اتحادیه اروپا قاچاقچیان انسان و اخبار جعلی شبکه‌های اجتماعی را عامل بحران سئوتا دانست

اگر در گذشته خیانت عمدتاً به رابطه جنسی یا عاطفی با فردی دیگر محدود می‌شد، امروز رفتارهایی مانند لایک کردن عکس یک غریبه، گفت‌وگوی صمیمانه در دایرکت، معاشقه در فضای مجازی یا حتی ارتباط با چت‌بات‌های هوش مصنوعی نیز می‌تواند به اختلاف میان زوج‌ها تبدیل شود.

اما آیا این رفتارها واقعاً خیانت محسوب می‌شوند یا همه‌چیز به برداشت و توافق دو نفر بستگی دارد؟

وقتی یک لایک دردسرساز می‌شود

روزنامه فرانسوی لوموند داستان مردی به نام «تیزیانو» را روایت می‌کند که ماه‌هاست با یک احساس آزاردهنده دست‌وپنجه نرم می‌کند. او از دیدن عکس‌های اینستاگرامی شریک زندگی‌اش در کنار مردان دیگر ناراحت است، البته نه به این دلیل که او را به خیانت متهم کند، بلکه چون احساس می‌کند در زندگی مجازی شریکش جایی ندارد.

او می‌گوید شاید این فقط یک احساس باشد، اما همین نادیده گرفته شدن برایش شبیه «نوعی خیانت کوچک» است. در عین حال، خودش هم اعتراف می‌کند که گاهی عکس افراد غریبه را لایک کرده و همین باعث شده از خود بپرسد آیا یک لایک ساده هم می‌تواند معنایی فراتر از یک کلیک داشته باشد؟

خیانت دیگر تعریف ثابتی ندارد

پاتریک لوموان، روان‌پزشک فرانسوی، به لوموند گفت دیگر نمی‌توان یک تعریف واحد برای خیانت ارائه کرد. از نظر او، مرزهای وفاداری را هر زوج بر اساس اعتماد، ارزش‌ها و توافق‌های خود تعیین می‌کنند.

او از تجربه‌های حرفه‌ای خود مثال می‌آورد. زنی که اهدای اسپرم توسط همسرش را خیانت می‌دانست و زنی دیگر که حتی خودارضایی شریک زندگی‌اش را بی‌وفایی تلقی می‌کرد.

به گفته او، زمانی خیانت فقط یک مفهوم حقوقی بود و به رابطه جنسی خارج از ازدواج محدود می‌شد، اما امروز احساسات، صمیمیت و حتی رفتارهای آنلاین نیز در این تعریف جای گرفته‌اند.

فضای مجازی نیز می‌تواند حس خیانت را ایجاد کند. لوموند از پژوهشگری می‌نویسد که هنگام تحقیق در یک پلتفرم با زنی وارد معاشقه مجازی شد. همسر آن زن وقتی از این رابطه باخبر شد، او را تهدید کرد.

این تجربه نشان داد حتی اگر هیچ دیدار حضوری یا رابطه فیزیکی وجود نداشته باشد، احساس حسادت و خیانت می‌تواند کاملاً واقعی باشد.

زن جوانی به نام «اگنس» نیز در گفت‌وگو با لوموند می‌گوید زمانی از طریق شبکه‌های اجتماعی با افراد مختلف پیام‌های عاشقانه ردوبدل می‌کرد. او امروز این رفتار را نوعی عبور از مرزهای وفاداری در رابطه می‌داند.

به گفته او، فضای مجازی برایش یک «منطقه خاکستری» ساخته بود، جایی که می‌توانست هیجان یک رابطه تازه را تجربه کند، بی‌آنکه وارد رابطه‌ای واقعی شود. اما وقتی شریک زندگی‌اش از این ارتباط‌ها باخبر شد، رابطه‌شان پایان یافت.

مرز خیانت کجاست؟

سسیلیا کومو، روان‌درمانگر، معتقد است خیانت از زمانی آغاز می‌شود که فرد بخشی از صمیمیتی را که شریک زندگی‌اش تصور می‌کند فقط متعلق به رابطه آنهاست، با شخص دیگری تقسیم کند. به گفته او، فرقی هم نمی‌کند آن شخص در دنیای واقعی باشد یا پشت یک صفحه نمایش.

