کمیته دفاع مجلس عوام بریتانیا میگوید صدها افغان که با نیروهای بریتانیایی همکاری کرده بودند، بهدلیل پنهانکاری و تصمیمهای نادرست از برنامه اسکان محروم و در معرض خطر قرار گرفتند. این کمیته از حکومت بریتانیا خواست از افغانهای واجد شرایط که راه امنی برای خروج ندارند، حمایت کند.
کمیته دفاع مجلس عوام بریتانیا روز پنجشنبه، هشتم اسد، گزارش خود را درباره چگونگی رسیدگی به پروندههای اسکان مجدد افغانهای همکار نیروهای بریتانیایی و افشای اطلاعات شخصی آنان منتشر کرد.
طبق این گزارش، بازبینی پروندهها نشان داده است که ۸۸۴ درخواست اسکان افغانهایی که در کنار نیروهای بریتانیایی خدمت کرده بودند، بهاشتباه رد شده بود و این افراد سالها در معرض خطر، بلاتکلیفی و محرومیت از دسترسی به امنیت قرار داشتند.
این افراد پس از بازبینی پروندههایشان اجازه اقامت در بریتانیا یافته بودند.
یافتههای این گزارش نشان میدهد که افشای اطلاعات شخصی هزاران افغان در سال ۲۰۲۲، نتیجه یک ناکامی سیستماتیک و قابل پیشبینی در وزارت دفاع بریتانیا بوده است. این گزارش میگوید سالها پنهانکاری، نظارت و پاسخگویی را تضعیف کرده است.
این کمیته به حکومت بریتانیا دو ماه فرصت داده است تا به توصیههای گزارش پاسخ دهد و درباره چگونگی حمایت از افغانهای واجد شرایط و «رفع این ناکامیها» توضیح دهد.
در این گزارش تاکید شده است که سیاست کنونی بریتانیا موسوم به «جابهجایی شخصی» ممکن است برخی از افغانهای واجد شرایط را که امکان خروج امن یا قانونی از افغانستان ندارند، از دسترسی به امنیت و اسکان در بریتانیا محروم کند.
تن دهسی، رئیس کمیته دفاع مجلس عوام بریتانیا، گفت: «حکومت باید توضیح دهد که چگونه از افغانهای واجد شرایطی که نمیتوانند بهگونه امن و قانونی به یک کشور ثالث بروند، حمایت میکند. در غیر این صورت، سیاست جدید این افراد را از حمایتی که بریتانیا وعده داده است، محروم خواهد کرد.»
در این گزارش به حکومت توصیه شده است که یک سیاست روشن برای حمایت از افغانهای واجد شرایطی که امکان خروج امن یا قانونی از افغانستان را ندارند، تدوین کند و بررسی پروندههای باقیمانده اعضای سابق «تریپلز» را در اولویت قرار دهد.
گزارش کمیته دفاع مجلس عوام بریتانیا در حالی منتشر شده است که همچنان روایتهای افغانهای همکار نیروهای بریتانیایی از پیامدهای افشای اطلاعات شخصیشان منتشر میشود.
یک مترجم پیشین افغان که با ارتش بریتانیا همکاری میکرد، به رسانههای این کشور گفته است که پس از افشای اطلاعات شخصیاش، طالبان بارها به خانه او یورش بردند، پدر ۶۵ سالهاش را به مدت دو هفته شکنجه کردند و برای باجگیری، خانوادهاش را تهدید کردند.
این گزارش در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان منتشر شده است؛ رویدادی که هزاران افغان از جمله همکاران پیشین نیروهای بریتانیایی را مجبور به فرار از کشور کرد و برخی از آنان هنوز هم ناچارند بهصورت مخفیانه در افغانستان زندگی کنند.
پیش از این برخی از آنها گفته بودند که پس از سالها انتظار برای انتقال به بریتانیا، درخواستهایشان رد شده و اکنون در افغانستان در وضعیت سرگردانی، ناامیدی و زیر خطر امنیتی به سر میبرند.
