• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

افغان او امریکايي ‌ډیپلوماټان: کابل کې د امریکا سفارت پرانیستل طالبانو ته مشروعیت ورکوي

۲۲ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۱ فبروری ۲۰۲۴، ۰۳:۱۸ GMT+۰تازه شوی: ۲۳ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۲ فبروری ۲۰۲۴، ۱۴:۱۹ GMT+۰

په افغانستان کې د امریکا د پخواني سفیر مرستیالې ایني فورزایمر او په سریلانکا کې د افغانستان سفیر اشرف حیدري په یوه ګډه مقاله کې په افغانستان کې د امریکا سفارت بیا پرانیستل د طالبانو لپاره مشروعیت بللی. دغو دوو ډیپلوماټانو ویلي، چې دا کار به په ټوله نړۍ کې ترهګرې ډلې تشویق کړي.

د «هیل» ورځپاڼې په یوه ګډ تحلیل کې دغو دوو افغان او امریکايي ډیپلوماټانو د طالبانو له لوري د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو له حقونو څخه جدي سرغړونو ته اشاره کړې او له نړۍ یې غوښتي چې دغه ډله په رسمیت ونه پیژني.

اغلې فورزایمر او ښاغلی حیدري وايي چې افغانستان ته د امریکايي ډیپلوماټانو ورګرځېدل د طالبانو لپاره یو امتیاز دی چې په دې سره به د«جنسي توپیر» رژیم د عادي کېدو لامل شي.

دغو دوو ډیپلوماټانو ویلي چې د امریکا د سفارت بیا پرانیستل به په افغانستان کې د نورو هیوادونو د ماموریتونو د شتون لامل شي او د طالبانو د تایید د ټاپې په توګه به کار وکړي او په ټوله نړۍ کې به «ترهګرې» ډلې تشویق شي.

د دغو دوو ډيپلوماټانو په وينا، امريکا او ورته هېوادونه بايد «طالبانو ته د تسليمېدو پر ځاى له افغان ولس سره خپلې ژمنې پوره کړي.» دوی په افغانستان کې د امریکا ډیپلوماټیک حضور په افغانستان کې د بشري حقونو د مبارزانو سره «خیانت» ګڼي.

د امریکا پخواني ډیپلوماټ او په سریلانکا کې د افغانستان سفیر په قطر کې د ملګرو ملتونو د سر منشي کنفرانس ته په اشارې وویل، چې ټاکل شوې د فبرورۍ په ۱۸ او ۱۹ مه په دوحه کې د څه باندې ۲۰ هېوادونو، د اروپايي ټولنې د استازو په ګډون د اسلامي همکاریو د سازمان په مرکزيت جوړ شي. د دغو دوو ډیپلوماټانو په وینا، تمه ده چې په دې راتلونکې غونډه کې د نړیوالو پام د افغانستان د خلکو د ملاتړ پر څرنګوالي راټول شي.

د افغانستان او امریکا دغه دوه ډیپلوماټان غواړي چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو راتلونکی ځانګړی استازی په نړیوال دریځ د افغانستان رسا غږ وي.

دغو ډیپلوماټانو له نړۍ غوښتي چې طالبان دې تر هغو په رسمیت نه پیژني تر څو چې دوی د بشري حقونو نړیوالې ژمنې په کلکه نه وي عملي کړې.

اغلې فورزایمر او ښاغلي حیدري همداراز غواړي چې له طالبانو سره د نړۍ اړیکې کمې کړي، د ځینو طالب چارواکو پر وړاندې سفري بندیزونه ولګوي، او د ملګرو ملتونو په ناستو کې د توپیري چلند ارزونه وکړي. دوی همداراز له افغانستان سره د بشري مرستو دوام د بودجې او د طالبانو له خوا د هغې لګول پر بشپړې څارنې مشروط ګڼي.

د افغانستان سفير او د امريکا پخواني ډيپلوماټ په داسې حال کې په کابل کې د امريکا سفارت د بيا پرانستلو په اړه اندېښنه ښودلې، چې په دې وروستيو کې په افغانستان کې د امريکا سفارت د فعالېدو په اړه راپورونه خپاره شول.

په دې وروستیو کې کاناډایۍ خبریالې کیټي ګانن چې ۱۸ کاله یې په افغانستان کې کار کړی، په افغانستان کې د امریکا سفارت د بیا پرانستلو غوښتنه کړې ده. د مېرمن ګانن استدلال دا و، چې په افغانستان کې د امریکا ډیپلوماټیک حضور به له طالبانو د ښه تفاهم لامل شي او د امریکا بهرنۍ تګلارې د پرمختګ لامل به شي.