او تأکید می‌کند که زوج‌ها باید درباره مرزهای رابطه خود آشکارا گفت‌وگو کنند، زیرا فناوری برقراری ارتباط‌های پنهان را آسان‌تر و هزینه روانی آن را کمتر کرده است.

فناوری اعتماد را دشوارتر کرده است

لوموند همچنین از زنی به نام «سولوگ» می‌نویسد که چند بار از طریق تلفن همراه و سابقه جست‌وجوی اینترنتی شریک زندگی‌اش از خیانت او باخبر شده است.

او می‌گوید از آن زمان به بعد، به هر استوری، پست یا فعالیت آنلاین شریکش با دیده تردید نگاه می‌کند. حتی حذف شبکه‌های اجتماعی را نیز راه‌حل نمی‌داند، زیرا معتقد است فناوری همیشه راه تازه‌ای برای ارتباط‌های پنهان پیدا می‌کند.

نگرانی او بی‌دلیل هم نیست. بر اساس یک نظرسنجی در فرانسه، ۴۶ درصد از کاربران چت‌بات‌های جنسی گفته‌اند ترجیح می‌دهند گفت‌وگوهای جنسی را با این ربات‌ها انجام دهند تا با شریک واقعی خود.

آیا فناوری باعث افزایش خیانت شده است؟ شارلوت لو وان، پژوهشگر دانشگاه کان، پاسخ منفی می‌دهد. او می‌گوید هر فناوری تازه‌ای با نگرانی‌های اخلاقی همراه بوده، اما شواهد نشان نمی‌دهد که اینترنت یا شبکه‌های اجتماعی به‌تنهایی باعث افزایش خیانت شده باشند.

به باور او، آنچه تغییر کرده، حساسیت افراد نسبت به رفتارهایی است که پیش‌تر چندان مهم تلقی نمی‌شد، رفتارهایی که امروز بسیاری آنها را «خیانت‌های کوچک» می‌نامند.

در بخش پایانی گزارش، لوموند از زنی ۳۸ ساله می‌نویسد که ماه‌ها با مردی متأهل در یک اپلیکیشن دوستیابی پیام ردوبدل می‌کرد.

او می‌گوید این رابطه مجازی هرگز جای زندگی مشترکش را نگرفت، بلکه نوعی دنیای موازی برایش ساخت، جایی که احساسات و خیال‌پردازی‌هایش را زندگی می‌کرد، بی‌آنکه بخواهد آن را به واقعیت تبدیل کند.

به باور او، همین فاصله باعث شد بتواند تعادل میان زندگی واقعی و دنیای ذهنی خود را حفظ کند.

در عصر دیجیتال، دیگر نمی‌توان با یک معیار ثابت درباره خیانت قضاوت کرد. ممکن است رفتاری که برای یک زوج کاملاً عادی است، برای زوجی دیگر نقض آشکار اعتماد باشد.

به همین دلیل، بسیاری از متخصصان روابط عاطفی معتقدند مهم‌ترین عامل حفظ اعتماد، نه کنترول تلفن همراه یا شبکه‌های اجتماعی، بلکه گفت‌وگوی صریح درباره مرزهای رابطه و انتظارات دو طرف است. در نهایت، خیانت بیش از آنکه با قوانین تعریف شود، با توافق و اعتماد میان دو نفر معنا پیدا می‌کند.

به گزارش روزنامه لوموند، این واکنش پس از آن مطرح شد که نایجل فاراژ، رهبر حزب اصلاح بریتانیا، اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات، نیروی دریایی سلطنتی این کشور را برای بازگرداندن قایق‌های کوچک حامل مهاجران از کانال مانش به سواحل فرانسه به کار خواهد گرفت.

فاراژ این طرح را «بزرگ‌ترین عملیات نظامی در کانال مانش از زمان جنگ جهانی دوم» توصیف کرد و گفت رویدادهای اخیر در شهر سئوتا در شمال افریقا نشان داده است که بحران مهاجرت غیرقانونی در اروپا وارد مرحله تازه‌ای شده است.

