ایرانی چارواکی: د حقابې په اړه مو د ملا برادر شفاهي هوکړه ترلاسه کړه

له هغه مهاله چې د افغان کډوالو د ستنولو خبره پورته شوې؛ نو پاکستاني پولیس چې چېرته افغانان ویني هغوی نیسي، بندیانوی یې او یا یې هم د بډو اخیستو وروسته خوشې کوي.

دغه چاره د پاکستان تر نورو صوبو زیاته په سند کې ډېره ترسره کېږي او په ګڼ شمېر کې افغانان په تېره بیا پښتانه زندانونو ته استول کېږي او په ډله‌ییزه توګه بېرته افغانستان ته شړل کېږي.
هغه افغانان چې تر نیولو وروسته د ساتلو مرکزونو ته وړل کېږي، هلته د دوی د اسنادو بهیر دومره پېچلی او ځنډنی دی چې په څو ورځو او اوونیو کې دغه بهیر نه بشپړیږي، چې په دې توګه ګڼ نیول شوي افغانان هلته تر ډېره ساتل کېږي چې د خوراک، څښاک او دارو درملو اسانتیاوې هم نه لري.
داسې رپوټونه هم شته، چې په نیول شویو کسانو کې د خامې خولې ماشومان هم شته چې کورنۍ یې له حال او احواله خبرې نه وي او هغوی زندانونو او یا هم د ېمرکزونو ته راوړل شوي وي.
تر ډېره افغان کډوال په طالب چارواکو نیوکې کوي، چې د دوی په وینا د هغوی د نیولو، بندي کولو او جبری شړلو په برخه کې یې له ډیپلوماسۍ کار نه دی اخیستی او نه یې هم له ډیپلوماټیکو لارو دغه ستونزه غوڅه کړې.

دوی وايي، اوس چې په دې وروستیو کې طالب مشرانو کومې نارې سورې پیل کړې دي دا له اختره وروسته د نکریزو په مانا دي.

رویټرز خبري اژانس وايي، له لسګونو بې اسنادو کډوالو سره یې خبرې کړي چې د اخراج له وېرې پټ شوي دي.

د رویټرز په وینا، دا خلک په عمده توګه د دوی د سیاسي یا هنري فعالیتونو تاریخ، د توکمیزو او مذهبي لږکیو سره د تړاو له امله، د طالبانو لخوا د ځورونې له ویرې پاکستان ته تښتیدلي دي.

یوې ۲۳ کلنې ښځې له خپل پټنځي رویټرز ته وویل: "دروازه له بهر څخه بنده ده، موږ دننه بند پاتې یو، موږ نشو کولی چې بهر راووځو، موږ څراغونه نه شو بلولای، موږ حتh په لوړ غږ خبرې نشو کولی."

هغې وويل ځايي ملګرو دروازه تړلې وه نو ګاونډيان به فکر کوي چې کور خالي و.

د دغه رپوټ له مخې د مهاجرینو ځینې سیمه ییز ملاتړي له هغو افغانانو سره چې په پټه د خوراکي او نورو اړینو توکو په برابرولو کې مرسته کوي.

د بشري حقونو فعالانو ویلي، دغه ۲۳ کلنه مېرمن له هغو زرګونو افغانانو څخه ده چې افغانستان ته د شړل کېدو او د طالبانو له خوا د ځورونې له وېرې یې ځانونه پټ کړي دي.

سیجل شفیق، په کراچۍ کې د بشري حقونو فعاله چې له افغانانو سره مرسته کوي، د هغو فعالانو په ډله کې ده چې له سترې محکمې څخه یې د اخراج د پروګرام د درولو غوښتنه کړې ده.

هغې رویټرز ته وویل، «زه څو ښځې او نجونې پېژنم چې وايي د طالبانو واکمنۍ ته د ستنېدو پرځای مړه کېدو ته اهمیت ورکوي.

شفيق زياته کړه، چې ډېرو دغو ښځو او نجونو ورته ويلي، چې د طالبانو تر واک لاندې په افغانستان کې د هغوى د مسلکي خوبونو پوره کېدل ناشوني دي.