د امریکا غږ انګلیسي برخې هم راپور ورکړی چې متحده ایالات په «احتیاط» سره د دې امکان په پام کې نیسي چې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې د طالبانو له رسمیت پیژندلو پرته خپله کونسلګري بیا پرانیزي. دغې شبکې لیکلي، چې دا موضوع د امریکا بهرنیو چارو وزارت دیوه نوي ستراتیژیک سند د جوړېدو په بحث کې راپورته شوې.

خو په دوحه کې د امریکا سفارت په افغانستان کې د خپلې کونسلګرۍ د بیا پرانیستلو په اړه راپورونه رد کړل. د امریکا د سفارت یوه ویاند افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د افغانستان په اړه د امریکا دریځ نه دی بدل شوی او دا مهال په کابل کې د ډیپلوماتیکو فعالیتونو د بېرته پیلولو پلان نه لري.

ترویج لرونکی

څنګه کولای شو د وېښتانو د ژر سپینېدو مخه ونیسو؟
۱
روغتیا او ژوند

څنګه کولای شو د وېښتانو د ژر سپینېدو مخه ونیسو؟

۲

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

۳

ملا حسن اخوند د طالبانو ځانګړو ځواکونو ته ۷۰۰۰ افغانۍ امتیازي معاش منظور کړی

۴

په ازبکستان کې د یوه افغان له موټره نږدې ۶۰۰ کیلوګرامه نشه يي توکي موندل شوي

۵

د طالبانو د مخابراتو وزیر ویلي د ډیجیټلي سکټور د پراختیا لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکوي

•
•
•

نور کیسې

فارین پالیسي: بشر نورزی د طالبانو د مشر په ملاتړ له چین سره سوداګري کوي

۲۱ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۰ فبروری ۲۰۲۴، ۲۱:۱۷ GMT+۰

فارین پالیسۍ خبر ورکړی، چې بشر نورزی، چې د نشه يي توکو لوی قاچاقبر دی، د هبت الله اخندزاده په ملاتړ له ګوانتانامو زندان څخه له خوشې کېدو وروسته له چین سره سوداګریزې اړیکې ټینګې کړې دي.

بشر نورزی چې د طالبانو له با نفوده څیرو څخه دی، په ګوانتانامو کې دوه لسیزو بند تېرولو وروسته، له یوه امریکايي انجینر مارک فریکس سره په ۱۴۰۱ کال کې تبادله او له بنده خوشې شو.

بشر نورزی د طالبانو د مشرانو په منځ کې هم خورا ډېر نفوذ لري. ویل کیږي چې نوموړی د طالبانو له بنسټګر ملا محمد عمر سره نږدې اړیکې درلودې او د دغې ډلې له جوړېدو راهیسې د دوی ډېری فعالیتونه تمویلوي.

فارن پالیسۍ د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۱مه) په یوه راپور کې لیکلي، چې بشر نورزی اوس د طالبانو له مشر ملا هبت الله سره هم نږدې اړیکې لري. دغې مجلې ښاغلی نورزی د "مخدره توکو پاچاه" یاد کړی،چې د «هیروینو امپراتورۍ یې په افغانستان کې د طالبانو د اوږدې جګړې په تمویل کې مرسته کړې ده.»

د افغانستان د کانونو د برخې کارپوه جاوید نوراني فارین پالیسۍ ته ویلي، که څه هم نورزي په کانونو کې تخصص نه درلود، خو له بنده له خلاصېدو وروسته سمدستي بېرته سوداګرۍ ته راغی او د طالبانو له مشر هبت الله اخندزاده سره یې له نږدې همکارۍ له امله د افغانستان په شمال کې د سرو زرو، تېل او ګازرو قراردادونه واخیستل.

ښاغلي نوراني د نورزي اوسنی واک د پخواني ولسمشر حامد کرزي له مرستیال محمد قسیم فهیم سره پرتله کړی او ویې ویل: «هغه د یوه جنګسالار په څېر دی.»

د کانونو دغه کارپوه وايي، د افغان-چین د تېلواو ګازو شرکت چې د بشر نورزي او یوې چینايي کمپنۍ په ملګرتیا جوړ شوی، د کانونو قراردادونه یې ترلاسه کړي دي. په داوطلبۍ کې د شفافیت نشتوالی او تر ټولو مهم د طالبانو له مشرتابه سره د نورزي ملګرتیا د قراردادونو په ترلاسه کولو کې د دوی د بریا اصلي لامل بلل شوی.