بلوچستان، بزرگترین ایالت پاکستان، در همسایگی افغانستان و ایران به دلیل موقعیت جغرافیاییاش، سالهاست یکی از مسیرهای اصلی قاچاق انسان به شمار میرود.
منابع محلی میگویند که از مسیرهای کوهستانی و بیابانی بلوچستان برای انتقال غیرقانونی شهروندان افغانستان به ایران استفاده میشود.
عصمتالله، از ساکنان کویته و فعال در حوزه تجارت مرزی به افغانستان اینترنشنال گفت قاچاقچیان شهروندان افغانستان را از ولایت نیمروز طی دو روز به منطقه نوکندی در چاغی منتقل میکنند و در آنجا گرد هم میآورند.
او گفت یک شبکه سازمانیافته قاچاق انسان در این مسیر فعالیت میکند و با همکاری برخی افراد محلی در ایران و پاکستان تلاش میکند مسیرهای قاچاق را امن نگه دارد تا مهاجران توسط نیروهای مرزی بازداشت نشوند.
عصمتالله افزود مهاجران پس از نوکندی به منطقه ماشکیل در واشک منتقل میشوند و از آنجا وارد ایران میشوند. به گفته این منبع، قاچاقچیان آنان را در صندوق عقب موترهای ایرانی جابهجا میکنند.
او افزود که برای انتقال هر شهروند افغانستان از نوکندی به ایران حدود ۴۰ هزار روپیه پاکستان دریافت میشود. بیشتر مهاجران ابتدا وارد ایران میشوند اما برخی از آنان سفر خود را به ترکیه و اروپا ادامه میدهند.
به گفته منبع، مهاجران از مناطق مرزی از طریق نوشکی وارد پاکستان میشوند و سپس به خضدار و کچ میروند. از کچ به منطقه مند بالا میرسند و از آنجا به مناطق کوهستانی پیشین، جکگر، نوبندیان، نصیرآباد و چابهار در ایران منتقل میشوند.
این منبع گفت مسیر دیگری از منطقه ساحلی کنتانی در جیوانی گوادر میگذرد. به گفته عصمتالله، قاچاقچیان شهروندان افغانستان را با موتورسایکل به کنتانی میرسانند. سپس آنان را سوار قایقهای کوچکی میکنند که بهطور غیرقانونی سوخت را از ایران به پاکستان منتقل میکنند.
به گفته این منبع، صاحبان این قایقها برای انتقال هر شهروند افغانستان به ایران حدود ۱۵ هزار روپیه پاکستان دریافت میکنند. این سفر دریایی حدود ۱۵ دقیقه طول میکشد. او افزود در ماههای اخیر، به دلیل تشدید تدابیر امنیتی، استفاده از این مسیر کاهش یافته است.
برخی از ساکنان چمن که نخواستند نامشان فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفتند با وجود بسته بودن گذرگاه، قاچاق انسان همچنان ادامه دارد. به گفته آنان، پیش از این برای انتقال هر شهروند افغانستان تا کویته بین ۷۰ هزار تا ۱۰۰ هزار روپیه پاکستان دریافت میشد اما اکنون این مبلغ به حدود ۲۵ هزار روپیه کاهش یافته است.
بر اساس اطلاعات افغانستان اینترنشنال، از ماه می سال جاری تاکنون، نزدیک به ۵۸۰ شهروند افغانستان هنگام تلاش برای سفر غیرقانونی به ایران و اروپا در بلوچستان بازداشت شدهاند.
در جریان این سفرها، دستکم ۱۱ شهروند افغانستان در دو حادثه جداگانه جان باختهاند.