په ورته وخت کې د پاکستان د بشري حقونو فعالانو او په ملګرو ملتونو کې د بشري حقونو ډلو په ګډون د بښنې نړيوال سازمان او لوېدیځو سفارتونو له پاکستانه غوښتي چې د افغان کډوالو د ایستلو مخه ونیسي.

پاکستاني پولیسو د کورونو مالکینو ته خبرداری ورکړی چې که افغان کډوالو ته کورونه ورکړي نو جریمه به شي.

هغه زیاته کړې، چې دې مرسته کې به د کډوالو لپاره ګرم خواړه، د ژمي البسه یا اغوستوکي او نور اړین ضروریات شامل وي.

د عزیزي په وینا سبا ته به د دوی ټیمونه تورخم او سپین بولدک ته د اړتیاوو د کچې د تثبیت لپاره ولاړ شي. تر څنګ به یې له مربوطه چارواکو سره په همغږۍ د دغو مرستو د رسولو لړۍ پیل کړي.

یوه میاشت او لس ورځې کیږي چې له پاکستان څخه د افغان کډوالو جبري ایستل لړۍ پیل شوې ده.

تر اوسه د طالب چارواکو د راستانه شویو کډوالو کره شمېره نه دی خپور کړی خو، په تېره یوه میاشت کې نږدې دوه لکه ۱۵ زره افغان کډوال په جبري توګه د پاکستان له بېلابېلو برخو افغانستان ته ستانه شوي دي.

باختر خبري اژانس چې د طالبانو تر کنټرول لاندې دي په خپل رپوټ کې ليکلي دي چې تورن کسان د نيمروز ولايت د ښاري محکمو د استيناف محکمې له خوا په مجازاتو محکوم شوي و.

د پنجشنبې په ورځ په نیمروز کې د طالبانو د محاکمو مشر اعلان وکړ چې د جمعې په ورځ به د زرنج په ورزشي لوبغالي کې خلکو ته سزا ورکوي.

په نیمروز کې طالبانو د دغه ولایت اوسېدونکو او سیمه ییزو خبریالانو ته اجازه نه ده ورکړې چې د دې پېښې عکسونه واخلي.

د زرنج ښار څخه يوه عيني شاهد افغانستان انټرنيشنل ته وويل چې طالبانو يو شمېر هغه ځوانان هم ووهل چې غوښتل يې د تورنو کسانو د سزا ويډيو واخلي.

د بښنې نړیوال سازمان ویلي چې دا ډول مرکزونه د ازادۍ او عادلانه محاکمې حق تر پښو لاندې کوي او د معلومات نه خپریدل کورنیو ته د خپلو عزیزانو موندل ستونزمنوي.
د بښنې نړیوال سازمان د جمعې په ورځ په یوه بیان کې پر پاکستان غږ وکړ چې سملاسي د افغان کډوالو نیول، ایستل او ډله ییزه ځورونه ودروي.
دغه سازمان ویلي، که پاکستان سملاسي د ایستلو مخه ونه نیسي، په زرګونو افغانان په ځانګړې توګه ښځې او نجونې به امنیت، زدکړو او ژوند ژواک ته له لاسرسي بې برخې شي.
د دغه سازمان په بیانیه کې راغلي چې له زرګونو افغان کډوالو څخه د سياسي وسيلو په توګه کار اخيستل کېږي او د بشري حقونو د سرغړونو او بشري ناورين سره مخ دي، دوی د طالبانو تر ولکې لاندې افغانستان ته استول کېږي چې هلته یې ژوند له خطر سره مخ دی.

د سویلي اسیا لپاره د بښنې نړیوال سازمان سیمه ییزې مرستیالې لیویا ساکاردي په یوه بیان کې وویل، «هیڅوک باید له ډله ییز ایستلو سره مخ نشي او ښه به وي چې پاکستان خپل نړیوال قانوني مکلفیتونه له هغې جملې د کډوالو د نه شړلو اصل په یاد وساتي.»

پاکستاني چارواکو ویلي، د افغان کډوالو د ایستلو لپاره یې ۴۹ توقیف ځایونه جوړ کړي دي

د بښنې نړیوال سازمان د هغو افغانانو د نیول کېدو خبر هم ورکړی، چې کره اسناد یې درلودل او ځینې مجبور شوي چې د خلاصون لپاره پولیسو ته ډېرې پیسې ورکړي.