او در شبکه اکس نیز نوشت که «ماموریت‌های بشردوستانه ناقض حقوق دریایی یا حقوق بین‌الملل نیستند» و تأکید کرد حزبش از منافع بریتانیا دفاع خواهد کرد، «خواه امانوئل ماکرون از آن خوشش بیاید یا نه.»

اجرای این طرح به پیروزی حزب اصلاح بریتانیا در انتخابات سراسری بعدی این کشور بستگی دارد. انتخابات بعدی قرار است در سال ۲۰۲۹ برگزار شود.

این پیشنهاد در حالی مطرح شده که حزب اصلاح بریتانیا با چندین پرونده تحقیقاتی درباره مسائل مالی روبه‌رو است. کمشنر دفتر استانداردهای پارلمان بریتانیا روز دوشنبه اعلام کرد تحقیقاتی را درباره احتمال اعلام نکردن منافع مالی از سوی ریچارد تایس، معاون رهبر این حزب، آغاز کرده است. پیش از این نیز نایجل فاراژ به اتهام نقض مقررات پارلمانی زیر ذره‌بین نهادهای نظارتی قرار گرفته بود.

در همین حال، تام شارپ، فرمانده پیشین نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، این طرح را غیرعملی توصیف کرد. او گفت نیروی دریایی می‌تواند نقش‌های مختلفی ایفا کند، اما بازگرداندن مهاجران به فرانسه بدون موافقت این کشور، راه‌حل بحران مهاجرت نیست.

حکومت محافظه‌کار بریتانیا نیز در سال ۲۰۲۰ طرح مشابهی را مطرح کرد، اما مدت کوتاهی بعد آن را کنار گذاشت.

حکومت جدید بریتانیا به رهبری اندی برنهام، که دو هفته پیش جانشین کی‌یر استارمر شد، وعده داده است با عبور غیرقانونی مهاجران از کانال مانش با قاطعیت برخورد کند. لندن از سال ۲۰۲۴ همکاری خود با فرانسه برای مقابله با شبکه‌های قاچاق انسان را گسترش داده است.

بریتانیا و فرانسه در ماه اپریل نیز توافقی سه‌ساله امضا کردند که بر اساس آن، لندن تا ۷۶۶ میلیون یورو برای تقویت توان نیروهای امنیتی فرانسه در جلوگیری از عبور مهاجران پرداخت خواهد کرد.

حکومت بریتانیا می‌گوید این همکاری نتایج مثبتی داشته است. به گفته لندن، شمار مهاجرانی که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با قایق‌های کوچک وارد بریتانیا شده‌اند، نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۴۲ درصد کاهش یافته و به حدود ۱۴ هزار نفر رسیده است.

با این حال، در هفته‌های اخیر روند عبور مهاجران دوباره افزایش یافته است. تنها در روز ۲۹ جولای، ۷۵۲ نفر از کانال مانش وارد بریتانیا شدند که بالاترین آمار روزانه ثبت‌شده در سال جاری به شمار می‌رود.

این ورود کم‌سابقه نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های مرزی سال‌های اخیر اروپا را رقم زد، بلکه بحث‌های سیاسی درباره مهاجرت، امنیت مرزها و روابط اسپانیا و مراکش را دوباره شعله‌ور کرد.

چه چیزی جرقه این هجوم را زد؟

نیویارک تایمز در گزارشی نوشت اینکه مردم برای یافتن زندگی بهتر راهی اروپا شوند، اتفاق تازه‌ای نیست. اما آنچه سئوتا را به یک معما تبدیل کرده، زمان و ابعاد این موج مهاجرت است. هنوز کسی با اطمینان نمی‌داند چه شد که ظرف تنها دو روز، ده‌ها هزار نفر تقریباً هم‌زمان تصمیم گرفتند خود را به مرز اسپانیا برسانند.

همین ابهام باعث شده روایت‌های متفاوتی درباره علت این رویداد مطرح شود، روایت‌هایی که هر کدام، مسئولیت بحران را متوجه بازیگری متفاوت می‌کنند.