سازمان ملل اعلام کرده است که بحرانهای مداوم در افغانستان، بازگرداندن گسترده اجباری مهاجران از کشورهای همسایه، تضعیف اقتصاد روستایی وابسته به کشت خشخاش، کاهش شدید کمکهای بشردوستانه، مردم را بیش از پیش در معرض خطر قاچاق انسان قرار داده است.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت در بیانیهای مشترک همزمان با روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان، نسبت به افزایش بیسابقه آسیبپذیری شهروندان افغان در برابر قاچاق، بهرهکشی و کار اجباری هشدار دادند.
طالبان میگوید با قاچاق انسان مبارزه میکند
وزارت داخله طالبان اعلام کرده است که نیروهای این گروه برای مقابله با قاچاق انسان در ولایتهای مختلف فعالیت میکنند.
عبدالمتین قانع، سخنگوی این وزارت، گفته است که طالبان بهطور مستمر در بخشهای مختلف کشور برای جلوگیری از قاچاق انسان اقدام میکنند.
او همچنین تاکید کرده است که طالبان اجازه نخواهد داد حقوق مهاجران نقض شود. به گفته این مقام طالبان، نگرانیهایی درباره وضعیت حقوق پناهجویان افغان در کشورهای همسایه وجود دارد اما طالبان برای رسیدگی به این موضوع و حمایت از مهاجران تلاش میکند.
این اظهارات همزمان با روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان مطرح میشود. در شرایطی که سیاستهای مهاجرتی کشورهای منطقه و همچنین کشورهای اروپایی در قبال پناهجویان افغان بیش از گذشته سختگیرانه شده است.
ایران ساخت دیوارهای مرزی را ادامه داده و پاکستان نیز تدابیر امنیتی خود را در مرزها تشدید کرده است.
سیدحسن مرتضوی افزود در افغانستان «حکومت اسلامی» مستقر شده و همه طرفها برای حل بحران گفتوگو کنند.
او در نشستی گفت که جمهوری اسلامی در هیچ سطحی و هیچ یکی از مقامات این کشور به جریانهای مخالف طالبان مبنی بر اینکه علیه طالبان مقاومت کند، دستوری نداده است.
اخیرا منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از حملات جبهه مقاومت ملی علیه طالبان، اعضای این جبهه در ایران را تحت فشار قرار داده است.
دو عضو ارشد جبهه مقاومت با حفظ هویت خود به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای ایرانی این جبهه را از جنگ با طالبان منع کردهاند.
ظاهراً، مقامهای ایرانی به اعضای جبهه مقاومت هشدار دادهاند که «شلیک به طالبان به معنای شلیک به ما است.»
سیدحسن مرتضوی گفت: «اصلا ما این را مقاومت نمیدانیم. مقاومت غزه عزیز است. مقاومت لبنان عزیز است. مقاومت جنگ ما علیه امریکاییها است.»
او گفت که بیوه شدن یک زن افغان یا یتیم شدن کودک افغان به دلیل جنگ «مقاومت» نیست.
این دیپلومات جمهوری اسلامی، بدون اسم بردن از رهبران مخالف طالبان، گفت که «دوستانی میایند و از آنها دعوت میشود اما این صحبتها پیرامون وحدت است.»
سیدحسن مرتضوی تاکید کرد که مقامات جمهوری اسلامی در همه نشستها به جریانهای سیاسی مخالف طالبان توصیه کردهاند که مشکل افغانستان را از طریق گفتوگو حل کنند.
او گفت که در افغانستان «دولت اسلامی» حاکم شده و همه جریانها کنار بیایند و مشکلات افغانستان را باهم حل کنند.
شماری از رهبران مخالف طالبان در ایران زندگی میکنند و برخی دیگر از سیاسیون افغانستان سفرهای به این کشور داشتهاند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی و محمدمحقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان اخیرا به دعوت جمهوری اسلامی در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای در تهران شرکت کردند. معاون اقتصادی طالبان و وزیر خارجه این گروه نیز به دعوت جمهوری اسلامی در این مراسم شرکت کردند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، جمهوری اسلامی میزبان گفتوگوی وزیر خارجه طالبان با رهبران جبهه مقاومت ملی بود. اسماعیل خان میگوید او و احمد مسعود، چند نشست با امیرخان متقی در تهران داشتهاند.