یوې سرچینې چې نه غواړي نوم یې واخیستل شي فارین پالیسۍ ته وویل چې بشر نورزی د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره، چې د تېلو د استخراج په قراردادونو قوي کنټرول لري، هم نږدې اړیکې لري.

د بشر نورزي شرکت منځنۍ اسیا ته نږدې د امو سیند ته څېرمه د هایدروکاربن ظرفیت د مطالعې او استخراج قرارداد ترلاسه کړی دی.

فارین پالیسي د خپلې سرچینې په حواله لیکلي،چې طالبان ځانونه د بشر نورزي پوروړي ګڼي.

د هبت الله له خوا له چینایانو سره د نورزي د سوداګرۍ ملاتړ

فارین پالیسۍ ورځپاڼه له چینایانو سره د نورزي سوداګرۍپه اړه د هبت الله اخندزاده د ملاتړ په هکله په داسې وخت کې راپور ورکړی، چې په دې وروستیو کې د چین ولسمشر شي جین پینګ په بیجینګ کې د طالبانو د استازي اعتبار لیک ومنلو.

د دې مجلې په راپور کې راغلي، چې اوس داسې ښکاري چې د افغانستان د کاني شتمنیو د استخراج لپاره د چین اوږدمهاله پلانونه مستقیماً د طالبانو د پیسو له اړتیا او ډیپلوماټیکې پېژندګلوۍ سره تړاو لري.

بشر نورزی او امیر خان متقي
100%
بشر نورزی او امیر خان متقي

د دغه راپور له مخې، د ۲۰۲۱ کال له اګسټ څخه تر اوسه پورې د چین له واکمن کمونست ګوند سره د طالبانو اړیکې ځکه مثبته پایله لرلې ده چې دغې ډلې د چین د کانونو له شرکتونو سره د تړونونو له لارې په سلګونه میلیونه ډالره ترلاسه کړي دي.

د دې مجلې په وینا، داسې ښکاري چې طالبان د یو میلیون اویغور مسلمانانو له وضعیته نه دي ناراحته شوي چې د چین د حکومت تر فشار لاندې په زندانونو کې پراته دي.

طالبانو خپله هم ښځې د زده کړو، کار او سفر له حقه بې برخې کړي او د تېرحکومت د امنیتي ځواکونو او مخالفینو وژلو ته یې دوام ورکړی دی.

د راپور لیکوال ویلي، چې چین له طالبانو سره د افغانستان کانونو ته له لاسرسۍ سربیره د اړیکو د پراخولو انګېزه لري. بیجینګ اروپایي بازارونو ته د لاسرسي او د «یوه لار یو کمربند» پروژې د پراخولو لپاره افغانستان ته اړتیا لري.

بیجینګ له طالبانو سره د ټکنالوژۍ او د څار وسایل هم شریک کړي دي. په راپور کې راغلي چې چين له دې کارسره دوه موخې تعقيبوي. طالبان کولای شي د چین له خوا ورکړل شوې ټکنالوژۍ سره خپل دښمنان وڅاري او له بل پلوه، چین کولې شي له دې لارې اویغوریان چې د طالبانو ملاتړ له ځان سره لري او د چین پر وړاندې د شرقي ترکستان ډلې غړي دي، وڅاري.

بشر نورزی چې د نشه يي توکو یو لوی قاچاقبر او د طالبانو یو ستر مالي ملاتړی دی، په ۲۰۰۵ کال کې په نیویارک کې ونیول شو او له ۲۰۰۹ کال راهیسې د دوه حکمونو په اساس په بند محکوم شوی و.

د هند د زلزلې مرکز د افغانستان په ځینو برخو کې د ریښتر په کچه د ۵،۳ درجې زلزلې خبر ورکړی

۲۱ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۰ فبروری ۲۰۲۴، ۲۰:۵۷ GMT+۰

یوې نسبتا زورورې زلزلې د افغانستان او پاکستان ځینې سیمې لړزولي دي. د هند د زلزلې ملي مرکز د دغې زلزلې شدت د ریښتر په کچه ۵.۳ درجې ښودلی دی.

په ورته وخت کې پاکستاني رسنیو ویلي، چې زلزلې د دغه هېواد ځینې برخې لړزولي دي.

