام میشود که شورای امنیت سازمان ملل بهتازگی ماموریت یوناما را با رأی مثبت هر ۱۵ عضو و برای یک سال دیگر تمدید کرده است.
نصیر احمد فایق، سفیر و نماینده دائمی افغانستان در سازمان ملل، انتصاب یک زن به این سمت را اقدامی مثبت توصیف کرد و گفت این انتخاب نشاندهنده جایگاه مهم زنان در سطح جهانی و منطقهای است.
او افزود که موفقیت رباب فاطمه در این ماموریت دشوار به سه عامل بستگی دارد: حمایت قاطع شورای امنیت، همکاری طالبان با وجود چالشهای موجود و توانایی خودش برای انجام ماموریت با تعهد، صداقت و بر اساس منشور سازمان ملل.
در همین حال، نصیر احمد اندیشه، سفیر و نماینده افغانستان در ژنو، نیز گفت که از ماهها پیش درباره انتخاب نماینده جدید رایزنی جریان داشت و تقریبا اجماعی شکل گرفته بود که این سمت به «یک زن، مسلمان و از کشورهای منطقه» سپرده شود.
او این انتصاب را «پیامی جدی و صریح به طالبان» توصیف کرد؛ گروهی که از زمان بازگشت به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر حقوق و آزادیهای زنان و دختران افغانستان اعمال کرده است.
با این حال، اندیشه نسبت به تأثیر این تغییر بر عملکرد یوناما خوشبین نیست. او در پاسخ به این پرسش که آیا رهبری جدید میتواند یوناما را از «وضعیت فلاکتبار کنونی» خارج کند، گفت: «متأسفانه خیر.»
رباب فاطمه کیست؟
رباب فاطمه از دیپلوماتهای باسابقه بنگلادیش در سازمان ملل به شمار میرود. او پیشتر ریاست هیئت اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، ریاست هیئت اجرایی نهاد زنان سازمان ملل و معاونت هیئت اجرایی برنامه توسعه سازمان ملل را بر عهده داشته و از چهرههای شناختهشده در حوزه توسعه، حقوق بشر و همکاریهای چندجانبه است.
مأموریتی در یکی از دشوارترین مقاطع افغانستان
یوناما در سال ۲۰۰۲ و پس از سقوط نخستین حکومت طالبان، بر اساس قطعنامه ۱۴۰۱ شورای امنیت تأسیس شد تا از روند صلح، بازسازی، توسعه نهادهای دولتی و حمایت از حقوق بشر در افغانستان پشتیبانی کند.
رباب فاطمه در صورت تأیید شورای امنیت، هدایت این مأموریت را در شرایطی بر عهده خواهد گرفت که افغانستان با بحران انسانی، بنبست سیاسی، انزوای بینالمللی و محدودیتهای گسترده بر حقوق زنان روبهرو است. از این رو، موفقیت یا ناکامی او نه تنها به تواناییهای دیپلوماتیک او، بلکه به میزان حمایت شورای امنیت و نحوه تعامل طالبان با سازمان ملل نیز وابسته خواهد بود.