این جنبشهای اعتراضی زنان پنجشنبه، هشتم اسد در یک بیانیه مشترک نوشتند که ایستادگی و مقاومت «در برابر استبداد» خواست طبیعی و مشروع مردمی است که تمامی راههای مسالمتآمیز دادخواهی به روی آنها بسته شده است.
جنبشهای اعتراضی زنان از اقدامات اخیر جبهه آزادی، سپاهیان میهن و جبهه مقاومت ملی به ویژه در ولایت بدخشان قدردانی کردهاند. در اعلامیه این نهادها آمده است که «جوانان آزادیخواه» این جریانها در کوهستانهای بدخشان «برای آزادی، کرامت انسانی، عدالت و رهایی» مردم افغانستان از سلطه طالبان ایستادگی کردند.
این اعلامیه بهطور مشترک از سوی نهاد زنان آزادیخواه، جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان، شبکه مشارکت سیاسی زنان، جنبش زنان عدالتخواه، مکتب انتقادی کابل، جنبش نیروهای مترقی افغانستان، جنبش زنان برای صلح و آزادی، اتحاد و همبستگی زنان افغانستان، جنبش شنبههای ارغوانی، همیاری زنان افغانستان و سازمان زن و آزادی صادر شده است.
به باور این جنبشهای زنان، آزادی افغانستان از مسیرهای گوناگون، از جمله مبارزات مدنی، سیاسی و «مقاومت مشروع مردم» قابل دستیابی است. جنبشهای اعتراضی زنان تاکید کردند تمام جریانهایی که برای پایان دادن به استبداد طالبان در چارچوب ارزشهای ملی، حقوق بشر و مطالبات آزادیخواهانه مردم فعالیت میکنند، ریشه در اراده مردم افغانستان دارند.
در همین حال، اعضای جنبش متحد زنان افغانستان برای آزادی نیز با ارسال تصاویری اعلام کردند که نامههایی را در میان باشندگان ولایتهای تخار و هرات در حمایت از مبارزه مخالفان طالبان در بدخشان پخش کردهاند.
در این نامهها، زنان معترض نوشتهاند که طالبان در پنج سال حاکمیت خود مردم را از حقوق اساسی و انسانیشان محروم کرده و دختران و زنان را از حق آموزش، کار و حضور در جامعه بازداشتهاند.
این زنان همچنین با اشاره به درگیریهای اخیر میان طالبان و نیروهای مخالف این گروه در بدخشان، از مردم خواستهاند با این تحرکات همبستگی نشان دهند.
جنبشهای اعتراضی از سازمان ملل و نهادهای بینالمللی حقوق بشری خواستند موارد نقض حقوق بشر، سرکوب مردم، بازداشتهای خودسرانه، کوچ اجباری، تبعیض قومی و مذهبی و سایر خشونتهای طالبان، به ویژه در بدخشان را بهطور مستقل بررسی و مستندسازی کنند. آنها همچنین از جامعه جهانی خواستند «مبارزات مشروع» مردم افغانستان و جبهات مخالف طالبان را بهرسمیت بشناسد.
این سازمانهای زنان در حالی از اقدامات مخالفان علیه طالبان حمایت کردهاند که اخیرا شماری از جریانهای سیاسی و نظامی به ویژه در بدخشان حملات کمپیشینه انجام دادند. نیروهای جبهه تازه تاسیس سپاهیان میهمن حدود دو هفته قبل در یک حمله غافیلگیرکننده ساختمان ولسوالی یفتل پایین را تصرف کردند و مقداری سلاح و مهمات طالبان را با خود بردند.
جبهه آزادی افغانستان نیز در روزهای گذشته حملاتی را عیله طالبان در ولسوالی زیباک انجام دادند. این جبهه همچین دو پهپاد این گروه را نیز سرنگون کرد.