تر اوسه د دغې زلزلې د زیانونو او تلفاتو په اړه څه نه دي ویل شوي.

د امریکا د زلزلې مرکز، د دې زلزلې مرکز د تخار ولایت فرخار ولسوالۍ ښودلې ده.

د روسیې سفارت په کابل کې د خپلو دوو ډیپلوماتانو د یاد مراسم ترسره کړل

۲۱ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۰ فبروری ۲۰۲۴، ۲۰:۲۰ GMT+۰

د روسیې سفارت د ډیپلوماتانو د ورځې په مناسبت د خپلو هغو دوو دیپلوماتانو یاد ته چې په کابل کې په یوه ځانمرګي برید کې وژل شوي وو، د هغوی تصویرونو ته د ګلو ګیډۍ په اېښودلو سره درناوی وکړ.

دویم سکرتر او یو روسی کارپوه د ۱۴۰۱ کال وږې میاشت کې په کابل کې د روسیې د سفارت مخې ته په یوه ځانمرګي برید کې ووژل شول.

د روسیې سفارت د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۱مه)د دغو دوو ډیپلوماټانو د انځورونه په خپرولو سره یې لیکلي: «د ډیپلوماټانو په ورځ،موږ د خپلو همکارانو میخایل شاه او اډیګجي کوژوګتیاد، چې د ۲۰۲۲کال د سپټمبر په ۵مه د دندې د ترسره کولو پر مهال په ډېر زړورتیا د یوه ترهګر په لاس ووژل شول، ولمانځه.»

تېر کال د دغو دوو روسي ډیپلوماټانو له وژل کېدو وروسته د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین دوی ته د زړورتیا مډالونه ورکړل.

داعش هغه مهال د دغه برید مسوولیت منلی و. په دغه برید کې یو شمېر افغانان هم ووژل شول.

د طالبانو د کانونو وزارت د بامیانو د ۵۰۰۰ ټُنه جست له پلورلو خبر ورکړ

۲۱ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۰ فبروری ۲۰۲۴، ۱۹:۲۶ GMT+۰

د طالبانو د کانونو وزیر شهاب الدین دلاور د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۱مه) د بامیان ولایت د یکاولنګ ولسوالۍ د ګنده کوټل له کان څخه شاوخوا ۵۰۰۰ ټُنه جست پر "پسران خوافي" شرکت وپلورل.

د طالبانو د کانونو وزارت د ۵ زره ټُنو جستو د بیې په اړه جزییات نه دي ورکړي.

د طالبانو د کانونو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د افغان سوداګرو له یوې ډلې سره د شهاب الدین دلاور له لیدنې خبر ورکړی دی.

شهاب الدین دلاور په دې لیدنه کې ویلي، ټول کورني او بهرني پانګوال کولای شي د افغانستان په کانونو کې پانګونه وکړي.
د افغانستان د کانونو استخراج او خرڅلاو په وروستیو دوو کلونو کې د طالبانو له خوا د پام وړ زیات شوی دی. د امریکا د ځمکې پېژندنې ادارې د افغانستان د کانونو ارزښت درې تریلیون ډالره اټکل کړی دی.

د روان کال د وږې په نهمه، د طالبانو د کانونو وزارت له کورنیو او بهرنیو شرکتونو سره د شپږ میلیارد او ۵۵۷ میلیونه ډالرو په ارزښت د اوو لویو کانونو د استخراج تړونونه لاسلیک کړل. دغې ډلې له یو شمېر کورنیو شرکتونو سره د منځنۍ او کوچنۍ کچې لسګونه قراردادونه هم لاسلیک کړي دي.

طالبان ادعا کوي، چې د کانونو کیندنه داوطلبۍ ته سپاري. په ورته وخت کې، شرکتونو ته د دغو کانونو د سپارلو په پروسه کې د روڼتیا رامنځته کولو لپاره هیڅ میکانیزم شتون نلري.
همدا راز، معلوماتو ته د لاسرسي د محدودیتونو له امله د کانونو د عایداتو کچې او د دغو عایداتو د لګښت په اړه ډېر کم معلومات موجود دي.