وزارت داخله مراکش روز یکشنبه اعلام کرد که هجوم مهاجران به سئوتا و ملیله اسپانیا، در نتیجه اطلاعات نادرست در شبکه‌های اجتماعی، فعالیت شبکه‌های قاچاق انسان و برداشت نادرست از یک حکم دادگاه اسپانیا رخ داده است.

این وزارتخانه گفت حدود ۴۰ هزار نفر وارد سئوتا شدند و از ورود یک‌هزار و ۱۳۵ نفر به ملیله جلوگیری شد. به گفته مقام‌های مراکش، در این رویداد ۱۱ نفر که بیشتر آنان هنگام عبور از مرز غرق شدند، جان باختند.

شهری کوچک در برابر موجی بی‌سابقه

به نوشته نیویارک تایمز، سئوتا با جمعیتی حدود ۸۴ هزار نفر، یکی از کوچک‌ترین مناطق خودمختار اسپانیاست. اما در کمتر از ۴۸ ساعت، ورود ۵۰ تا ۶۰ هزار مهاجر، این شهر را با بحرانی روبه‌رو کرد که هیچ آمادگی برای مدیریت آن نداشت.

هزاران مهاجر در خیابان‌ها، پارک‌ها و سواحل سرگردان بودند. نه جایی برای اسکان داشتند و نه امکانات کافی برای دریافت غذا و خدمات اولیه. بسیاری از ساکنان نیز از بیم ناآرامی‌ها خانه‌های شان را ترک نکردند و حکومت اسپانیا را به ناتوانی در مدیریت بحران متهم کردند.

هرچند بیشتر مهاجران تا چند روز بعد به مراکش بازگردانده شدند، اما این بحران کوتاه‌مدت، بحث مهاجرت را بار دیگر به یکی از مهم‌ترین موضوعات سیاسی اروپا تبدیل کرد.

دو روایت درباره عامل بحران

هنوز روشن نیست چه کسی یا چه عاملی این موج مهاجرت را رقم زده است، اما دو روایت بیش از همه مطرح است.

نخستین روایت، سیاست‌های حکومت پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا را مقصر می‌داند. منتقدان می‌گویند تصمیم حکومت برای فراهم کردن امکان قانونی شدن وضعیت بیش از یک میلیون مهاجر فاقد مدرک و همچنین رأی اخیر دادگاه عالی اسپانیا درباره محدود شدن بازگرداندن برخی مهاجران، این تصور را ایجاد کرده که ورود به اسپانیا آسان‌تر از گذشته شده است.

آقای سانچز این برداشت را رد کرده و قاچاقچیان انسان را مسئول دانسته است. به گفته او، این شبکه‌ها با انتشار اطلاعات نادرست، هزاران نفر را به حرکت به سوی مرزهای اسپانیا ترغیب کردند.

در مقابل، گروهی دیگر معتقدند نقش مراکش را نمی‌توان نادیده گرفت. آنان به بحران مشابه سال ۲۰۲۱ اشاره می‌کنند که هزاران نفر با عبور از مرز وارد سئوتا شدند و بسیاری آن را اقدامی از سوی رباط برای اعمال فشار بر مادرید در اختلافات سیاسی دو کشور دانستند.

این بار نیز برخی مهاجران گفته‌اند مأموران مرزی مراکش نه‌تنها مانع عبور آنان نشدند، بلکه مسیر رسیدن به مرز را نیز به آن‌ها نشان دادند. با این حال، هیچ مدرک قطعی برای اثبات نقش دولت مراکش در سازمان‌دهی این موج مهاجرت منتشر نشده است.

چرا یافتن پاسخ اهمیت دارد؟

پاسخ این پرسش، فقط برای روشن شدن یک رویداد گذشته اهمیت ندارد بلکه می‌تواند مسیر سیاست مهاجرتی اروپا را تغییر دهد.

به گفته نیویارک تایمز، اگر سیاست‌های اسپانیا عامل اصلی بوده باشد، احتمالاً فشار برای سخت‌تر شدن قوانین مهاجرت افزایش خواهد یافت. اما اگر این موج با حمایت یا چشم‌پوشی یک دولت شکل گرفته باشد، اروپا آن را صرفاً یک بحران مهاجرتی نخواهد دید، بلکه با آن به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی برخورد خواهد کرد.

