براساس شهادت دو نفر در کمیته مستقل تحقیق درباره افغانستان، نیروهای ویژه بریتانیا زندانیان افغان را برای «تفریح» از روی لیفتراک (ماشین جابجایی بار پرتاب) میکردند. این گزارش همچنین از کشته شدن سه کشاورز افغان و تلاش ارتش برای سرپوش گذاشتن بر این «جنایات جنگی» پرده برمیدارد.
بر اساس شهادت افشاگران، سربازان بریتانیایی برای تفریح، زندانیان افغان را روی لیفتراک گذاشته، آن را بالا میبردند و با سرعت حرکت میکردند تا زندانیان سقوط کنند.
این کمیته که در چارچوب وزارت دفاع بریتانیا فعالیت میکند، اتهامات مربوط به جنایات جنگی نیروهای ویژه بریتانیا در افغانستان بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ و تلاشهای بعدی برای سرپوش گذاشتن بر این اقدامات را بررسی میکند.
مانیکا گرنفل که به عنوان کارمند آشپزخانه و انباردار با نیروهای ویژه بریتانیا همکاری داشته، به کمیته حقیقتیاب گفت که سربازان بازداشتشدگان را برای تفریح از روی لیفتراک به پایین پرتاب میکردند.
او در اظهارات خود تاکید کرد سربازی را به یاد میآورد که با افتخار درباره گذاشتن زندانیان روی لیفتراک، بالا بردن آن و حرکت سریع برای سقوط آنها صحبت کرده است.
مانیکا گرنفل وضعیت حاکم بر این نیروها را به «رها شدن از بند» تشبیه کرد و افزود که احساس میکرده هیچ نظارت واقعی بر رفتار سربازان وجود نداشته است.
کریستوفر گرین، عضو پیشین نیروی ذخیره ارتش بریتانیا که بین جنوری تا سپتامبر ۲۰۱۲ خدمت کرده است، به عنوان افشاگر دوم به موضوع کشتار سه برادر کشاورز در روستایی در ولایت هلمند اشاره کرد.
او گفت که تیم اطلاعاتی یگان او بهطور کامل اطمینان داشت که این سه برادر تنها کشاورز بودند و هیچ مدرکی وجود نداشت که آنها فرمانده طالبان باشند.
کریستوفر گرین افزود زمانی که تلاش کرد نگرانیهای خود را درباره این کشتار با یک افسر رابط مطرح کند، با واکنش تند و اتهام حمایت از طالبان روبرو شد و اجازه تماشای فیلم ضبطشده از این عملیات نیز به او داده نشد.
به گفته این سرباز پیشین، حکومت بریتانیا پس از کشته شدن این سه برادر، مبلغی معادل سه هزار و ۶۳۴ پوند به عنوان کمک مالی به مادر آنها پرداخت کرد که به گفته او این اقدام به معنای پذیرش گناه و کشتار افراد بیگناه بوده است.
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا در واکنش به این افشاگریها اعلام کرد که لندن بهطور کامل به حمایت از تحقیقات مستقل درباره افغانستان متعهد است و از تمامی کارکنان فعلی و پیشین دفاعی که شهادت دادهاند قدردانی میکند.
او دولت پاکستان را «سفاک» خواند و گفت: «بسیار دردناک است که پاکستان به بهانه حضور تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، خانههای غیرنظامیان را بمباران میکند.»
او همچنین ادعا کرد که تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروههای مسلح مخالف پاکستان در افغانستان حضور ندارند و طالبان به هیچ گروهی اجازه فعالیت در خاک افغانستان را نمیدهد.
پاکستان بارها طالبان را به پناه دادن و حمایت از تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) متهم کرده است؛ اتهامی که طالبان همواره رد کردهاند. مقامهای طالبان میگویند اسلامآباد باید با تهدیدهای امنیتی در داخل خاک خود مقابله کند و مسئولیت حملات تیتیپی را به افغانستان نسبت ندهد.
