د منځني ختیځ کړکېچ؛ اسراییلي الوتکو د لبنان په سویلي سیمو بمباري کړې ده

یونېسف د یو راپور په خپرولو سره ویلي، چې په یادو هېوادونو کې د رامنځته شویو سېلابونو او ځمکې ښوییدنې له امله زرګونه ماشومان پاکو اوبو، خوړو، روغتیایي خدمتونو، سرپناه او زده‌کړو ته اړتیا لري.

دغې ادارې د سویل ختیځې اسیا لپاره د یونېسف د سیمه‌ییزو مسوولانو له قوله راپور ورکړی، چې سېلاب ځپلي له سخت بشري ناورین سره مخ دي او بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

د راپور له مخې، یاګي توپان چې په اسیایي هېوادونو کې تر ټولو قوي توپان بلل شوی، تر اوسه یې له امله ۸۵۰ ښوونځي او څه باندې ۵۵۰ روغتیایي مرکزونه زیانمن شوي دي.

په راپور کې همداراز زیاته شوې، چې له یاد توپان څخه ډېری زیانونه په ویټنام کې رامنځته شوي دي، چې له امله یې شاوخوا ۳ مېلیونه کسان چې ډېر یې ماشومان دي بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

یونېسف په دغه راپور کې ویلي، چې په میانمار کې د راوتلو سېلابونو په پایله کې ۱۷۰ کسان وژل شوي او ۳۲۰۰۰۰ کسان بې ځایه شوي دي.

په میانمار کې سېلابونو لږ تر لږه نهه سیمې او ایالتونه اغېزمن کړي دي.

اخوا د ټایلنډ له شمال څخه بیا راپور ورکړل شوی، چې نږدې ۶۴۰۰۰ ماشومان سخت اغېزمن شوي او د ښوونځیو د ویجاړېدو له امله ماشومانو ته په انلاین ډول زده‌کړې ورکول کېږي.

د یاګي خونړي توپان له امله په لاوس کې هم زرګونه ماشومان اغېزمن شوي دي.

په راپور کې د دغو ماشومان شمېر ۶۰۰۰۰ ښودل شوی دي.

دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې وړاندې اوچا د یوه راپور په خپرولو سره ویلي و، چې د خوراکي توکو، د څښاک اوبو، درملو، جامو او سرپناه ته بېړنۍ اړتیا ده؛ خو د سړکونو او پلونو ویجاړېدو او د مخابراتو او انټرنېټ بې ثباته خدمتونو د مرستو هڅې له خنډ سره مخ شوې دي.

اخوا یونېسف څه موده وړاندې ویلي و، چې د اقلیمي بدلون له امله د هوا دغه ناسمې پېښې په سویلي اسیا کې د ماشومانو ژوند بدلوي او ګواښي یې.

یادې ادارې په حکومتونو غږ کړی و، چې د ماشومانو د ژوند خوندي کولو لپاره ښه چمتووالی ونیسي او چټک غبرګون وښيي.

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازي د چهارشنبې په ورځ د امنیت شورا په غونډه کې وویل، چې طالبان د داعش پر وړاندې په جګړه کې پاتې راغلي، په داسې حال کې چې القاعده او پاکستاني طالبانو ته یې پناه ورکړې او ساتنه یې کړې ده.

هغه وويل، "ټي ټي پي د پاکستان لپاره د اندېښنې وړ ډله ده او بايد د ټولې سيمې او نړۍ لپاره اندېښنه وي."

هغه زیاته کړې، چې دا ډله د شاوخوا ۶۰۰۰ جنګیالیو په درلودلو سره په افغانستان کې تر ټولو لویه ترهګره ډله ده.

منير اکرم دا هم وويل، چې طالبانو د پاکستان پولې ته څېرمه د ټي ټي پي غړو ته پټنځايونه ورکړي او دا ډله نږدې هره ورځ له دغو سيمو څخه په پاکستان کې پر اهدافو بريدونه کوي.

