د یوناما مشرې یو ځل بیا پر طالبانو غږ وکړ چې په افغانستان کې د باثباته، سوله ییزې او سوکاله راتلونکې لپاره د بشري حقونو مکلفیتونه ومني. روزا اوتنبایوا د بشري حقونو نړیوالې ورځې په مناسبت نن په یوه اعلامیه کې وايي، طالبان د افغان وګړو د بشري حقونو د ودې او ساتنې مسوولیت لري.
د هغې په خبره، په افغانستان کې د طالبانو واکمنېدو سره که تاوتریخوالی کم شوی، خو له انساني حقونو سرغړونې روانې دي.
نوموړې په خپلو خبرو کې پر نجونو او مېرمنو د طالبانو محدودیتونو ته په اشاره واي، د طالبانو سیستماتیک تبعیض افغان نجونې او مېرمنې د افغان نجونو او ښځو د ورځني او عامه ژوند له ډیرو برخو اېستلې دي.
د هغې په خبره، په ښځو او نجونو د سختو محدودیتونو سربیره، د طالبانو واکمنۍ کې بې قانونه وژنې، شکنجې او ناوړه چلند، جسمي مجازات، په خپل سري نیول او توقیف او د بندیانو له حقونو سرغړونې لا هم روانې دي.
روزا اوتونبایوا تېره میاشت هم ویلي وو، چې په افغانستان کې پر مېرمنو او نجونو لګېدلي بندیزونه د حکومتي سیستم یوه برخه ګرځېدلې ده، چې بېلول یې ستونزمن دي.
نوموړي د اسلامي هېوادونو د همکارۍ په کنفرانس کې د افغان مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړه او په افغانستان کې یې له بشري حقونو څخه روانې سرغړونې جدي وبللې.
نوموړې په جده کې “ښځې په اسلام کې” د کنفرانس په ترڅ کې وویل، چې د افغانستان واکمنان د افغانستان د نیمايي نفوس اساسي حقونه تر پښو لاندې کوي او دا تر ټولو تریخ حقیقت دی.
هغې ویلي، چې په افغانستان کې د مېرمنو اوسنی وضعیت کړکېچن دی او له هر ډول ټولنیز فعالیت څخه بې برخې دي.
د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې طالبانو په بیا واکمنېدو سره اول نجونې له شپږم ټولګي پورته زدکړې بندې کړې، وروسته یې د نجونو پوهنتوني زدکړې او د ښخو پر کار هم بندیز ولګاوه.
که څه هم پر کور او بهر له طالبانو بیا بیا د نجونو د کار او زدکړو د بیا پیلېدو غوښتنه کېږي، خو تراوسه داسې کومه نښه نشته چې دا ډله له خپلو بندیزونو شاته شي.
