په بلخ ولایت کې ځایي سرچینې وایي، چې د دغه ولایت د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ریاست شپږ تنه د موسیقۍ د غږولو او اورېدو په تور نیولي دي. سرچینې وایي، چې دغه کسان د یوې ښادۍ پرمهال د موسیقۍ د اورېدو او غږولو په تور نیول شوي دي.
تر دې وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت د اسلامي احکامو له مخې موسیقي منعه اعلان کړې.
تېره اونۍ هم د لغمان ولایت په اړونده یوه سیمه کې کله چې د واده د موټرو په کاروان د موسیقۍ غږولو په غبرګون طالبانو ډزې کړې وې، له امله یو تن لاروی وژل شوی و.
څو اونۍ مخکې په بېلابېلو عملیاتو کې د طالبانو د امر بالمعروف وزارت محتسبینو د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې د موسیقۍ الې سوځولې او له منځه وړې وې، چې د افغان هنرمندانو سختې نیوکې یې راپارولې وې.
له دې سره تېره میاشت د کابل ځینو اوسېدونکو ادعا کړې وه، چې د دغه وزارت محتسبین په ښار کې د خلکو ګرځنده ټلیفونونه ګوري چې سندرې په کې نه وي او مېموري کارټونه یې هم اخلي.
په دې قورم کې د طالبانو د کومې ادارې نوم نه دی لیکل شوی او یوازې پکې د پخواني حکومت له ملکي او نظامي مامورینو څخه غوښتنه شوې چې د دې فورم ډکولو سره ټول شهرت او پخوانۍ او اوسنۍ دندې ولیکي او له خپلو تذکرو او انځورونو سره یې دوی ته وسپاري.
د ننګرهار سپین غر ولسوالۍ کې د پخواني ملي اردو یو سرتیری وايي، د ولسوالۍ اسخباراتو مدیریت لخوا ټولو قومي مشرانو ته ویل شوي چې د جمهوریت مهال ټول کارکوونکي دې خپل ځانونه ثبت کړي چې بېرته پخوانیو دندو کې وګمارل شي.
هغو کسانو چې دا فورمې ډکې کړې دي د افغانستان انټرنشنل خبریال عبدالحق عمري ته وویل، دا فورمې یې له ډکولو وروسته په جلال اباد کې د طالبانو استخباراتو ریاست او په ولسوالیو کې د استخباراتو مدیریتونو ته سپارلې دي.
خو د تېر حکومت ځینې کارکوونکي اندېښمن دي او وايي نه پوهیږي طالبان له دې کاره څه هدف لري. دوی وايي له دې ویرې یې دا فورمونه نه دي ډک کړي.
په دې اړه مو په ننګرهار کې د طالبانو امنیه قومندانۍ له ویاند رییس زابلي څخه وپوښتل، هغه وویل چې داسې کومه پروسه د دوی د ارګان لخوا نه ده پیل شوې او د دې فورمونو په اړه یې بې خبري وښوده.
خو په ننګرهار کې د طالبانو د ځینې غړو اډيو پیغامونه په ټولنیزو رسنیو کې لاس په لاس کیږي چې پکې یې له دغې پرېکړې سره مخالفت کړی دی. دوی دغو پیغامونو کې تاییدوي چې د پخوانیو امنیتي ځواګونو د بیا جلب جذب لپاره فورمې ویشل شوې دي.
په افغانستان کې د طالبانو بیا ځلي واک ته رسېدو سره دغې ډلې ټولبښنه اعلان کړه، خو بیا داسې مستند راپورونه نشر شول چې ښيي پخواني نظامیان او د ملي امنیت کارکوونکي د طالبانو لخوا صحرایی محکمه او وژل شوي دي.
څه موده وړاندې یوناما اعلان وکړ، چې طالبانو د پخواني جمهوري نظام له ۸۰۰ زیات کارکوونکي او امنیتي او دفاعي ځواکونه نیولي، شکنجه کړي، ورک کړي او وژلي دي.
خو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد یاد راپور رد کړی او ویلي یې دي، چې په افغانستان کې له بل هر وخته بشري حقونه خوندي دي.
طالبان ټینګار کوي چې اوس هم د پخواني حکومت زرګونه مامورین د دوی په اداره کې خپلو دندو ته ادامه ورکوي او دوی منلي دي.