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازی وایي، د تحریک طالبان پاکستان په بریدونو کې سلګونه پاکستاني پوځیان او ملکیان وژل شوي دي.

هغه وویل: "موږ کره شواهد لرو، چې لږ تر لږه په پاکستان کې دننه د ټي ټي پي ځینې بریدونه د طالبانو د ډلې د غړو له خوا تمویل شوي وو."

منير اکرم زياته کړه، پاکستاني طالبان په افغانستان کې د بهرنيو ځواکونو له خوا په پرمختللو وسلو سمبال شوي، چې ګودامونه يې افغان طالبانو ته سپارل شوي دي.

هغه د افغان طالبانو ځينې قوماندانان په ځينو سرحدي نښتو کې په لاس لرلو تورن کړل، چې له امله يې د پولې دواړو غاړو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

دغه پاکستاني ډیپلوماټ د امنیت شورا په غونډه کې خبرداری ورکړ، چې له القاعدې سره د طالبانو د اوږدې مودې اړیکو ته په کتو سره به ډېر وخت نه وي، چې ټي ټي پي په سیمه او نړۍ کې د القاعدې د اجنټ په توګه عمل وکړي.

پاکستاني استازي وویل: "په داسې حال کې چې ځینې ملګري په د داعش د ګواښ په اړه اندیښمن دي، دوی باید په نږدې راتلونکي کې د ځواکمن ټي ټي پي له خوا د ګواښ په اړه هم اندیښمن وي."

د طالبانو پراخې بشري سرغړونې

په ملګرو ملتونو کې د پاکستان استازي هم په افغانستان کې د بشري حقونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړه.

هغه وویل، پاکستان هم د نورو هېوادونو په څېر په افغانستان کې د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د سرغړونو په اړه اندېښنه لري.

منير اکرم وويل، طالبانو د ښځو او نجونو پر وړاندې خپلې لومړنۍ ژمنې او همدارنګه د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه پرې کړې ده.

هغه وویل، طالبانو د دې پر ځای چې محدودیتونه کم کړي، د یو نوي قانون په تصویبولو سره دوی دوه چنده کړي، چې د ښځو غږونه او مخونه عورت بولي.

پاکستاني استازي وویل، له طالبانو سره د اړیکو عادي کېدل د یوه ټول شموله حکومت پر جوړېدو، د بشري حقونو په تېره بیا د ښځو او نجونو حقونو ته درناوی او د ترهګرو ډلو پر وړاندې د دغې ډلې د جدي مبارزې په شرط دي.

انټونیو ګوتریش د افغانستان انټرنشنل د خبریال د یوې پوښتنې په ځواب کې د طالبانو د رژیم تر ټولو ناوړه ځانګړنه د ښځو په وړاندې سخت بندیزونه او ځورول بللې ده.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوتریش د افغانستان انټرنشنل خبریالې مریم رحمتي ته وویل، چې دوی به د افغانستان په اړه یوه فوق العاده غونډه وکړي.

هغه زیاته کړه، چې په دې غونډه کې به د "بشري حقونو، په ځانګړې توګه د ښځو له حقونو څخه د پراخو سرغړونو" په اړه خبرې وشي، کوم چې هغه "د طالبانو د رژیم تر ټولو وحشتناک اړخ" بللی.

طالبانو د ښځو د حقونو او ازادیو د محدودیت په اړه تر ۷۰ ډېر فرمانونه صادر کړي دي.

د ښځو پر ازادۍ او بنسټیزو حقونو وروستی ګوزار د امربالمعروف د نوي قانون توشېح کېدل وو.

د امنیت شورا په نننۍ غونډه کې له چین او روسیې پرته ټولو هېوادونو چې د طالبانو متحدین دي، د امربالمعروف قانون غندلی دی.

ګوتریش په یوه خبري کنفرانس کې وویل: "موږ په افغانستان کې د اوسني استبدادي رژیم په چوکاټ کې د توکمیزو ډلو پر وړاندې د ټولو بشري حقونو سرغړونو او تبعیض په اړه ژور اندېښمن یو."