پخواني ولسمشر غني او مرستیال یې صالح پر محسن داوړ برید وغانده

۲۱ سلواغه ۱۴۰۲ - ۱۰ فبروری ۲۰۲۴، ۱۵:۲۲ GMT+۰

د افغانستان د جمهوري نظام وروستي ولسمشر محمد اشرف غني او د هغه مرستيال امرالله صالح په جلا جلا ډول د ملي ډيموکراټيک غورځنګ پر مشر او د پاکستان پارلمان ته پر نوماند محسن داوړ وسلوال برید غندلی او دا یې «د ازادۍ او عدالت د دوښمنانو» هڅه بللې ده.

محسن داوړ چې له شمالي وزیرستان پارلمان ته نوماند و، په ټاکنو کې یې د درغلیو ادعا کوله او نن یې د دې ټاکنو د پایلو د ځنډېدو په غبرګون کې مظاهره کوله چې ټپي شو.

پخواني ولسمشر محمد اشرف غني پر ښاغلي داوړ برید ته په غبرګون کې پر خپله اېکس پاڼه ليکلي: «د ازادۍ دوښمن د غورځنګونو او شخصيتونو د له منځه وړلو هڅه کوي. پر ازادۍ مین قومونه د سياسي حقونو لپاره مبارزه کوي، د استبداد په ضد دريږي او خپلو ولسونو ته د بشر لومړني حقونه غواړي.»

ښاغلي غني ويلي، چې دا ډول بريدونه د ازادۍ غږ نشي بندولی.

هم مهاله د افغانستان د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني لومړی مرستیال امرالله صالح په خپله اېکس پاڼه د خواخوږۍ په پيغام کې داوړ يو پښتون ملتپال بللی: « داوړ یو له مهمو پښتنو ملتپالو څخه دی چې په زړورتیا سره د پاکستان د اسټیبلشمنټ او د هغوی د تروریستي لاسپوڅو دسیسو په وړاندې ودریدل.»

صالح په خپل پيغام کې په پاکستان کې په تېره یوه لسيزه کې د پښتنو ملتپالو او نوي نسل ژوندي پاته کېدل يو معجزه بللې ده.

له شمالي وزیرستان قامي اسمبلۍ ته نوماند محسن داوړ نن د شمالي وزیرستان مرکز میرانشاه کې د پوځي مرکز مخ ته د احتجاج پر مهال له پنځلسو ملګرو سره ټپي شو.

ملي ډیموکراټیک غورځنګ وايي، په دغه برید کې د دوی درې ملګري وژل شوي دي.

محسن داوړ د درملنې لپاره اسلام اباد ته وړل شوی او ځینې ملګري یې پر شمالي وزیرستان سربېره بنو روغتون ته لېږدول شوي دي.

لا هم ځايي چارواکو په دې تړاو څه نه دي ویلي، خو راپورونه وايي، کله چې محسن داوړ او ځینې نورو سیاستوالو د ټاکنو د پایلو د ځنډېدو له امله د رایې شمېرنې مرکز مخ ته مظاهره کوله، د مرکز ساتونکو دروازې وتړلې او ډزې وشوې.

د پاکستان پارلمان ته له سوېلي وزیرستان نوماند او د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ مشر علي وزیر په خپل اېکس کې لیکلي د پاکستان امنیتي ځواکونه د دې برید مسوول بللي دي: «د میران شاه شمالي وزیرستان پولیسو او ملېشه له خوا پر محسن داوړ او ملګرو یې مخامخ ډزې خورا بزدلانه او شرمناکه پېښه ده. محسن داوړ ټپي شوی. ریاستي فاشېزم اوج ته رسېدلی دی.»

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین هم پر محسن داوړ برید غندلی او دا یې د امنیتي ځواکونو کار بللی دی.

محسن داوړ پرون ویل، چې تر نورو نوماندانو یې ډېرې رایې ګټلې، خو د رای شمېرنې مرکز کې د نتیجې بدلولو هڅه کېږي.

ښاغلي داوړ نن د خپلې حوزې د ټاکنو د پایلو د ځنډېدو په اعتراض کې احتجاج کاوه، چې ټپي شو.

د نوموړي تر ټپي کېدو څو ګړۍ وروسته د پاکستان د ټاکنو کمېسون وویل، چې د ملي ډیموکراټیک غورځنګ مشر او له شمالي وزیرستان پارلمان تو نوماند محسن داوړ د قامي اسمبلۍ څوکۍ وبایلله.

محسن داوړ پرون ویل چې ټاکنو کې تر نورو نوماندانو مخکې دی، خو د رایې شمېرنې مرکز کې نتایجو د بدلولوهڅه کېږي.

محسن داوړ تېر پارلمان کې د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر و.