سازمان ملل می‌گوید که رزماری دیکارلو، معاون دبیرکل این سازمان، در سفرش به کابل نگرانی کشورهای جهان درباره وضعیت زنان و دختران افغان، به‌ویژه محرومیت دختران از آموزش را با مقام‌های طالبان در میان گذاشته است. او در دیدار با طالبان نقش زنان در توسعه افغانستان را برجسته کرده است.
در این اعلامیه که روز دوشنبه در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، آمده است: «معاون دبیرکل نگرانی کشورهای عضو سازمان ملل درباره وضعیت زنان و دختران، به‌ویژه دسترسی دختران به آموزش را مطرح کرد. او تاکید کرد که پیشرفت در زمینه حقوق زنان و دختران به توسعه افغانستان کمک خواهد کرد.»
دیکارلو روز دوشنبه، ۱۳ میزان سفر دو روزه‌اش به افغانستان را پس از دیدار با مقام‌های طالبان، نمایندگان جامعه مدنی، زنان و کارمندان زن افغان سازمان ملل به پایان رساند.
وزارت خارجه طالبان روز شنبه، ۱۱ میزان اعلام کرده بود که دیکارلو با امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه، دیدار کرده است. در اعلامیه این وزارت اشاره‌ای به مطرح شدن وضعیت زنان نشده بود. وزارت خارجه طالبان گفته بود که دو طرف در این دیدار، از جمله درباره ضرورت حفاظت از غیرنظامیان در پی حملات پاکستان گفت‌وگو کرده‌اند.
در خبرنامه سازمان ملل اشاره‌ای به بحث دیکارلو درباره پاکستان نشده است.
ادامه روند دوحه نیز از محورهای گفت‌وگوی دیکارلو با مقام‌های طالبان بوده است. معاون دبیرکل سازمان ملل بر تعهد این سازمان به ادامه این روند تاکید کرده و از پیشرفت در دو گروه کاری مبارزه با مواد مخدر و بخش خصوصی سخن گفته است.
او در عین حال تاکید کرده است که گفت‌وگوهای روند دوحه باید به نتایج عملی بیشتری برای مردم افغانستان منجر شود.
این دومین بار در کمتر از دو ماه است که دیکارلو و امیرخان متقی درباره روند دوحه گفت‌وگو می‌کنند. وزارت خارجه طالبان در ۱۵ سنبله گفته بود که متقی در تماس تلفنی با دیکارلو درباره ادامه تعامل و همکاری در چارچوب این روند صحبت کرده است.
روند دوحه به رهبری سازمان ملل برای ایجاد زمینه گفت‌وگو میان نمایندگان کشورهای منطقه و جهان با طالبان درباره افغانستان شکل گرفته است. تاکنون سه نشست نمایندگان ویژه کشورها درباره افغانستان در دوحه برگزار شده است. سومین نشست در تابستان ۲۰۲۴ با حضور نمایندگان طالبان برگزار شد.
پس از آن نشست، دو گروه کاری درباره مبارزه با مواد مخدر و بخش خصوصی ایجاد شد. مقام‌های طالبان، نمایندگان کشورهای مختلف، سازمان‌های بین‌المللی و کارشناسان در این گروه‌ها درباره این دو موضوع گفت‌وگو می‌کنند.
براساس اعلامیه سازمان ملل، فشارهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی، حوادث طبیعی و بازگشت گسترده مهاجران از کشورهای همسایه نیز در گفت‌وگوهای دیکارلو مطرح شده است. او گفته است که سازمان ملل آماده کمک به افغان‌هایی است که از کشورهای همسایه به افغانستان بازمی‌گردند.
براساس آمار کمشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، از آغاز سال ۲۰۲۶ تا ۲۲ سپتامبر بیش از یک میلیون و ۲۲۸ هزار افغان به کشور بازگشته‌اند. حدود ۷۰۵ هزار نفر از پاکستان و بیش از ۵۲۲ هزار نفر از ایران برگشته‌اند.
دیکارلو در جریان سفرش با نمایندگان جامعه مدنی و زنان نیز دیدار کرده است. سازمان ملل می‌گوید که او نقش این گروه‌ها را در جامعه افغانستان مهم خوانده است.
سفر معاون دبیرکل سازمان ملل با انتقاد شماری از فعالان جامعه مدنی و تحلیلگران افغان نیز روبه‌رو شده است. آنان می‌گویند که ادامه تعامل سازمان ملل و جامعه جهانی با طالبان تاکنون تغییر چشمگیری در سیاست‌های این گروه، به‌ویژه در زمینه حقوق زنان، ایجاد نکرده است.