ګوترش په افغانستان کې له ترهګرو ډلو د طالبانو د ملاتړ په اړه هم اندېښنه څرګنده کړه او خبرداری یې ورکړ، چې دغه ډلې کولای شي نورو هېوادونو ته نفوذ وکړي.

د چهارشنبې په ورځ د امنیت شورا په غونډه کې د روسیې په ګډون یو شمېر هېوادونو په افغانستان کې د داعش او القاعده ډلو تر څنګ د نورو وسله والو ډلو د فعالیتونو او پراخېدو په اړه اندېښنه وښوده.

د روسیې سفیر ویلي، چې د داعش پر وړاندې د طالبانو له اقداماتو سره - سره دغه ډله توانېدلې چې په نورو هېوادونو کې هم بریدونه وکړي.

ګوتریش وویل، ملګري ملتونه د افغانستان د وضعیت د ښه کولو لپاره کار کوي؛ خو دا ځکه ستونزمنه ده چې طالبان په اوسني وضعیت کې همکارۍ ته چمتو نه دي.

نوموړي په خپلو خبرو کې په افغانستان کې پراخ بشري، اقتصادي او د بشري حقونو بحران ته اشاره وکړه او ویې ویل، چې د افغانستان خلک له دغه بحرانه اړ شوي چې هېواد پرېږدي.

د افغانستان د وضعیت په تړاو د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه نن چهارشنبه په ملګرو ملتونو کې جوړه شوې ده.

د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د افغانستان استازي فایق زیاته کړه، چې طالبانو په افغانستان کې جنسیتي توپیر حاکم کړی دی.

هغه وویل، د ثانوي او لوړو زده کړو څخه د نجونو محرومیت د افغانستان اقتصاد ته یو میلیارد ډالره زیان رسولی دی.
هغه په خپلو خبرو کې د افغانستان د ماشومانو بد وضعیت ته په اشارې وویل، چې د هېواد ماشومان د خوراکي توکو له کمښت او بشري ناورین سره مخ دي.

فایق وويل، چې نجونې او هلکان له باکيفيته زده کړو بې برخې دي او طالبانو هڅولي چې په جهادي مدرسو کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړي.

نوموړي زیاته کړه، چې په افغانستان کې په ځانګړې توګه پخواني امنيتي ځواکونه د طالبانو له خوا نيول کېږي، شکنجه کېږي او وژل کېږي.

هغه وویل، یو شمېر کسان د مقاومت له جبهې او داعش سره د اړیکو لرلو په پلمه شکنجه کیږي او بې عدالتي وژل کیږي.

وروسته له هغې چې په افغانستان کې طالبان بیا واک ته ورسېدل؛ دغې ډلې په نجونو او مېرمنو پراخ بندیزونه ولګول.

د نړۍوالې ټولنې په ګډون ګاونډیو هېوادونو او نړۍوالو بنسټونو د طالبانو له خوا پر مېرمنو لګېدلي بندیزونه غندلي؛ خو طالبانو بیا دا خپله داخلي چاره ګڼلې او ویلي یې دي، چې د اسلامي شریعت په تطبیق کې له هیچا سره معامله نه کوي.

په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو استازې روزا اوتنبایوا ویلي، چې په افغانستان کې پر مېرمنو بندیزونو د یو قانون شکل غوره کړی دی.

په ورته وخت کې په ملګرو ملتونو کې د چین استازي له طالبانو غوښتي چې د مېرمنو حقونو ته درناوی وکړي.

روزا اوتنبایوا د امنیت شورا ته وویل، طالبانو د ښځو او د افغانستان د خلکو پر وړاندې محدودیتونه سخت کړي او د طالبانو د امربالمعروف قانون په نړۍوالې ټولنې کې د افغانستان د ګډون مخه نیسي.

نوموړې زیاته کړې، چې افغانستان اوس په انزوا کې دی.