در ماههای اخیر و همزمان با افزایش تنش میان دو طرف، پاکستان چندین بار مناطقی در امتداد مرز و بخشهایی از خاک افغانستان را هدف حملات هوایی قرار داده است. سازمان ملل متحد کشته شدن دهها غیرنظامی در برخی از این حملات را تأیید کرده است.
پاکستان میگوید این حملات «دقیق و هدفمند» بوده و مخفیگاههای تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروههای مسلح مخالف این کشور را هدف قرار داده است.
طالبان نیز پس از این حملات، بارها از پاسخ متقابل خبر دادهاند و در ماههای اخیر اعلام کردهاند که با پهپاد برخی مراکز نظامی پاکستان را هدف قرار دادهاند. ارتش پاکستان در مواردی ورود پهپاد از خاک افغانستان به حریم هوایی این کشور را تأیید کرده، اما تاکنون گزارشی درباره تلفات یا خسارات احتمالی این حملات منتشر نکرده است.
محمد نذیر پکتیاوال، پناهجوی ۴۱ ساله افغان که حدود یک دهه در کنار نیروهای امریکایی در افغانستان خدمت کرده بود، در ۲۳ حوت سال گذشته، کمتر از ۲۴ ساعت پس از بازداشت در ایالت تگزاس، بر اثر آنچه مقامهای امریکایی «واکنش آلرژیک» خواندهاند، جان باخت.
گواهی فوت او ۱۰۳ روز پس از مرگش منتشر شد.
عضو دیدبان حقوق بشر میگوید اداره مهاجرت و گمرک امریکا هنگام اعلام خبر مرگ پکتیاوال، او را «مهاجر غیرقانونی مجرم» معرفی کرد، در حالی که او هیچ محکومیت کیفری نداشت و به دلیل سالها همکاری با ارتش امریکا، مجوز ورود موقت به این کشور را دریافت کرده بود.
درخواست پناهندگی او نیز در حال بررسی بود، اما حکومت امریکا از ماه قوس سال گذشته رسیدگی به پروندههای پناهندگی شهروندان افغانستان را متوقف کرده است.
پکتیاوال در ۲۲ حوت، هنگامی که قصد داشت فرزندانش را به مکتب ببرد، مقابل خانهاش بازداشت شد. خانواده او به سازمان «افغان ایواک» گفتهاند که به دلیل بیماری تنفسی به اسپری استنشاقی نیاز داشت و همسرش تلاش کرده بود آن را در اختیارش قرار دهد.
اداره مهاجرت امریکا اعلام کرده است که پکتیاوال پس از بازداشت از تنگی نفس و درد قفسه سینه شکایت کرد، به شفاخانه انتقال یافت و روز بعد جان باخت.
خانم کلمن میگوید مرگ پکتیاوال بخشی از روند رو به افزایش جانباختن افراد در بازداشتگاههای اداره مهاجرت امریکاست.
به گفته او، از زمان روی کار آمدن حکومت کنونی امریکا، درخواستها برای شفافیت درباره مرگ افراد در بازداشتگاههای مهاجرتی افزایش یافته است.
در گواهی فوت، علت مرگ پکتیاوال «حادثه» ثبت شده است، اما این عضو دیدبان حقوق بشر میگوید این نتیجهگیری، پرسشهای بیشتری درباره چگونگی مرگ او ایجاد کرده است.
این سازمان میگوید حکومت امریکا، با وجود درخواستهای خانواده پکتیاوال، نهادهای مدافع حقوق پناهجویان و شماری از اعضای کانگرس، از ارائه جزئیات بیشتر درباره این پرونده خودداری کرده است.
مقامهای محلی نیز گزارش کامل کالبدشکافی را منتشر نکردهاند و گفتهاند انتشار آن ممکن است بر تحقیقات جنایی فدرال تأثیر بگذارد.
دیدبان حقوق بشر تأکید کرده است که شفافیت و پاسخگویی مستلزم انجام تحقیقات کامل و انتشار اطلاعات مربوط به این پرونده است و انتشار گزارش کامل کالبدشکافی محمد نذیر پکتیاوال میتواند نخستین گام در این مسیر باشد.