اتحادیه اروپا پیش‌تر نیز چنین تجربه‌ای داشته است. در سال ۲۰۲۱، بروکسل بلاروس را متهم کرد که مهاجران را برای فشار بر مرزهای اتحادیه اروپا هدایت کرده است. پیش از آن نیز ترکیه بارها از احتمال باز کردن مسیر عبور میلیون‌ها پناهجوی سوری به اروپا به‌عنوان اهرم فشار در مذاکرات با بروکسل استفاده کرده بود.

پیامدهایی که از سئوتا فراتر رفت

با وجود آن که هنوز علت اصلی این هجوم مشخص نشده، پیامدهای سیاسی آن از هم‌اکنون آشکار شده است. احزاب مخالف و جریان‌های راست افراطی در اسپانیا، حکومت سانچز را مسئول این بحران می‌دانند و از آن برای حمله به سیاست‌های مهاجرتی او استفاده می‌کنند. هم‌زمان، برخی سیاستمداران اروپایی نیز خواستار بازنگری در وضعیت اسپانیا در منطقه شنگن شده‌اند.

در کنار این جدال‌های سیاسی، بهای انسانی این بحران نیز سنگین بوده است. دست‌کم ۷۲ نفر هنگام تلاش برای رسیدن به سئوتا جان باختند و شماری از مهاجرانی که موفق به ورود شدند، بدون سرپناه، با غذای اندک و آینده‌ای نامعلوم همچنان این شهر مانده‌اند.

نیویارک تایمز در پایان نوشت اینکه چه کسی مسئول آغاز این بحران بود، هنوز روشن نیست، اما این نکته روشن است که پیامدهای آن، مدت‌ها بر سیاست مهاجرتی اروپا سایه خواهد انداخت.

به گفته مقام‌های فلسطینی، در حملات روز یکشنبه اسرائیل، چهار نفر در دیرالبلح، یک زوج و پسر ۹ ساله‌شان در نزدیکی خان‌یونس، یک زوج و فرزندشان در شهر غزه و پنج نفر دیگر در حملات جداگانه به شهر غزه و جبالیا جان باختند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد حمله به یک آپارتمان در دیرالبلح با هدف قرار دادن دو فرمانده نیروی ویژه وابسته به حماس انجام شده است.

این حملات در حالی ادامه یافته است که ترامپ روز پنج‌شنبه گفت که حماس و دیگر گروه‌های مسلح فلسطینی با خلع سلاح موافقت کرده‌اند. این موضوع امیدها برای پایان درگیری‌ها را افزایش داد.

با این حال، الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل و عضو کابینه امنیتی این کشور، روز یکشنبه گفت حکومت اسرائیل به حماس فرصت خواهد داد تا خلع سلاح شود، اما او نسبت به تحقق این موضوع «بسیار بدبین» است.

کوهن به رادیوی ارتش اسرائیل گفت هیچ توافقی برای توقف حملات به غزه وجود ندارد و اگر حماس خلع سلاح نشود، اسرائیل باید کنترول کامل این منطقه را در دست بگیرد. به گفته او، اسرائیل هم‌اکنون حدود ۷۰ درصد نوار غزه را در اختیار دارد.

او افزود: «در توافقی که با ایالات متحده امضا کردیم، موضع ما این است که حماس باید برچیده شود. این نخستین اقدامی است که باید انجام شود.»

بر اساس آمار مقام‌های بهداشتی غزه، از زمان برقراری آتش‌بس در ماه اکتوبر تاکنون دست‌کم یک‌هزار و ۲۳۰ فلسطینی در حملات اسرائیل کشته شده‌اند.

در مقابل، بر اساس آمار اسرائیل، در همین مدت چهار نظامی اسرائیلی کشته شده‌اند.

هیئت موسوم به «هیئت صلح ترامپ» که تحت رهبری ایالات متحده بر اجرای آتش‌بس نظارت می‌کند، روز جمعه نقشه راهی ۱۵ ماده‌ای برای تکمیل مراحل نهایی اجرای توافق منتشر کرد.