تمیم عاصی، معاون پیشین وزارت دفاع افغانستان، نیز با انتقاد از این سفر گفته است که پس از پنج سال، طالبان هنوز به خواسته‌های ابتدایی سازمان ملل توجه نکرده است.
وزیر امور خارجه روسیه، در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در مسکو، گفت موانع ناشی از تحریم‌های گذشته در مسیر همکاری‌های دوجانبه از میان رفته و کشورش آماده است تعاملات خود را با طالبان در تمامی حوزه‌ها گسترش دهد.
سرگئی لاوروف دوشنبه، ۱۳ میزان در جریان گفت‌وگوها با هیئت طالبان در حاشیه هشتمین نشست فرمت مسکو، حضور مستقیم طالبان در این سازوکار را باارزش خواند و این چارچوب را مؤثرترین بستر منطقه‌ای برای حل مسائل افغانستان برشمرد.
لاوروف در این دیدار، پنجمین سالگرد خروج نظامیان ناتو از افغانستان را تبریک گفت و دستاوردهای اداره طالبان را مورد تمجید قرار داد. وزیر خارجه روسیه تصریح کرد که با وجود گذشت مدت کوتاه پنج سال از پایان دهه‌ها «اشغال خارجی»، پیشرفت‌های ملموسی در مهار تروریسم و مقابله با قاچاق مواد مخدر در افغانستان حاصل شده است.
او در بخش دیگری از اظهاراتش به شاخص‌های اقتصادی اشاره کرد و گفت که افتتاح ۱۷۰ نهاد و کارخانه تولیدی تازه، دوبرابر شدن ارزش مالی صادرات و آغاز ساخت بخش مربوط به خط لوله گاز «تاپی» در خاک افغانستان، از تحولات امیدوارکننده به شمار می‌رود.
هشتمین دور رایزنی‌های «فرمت مسکو» درباره افغانستان روز دوشنبه، ۱۳ میزان، با حضور نمایندگان ویژه و دیپلومات‌های ارشد کشورهای منطقه در پایتخت روسیه برگزار شد.
در این نشست نمایندگان روسیه، افغانستان، ایران، چین، هند، پاکستان، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و اوزبیکستان شرکت کردند و هیئت‌هایی از کشورهای مصر و بلاروس نیز به‌عنوان ناظر و مهمان حضور داشتند.
چارچوب فرمت مسکو در سال ۲۰۱۷ به ابتکار روسیه پایه‌گذاری شد تا زمینه‌ای برای گفت‌وگو و هماهنگی‌های امنیتی و سیاسی میان کشورهای همسایه و منطقه پیرامون آینده افغانستان فراهم آورد.
این دوره از گفت‌وگوها در شرایطی با شرکت هیئت طالبان برگزار شد که محورهایی چون گسترش روابط بازرگانی و اقتصادی با کابل، مهار تروریسم، مقابله با قاچاق مواد مخدر و کاهش تنش‌های مرزی میان کشورهای منطقه، از مهم‌ترین مباحث مطرح در این نشست بود. دیدار دوجانبه لاوروف و متقی نیز در حاشیه همین اجلاس و در راستای تقویت روابط دوجانبه میان مسکو و کابل انجام شد.
روسیه در ۱۲ سرطان ۱۴۰۴ با اعلام شناسایی رسمی حکومت طالبان و پذیرش استوارنامه سفیر آنان، به عنوان نخستین کشور در جهان حاکمیت این گروه را به عنوان دولت رسمی افغانستان به رسمیت شناخت.
بر خلاف کشورهایی که صرفاً به تعامل عمل‌گرایانه و پذیرش دیپلومات‌های طالبان بسنده کرده‌اند، مسکو پیش‌تر نام این گروه را از فهرست گروه‌های ممنوعه و تروریستی خود حذف کرد و سپس مشروعیت حقوقی آن را رسماً تأیید کرد؛ اقدامی که روابط مسکو و کابل را وارد مرحله تازه‌ای از همکاری‌های سیاسی و اقتصادی کرد.
کابلوف روز دوشنبه، ۱۳ میزان، پس از پایان نشست فرمت مسکو در مسکو گفت طرف روسیه از نهایی‌نشدن بیانیه مشترک متأسف است. او گفت هنگام تدوین متن پایانی، میان «همکاران افغان و پاکستانی» اختلاف به وجود آمد و این اختلاف مانع توافق بر سر سند نهایی شد.