حماس اعلام کرده است که پیش از تحویل سلاح‌های خود به یک نهاد جدید فلسطینی که قرار است اداره غزه را بر عهده بگیرد، اسرائیل باید حملاتش را متوقف کرده و نیروهایش را مطابق مفاد توافق آتش‌بس از غزه عقب بکشد.

باسم نعیم، از مقام‌های ارشد حماس، روز یکشنبه گفت این گروه «انعطاف قابل توجهی» از خود نشان داده است، اما اسرائیل را متهم کرد که با تشدید حملات، در پی تحمیل واقعیت‌های جدید در میدان است.

او گفت: «این تشدید حملات، هم‌زمان با پیشرفت در روند سیاسی، نشان می‌دهد که حکومت اشغالگر در تلاش است روند پایان جنگ را تضعیف کرده و با زور، واقعیت‌های جدیدی را بر زمین تحمیل کند.»

به گزارش دیلی تلگراف، پولیس می‌گوید بررسی تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان می‌دهد که مظنون روز ۲۷ سرطان جسد راس را در داخل یک بکس سفری به محل کشف جسد منتقل کرده و سپس از کارت‌های بانکی او برای برداشت پول استفاده کرده است.

به گفته پولیس، مظنون اعتراف کرده است که جسد الیزابت راس را در یک بکس سفری قرار داده و به محل کشف جسد منتقل کرده است. با این حال، او هرگونه دست داشتن در قتل را رد کرده و گفته است که راس را در حالی پیدا کرده که پیش از آن جان باخته بود. پولیس می‌گوید این ادعا همچنان در دست بررسی است.

به گفته مقام‌های یونانی، در بازرسی از محل اقامت این مرد یک تفنگ جعلی و یک چاقو نیز کشف شده و به همین دلیل اتهام نقض قوانین حمل سلاح نیز به پرونده او افزوده شده است.

پولیس پیش‌تر اعلام کرده بود که احتمال می‌دهد راس به دست فردی کشته شده باشد که تلاش می‌کرد به او کمک کند. با این حال، بازرسان هنوز درباره رابطه میان قربانی و مظنون یا انگیزه احتمالی این رویداد به نتیجه نهایی نرسیده‌اند.

رسانه‌های یونانی گزارش داده‌اند که پولیس همچنان در جست‌وجوی مرد بی‌خانمانی به نام مارکوس است که به حمل چاقو شهرت دارد و در منطقه کیپ‌سِلی شناخته شده است. پولیس مشخص نکرده که آیا این فرد در ارتباط با این پرونده تحت تعقیب است یا خیر.

به گفته پولیس، تلفن همراه الیزابت راس پس از زمان احتمالی مرگش همچنان فعال بوده است. بازرسان معتقدند شخصی پس از مرگ او با استفاده از این تلفن، برای پدرش که وکیل دادگستری در ادینبرو است و افراد دیگر پیام فرستاده تا این تصور ایجاد شود که او هنوز زنده است. مقام‌های یونانی در حال بررسی این احتمال هستند که مظنون بازداشت‌شده این پیام‌ها را ارسال کرده باشد.

پولیس می‌گوید این پیام‌ها از شهر آتن ارسال شده است.

ماموران تحقیق احتمال می‌دهند علت مرگ این زن خفگی باشد، اما نتیجه نهایی کالبدشکافی و آزمایش‌های سم‌شناسی هنوز اعلام نشده است.

راس ۶ سرطان از ادینبرو به آتن سفر کرده بود. او پس از اقامت نزد دوستانش در منطقه کراتسینی، ۲۴ سرطان به آنان گفته بود که برای دیدار دوستان دیگری به منطقه کیپ‌سِلی می‌رود.

بر اساس گزارش دیلی تلگراف، راس در فعالیت‌های خیریه مشارکت داشت و از طریق سازمان‌های غیردولتی به افراد نیازمند کمک می‌کرد. او پیش‌تر نیز در اقلیم کردستان عراق به پناهجویان سوری کمک کرده بود.