به گفته کابلوف، طالبان با بخشی از پیش‌نویس بیانیه که افغانستان را در زمینه تروریسم مطرح می‌کرد، مخالفت کردند. او گفت طالبان معتقد بود که در متن امسال، افغانستان «بیش از حد در زمینه تروریسم» ذکر شده است.
آقای کابلوف افزود این موضع طالبان برای مسکو «شگفت‌آور» بوده، زیرا به گفته او، عبارت‌ها و واژه‌های مشابه در بیانیه پایانی هفتمین نشست فرمت مسکو در سال گذشته نیز وجود داشت.
آقای کابلوف ادامه داد که طالبان معتقدند که وضعیت روابط افغانستان و پاکستان از سال گذشته تغییر کرده و به همین دلیل، این بخش از متن بیانیه امسال برای آنان قابل پذیرش نبوده است.
با وجود این اختلاف، کابلوف گفت ناکامی در تصویب بیانیه مشترک به فعالیت فرمت مسکو پایان نمی‌دهد. او اذعان کرد که این سازوکار می‌تواند بدون بیانیه مشترک نیز به کار خود ادامه دهد و همه شرکت‌کنندگان خواستار حفظ آن به‌عنوان بستری برای تبادل نظر و هماهنگی همکاری‌های منطقه‌ای هستند.
کابلوف تأکید کرد که فرمت مسکو برای حل اختلافات دوجانبه میان اعضای آن ایجاد نشده است و از همه شرکت‌کنندگان در نشست از کابل و اسلام‌آباد خواستند از اقدامات نظامی علیه یکدیگر خودداری کنند؛ اقداماتی که به گفته او بیش از همه به غیرنظامیان آسیب می‌زند.
نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان اعضای فرمت مسکو آمادگی خود را برای کمک به یافتن راه‌حل سیاسی و دیپلوماتیک برای مناقشه افغانستان و پاکستان اعلام کرده‌اند. کابلوف همچنین گفت روسیه آماده است در صورت درخواست دو طرف، به حل این مناقشه کمک کند.
نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در بخش دیگری از سخنانش گفت اقتصاد افغانستان هنوز از مشکلات ناشی از ویرانی‌های گذشته رنج می‌برد و طالبان برای بازسازی آن «کار سنگینی» در پیش دارند.
او مسدودبودن ذخایر ارزی افغانستان و بازگشت شمار زیادی از مهاجران از پاکستان و ایران را از عواملی دانست که روند رشد اقتصادی افغانستان را کند کرده است. کابلوف گفت بازگشت مهاجران، در شرایطی که فرصت‌های شغلی کافی وجود ندارد، فشار بیشتری بر اقتصاد افغانستان وارد می‌کند.
او در عین حال از افزایش دوبرابری حجم تجارت میان روسیه و افغانستان خبر داد و گفت بخشی از کالاهایی که از روسیه از مسیر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا به کشورهای همسایه صادر می‌شوند، در نهایت به افغانستان می‌رسند.
به گفته او، این تجارت در آمار روسیه به‌صورت کامل ثبت نمی‌شود، اما در آمار رسمی افغانستان منعکس می‌شود و رقم واقعی مبادلات میان دو کشور از آمار اعلام‌شده بیشتر است.
کابلوف همچنین اعلام کرد که نهمین نشست فرمت مسکو درباره افغانستان در سال ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد.
هشتمین نشست فرمت مسکو درباره افغانستان روز دوشنبه، ۱۳ میزان، در مسکو برگزار شد. در این نشست نمایندگان ویژه و مقام‌های ارشد افغانستان، روسیه، ایران، هند، قزاقستان، چین، قرغیزستان، پاکستان، تاجیکستان و اوزبیکستان شرکت کردند. بلاروس و مصر نیز به‌عنوان مهمان در نشست حضور داشتند.
این نشست با سخنرانی افتتاحیه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، آغاز شد و تعامل کشورهای منطقه با افغانستان در حوزه‌های سیاسی و اقتصادی، همکاری منطقه‌ای در مبارزه با تروریسم و مقابله با قاچاق مواد مخدر از محورهای اصلی آن بود.
قرار بود نشست با صدور یک بیانیه مشترک پایان یابد، اما در پایان، به دلیل اختلاف میان هیئت‌های افغانستان و پاکستان، این سند تصویب نشد.
فرمت مسکو در سال ۲۰۱۷ ایجاد شد و نخستین نشست آن با حضور نمایندگان روسیه، افغانستان، هند، ایران، چین و پاکستان برگزار شد.
محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان، روز دوشنبه در نشست مسکو گفت که تروریسم همچنان در مرکز بحران افغانستان قرار دارد و میان طالبان و گروه‌های تروریستی، از جمله تحریک طالبان پاکستان تی‌تی‌پی، ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، داعش خراسان و القاعده پیوند وجود دارد.
او مدعی شد که این گروه‌ها در خاک افغانستان با مصونیت فعالیت می‌کنند و از این کشور برای تهدید پاکستان و سایر کشورهای منطقه استفاده می‌کنند.
نماینده ویژه پاکستان گفت که در سه سال گذشته بیش از چهار هزار و ۷۰۰ شهروند پاکستانی در حملات تروریستی مرتبط با افغانستان جان باخته‌اند و کشورش اکنون با جدی‌ترین تهدید امنیتی در سال‌های اخیر مواجه است.
محمد صادق خان افزود که هزاران غیرنظامی و عضو نیروهای امنیتی پاکستان در سال‌های اخیر در حملاتی کشته شده‌اند که به گفته او از خاک افغانستان «برنامه‌ریزی، تمویل، حمایت و اجرا» شده‌اند.
او طالبان را به همدستی در این حملات متهم کرد و گفت: «رژیم طالبان در این مسئله شریک است.» وی افزود هیچ دولت مسئولی نمی‌تواند در برابر حملات مکرر علیه شهروندان و امنیت ملی خود بی‌تفاوت بماند.
این مقام پاکستانی همچنین گفت که اسلام‌آباد بارها از راه‌های سیاسی و دیپلوماتیک تلاش کرده است تهدیدهای ناشی از خاک افغانستان را مهار کند، اما به گفته او، این تلاش‌ها نتیجه مطلوب نداشته است.
محمد صادق خان مدعی شد که حملات تروریستی از خاک افغانستان نه تنها متوقف نشده، بلکه با «حمایت و پشتیبانی فعال طالبان» افزایش یافته است.
او از مقام‌های طالبان خواست علیه گروه‌های تروریستی مستقر در افغانستان اقدامات «مشخص، عملی و قابل راستی‌آزمایی» انجام دهند و به تعهدات خود در برابر جامعه جهانی پایبند بمانند.
نماینده ویژه پاکستان در عین حال تأکید کرد که کشورش خواهان صلح و ثبات در افغانستان است و ثبات این کشور را در راستای منافع ملی پاکستان می‌داند.
او گفت پاکستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، برای کمک به ثبات افغانستان، ارائه کمک‌های بشردوستانه، تسهیل صدور ویزه برای افغان‌ها، گسترش تجارت و حمایت از اتصال منطقه‌ای تلاش کرده است.
محمد صادق خان همچنین از فرمت مسکو به عنوان یکی از مهم‌ترین سازوکارهای منطقه‌ای برای رسیدگی به بحران افغانستان یاد کرد و خواستار موضع هماهنگ کشورهای منطقه در قبال چالش‌های امنیتی و تروریستی ناشی از افغانستان شد.
اتهام‌های تازه پاکستان علیه طالبان در حالی مطرح می‌شود که امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، ساعاتی پیش در همین نشست، اسلام‌آباد را به استفاده از «زبان زور و فشار» در قبال افغانستان متهم کرد. او گفت مشکلات میان دو طرف باید از راه گفت‌وگو و دیپلوماسی حل شود. طالبان همواره اتهام حمایت از تحریک طالبان پاکستان و سایر گروه‌های مسلح را رد کرده و تأکید دارند که اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
عدم صدور بیانیه مشترک به دلیل اختلاف طالبان و پاکستان
هم‌زمان، ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان، اعلام کرد که هشتمین نشست فرمت مسکو به‌دلیل اختلاف میان طالبان و پاکستان بدون تصویب بیانیه مشترک پایان یافت.
کابلوف روز دوشنبه، ۱۳ میزان، گفت روسیه از نهایی‌نشدن بیانیه مشترک این نشست ابراز تأسف می‌کند.
او گفت در جریان تدوین بیانیه پایانی، میان «همکاران افغان و پاکستانی» اختلاف به وجود آمد و این اختلاف مانع توافق بر سر متن نهایی شد.
به گفته کابلوف، طالبان با بخش‌هایی از متن که افغانستان را در زمینه تروریسم مطرح می‌کرد، مخالفت کرده‌اند. او افزود که طالبان معتقد بودند در متن امسال، افغانستان «بیش از حد در زمینه تروریسم» مطرح شده است.
