د تاجکستان مرستیال بهرنیو چارو وزیر: له مسکو سره مو امنیتي همکاري پر افغانستان متمرکزه ده

د جی ای زیډ ځینو کارمنانو نن د یکشنبې په ورځ «د تلې ۲۱مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې دوی له څه مودې راهسې د جرمني مرستندویه ادارې سره په دې خبرو بوخت دي، چې د کابل په پای کې د دې ادارې تړل کېدو سره د افغان کارمنانو سرنوست به څه کیږي.

دوی وايی جي ای زیډ د کاري قرارداد پرمهال په شفاهي ډول ورته ویلي و، چې د ادارې تړل کېدو سره جي ای زید جرمني ته د افغان کارمنانو د انتقال مسوولیت نه لري.

دوی له نومښودنې پرته وايي، چې د طالبانو استخباراتو د جاسوسی په تور د دوی څلور افغان همکاران نیولي وو، چې درې خوشي او یو اوس هم په زندان کې بې سرنوشته پروت دی.

دوی زیاتوي د طالبانو له زندانه د خوشې کېدو وروسته دغه درې کسان اسلام اباد ته انتقال شوي دي تر څو جرمني ته یې ولېږي.

جی ای زېډ ولې دفتر تړي؟

د جرمني جي ای زیډ مرستندویه ادارې یو افغان کارمند وویل:« د جی ای زیډ د افغانستان مشر د ادارې کارمنانو ته په یو ناسته کې وویل چې په دوه دلیلونو په افغانستان کې روان کال ترپایه خپل دفتر تړو، لومړی دا چې زمونږ کارمندان امنیت نه لري او بله دا چې طالبانو زمونږ شتون غیرقانوني اعلان کړی دی.»

د جرمني د مرستندویه ادارې «GIZ» د رسنیو مسوولانو د افغانستان انټرنشنل د یوه برېښنا لیک په ځواب کې تایید کړې ده، چې تر ۲۰۲۵ کال پورې دغه اداره خپل کار افغانستان پای ته رسوي خو د دوی پروژې د نورو غیر دولتي مرستندویه ادارو له لارې پرمخ وړي.

خو جي ای زیډ په افغانستان کې د خپلو افغان کارمنانو د سرنوست په اړه له څه ویلو ډډه کړې ده.

د لیندۍ په ۵مه د جرمني د اقتصادي همکارۍ او پراختیا وزارت یوې ویاندې اسوشیتیډ پرېس خبري اژانس ته منلې وه، چې د (GIZ) سیمه ییز کارکوونکي لا هم د طالبانو په توقیف کې دي؛ خو زیاته کړې یې وه چې په رسمي توګه دوی ته لا نه دي ويل شوي، چې دغه کسان ولې نیول شوي‌ دي.

د جرمني د نړۍوالې همکارۍ اداره یا GIZ د دغه په هېواد حکومت پورې تړلې اداره ده.

دغه اداره د نړۍ په شاوخوا ۱۲۰ هېوادونو کې د "اقتصادي پراختیا، د کارموندنې ودې، انرژي او چاپیریال، سولې او امنیت" برخو کې پروژې او خدمات وړاندې کوي.

دغه وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه افغانان د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله بندیان شوي وو.
خبرپاڼه زیاتوي، چې دغه کسان د عراق په بېلابېلو زندانونو کې شاوخوا شپږ میاشتې بندیان وو.
د خبرپاڼې له مخې، دغه کسان د ایران له لارې افغانستان ته ستنول شوي دي.
د خبرپاڼې په وروستۍ برخه کې راغلي، چې دغه کسان د نیمروز ولایت د کډوالو ادارې سره تر نوملینکې وروسته د مرستو ترلاسه کولو په موخه د کډوالۍ نړۍوال سازمان ته ورپېژندل شوي دي.

تر دې درې ورځې وړاندې د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلی و، چې د پاکستان له زندانونو ۳۰ تنه افغانان خوشې شوي او (د تلې په ۱۷مه نېټه) بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي.

دغه وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي و، چې دغه افغانان د قانوني اسنادو د نه لرلو له امله د پاکستان په زندانونو کې له ۴۰ ورځو تر ۲ میاشتو پورې بندیان وو.

خلیلزاد د جمعې پر ورځ پر اېکس خپور کړي پیغام کې لیکلي: «هغه په سیمه ییزه توګه د خپل هېواد تاریخي دښمنانه اړیکې له هند سره پراخې کړي او په حقیقت کې اوس یې د افغانستان په وړاندې تاوتریخجن دریځ نیولی دی.»

هغه زیاته کړه، چې طالبان ادعا کوي چې اسلام اباد د داعش په پټنځای بدل شوی او دا چې منځنۍ اسیا ته یې په خپل وروستي سفر کې یې له سیمه ییزو کارپوهانو او چارواکو یې هم دا ادعاوې اوریدلې دي.

خلیلزاد وايي: «که دا ادعاوې رښتیا وي، دا له اور سره له لوبو کولو بدتره چاره ده. جنرال منیر دا هېواد کوم لورې ته بیایي؟ د هغه ستراتیژي څه ده؟ پاکستان د لا ښه وضعیت مستحق دی.»

سید رسول عقاب د طالبانو د کانونو او پټرولېم وزارت کې د عوایدو د تنظیم رییس و.

نوموړی د طالبانو د کانونو او پترولېم پخوانی وزیر وزیر شهاب الدین دلاور په وخت کې ګمارل شوی او د شهاب الدین دلاور د یو له نژدې کسانو شمېرل کیږي.

د زمري په میاشت کې د طالبانو مشر ملا هبت الله په یوه فرمان کې د دغې ډلې د کانونو او پټرولیم وزیر شهاب الدین دلاور له دندې ګوښه او پرځای یې د طالبانو مرکزي بانک مشر هدایت الله بدري د کانونو او پټرولیم وزارت سرپرست وګماره.

د افغانستان انټرنشنل د راپور په بنسټ شهاب الدین دلاور غوښتل، چې د سید رسول عقاب په شمول خپل یو تعداد نژدې کسان د کانونو وزارت راوستل او افغان سرې میاشتې ټولنه کې ځای پر ځای کړل.

د طالبانو باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د دې راپور له خپرېدو سره د شهاب الدین دلاور د دې پرېکړې پر وړاندې ملا هبت الله غبرګون وښود او له شهاب الدین دلاور یې وغوښتل چې د کانونو وزارت څخه د خپلو نژدې کسانو له بدلولو ډډه وکړي.

د طالبانو باخبره سرچینې:« سرې میاشتې ته د کسانو له را وستلو وروسته امیرالمومنین فرمان ورکړ، چې دا کسان خپلو ځایونو ته باید لاړ شي.»

د ملا هبت الله د دې مخالفت سره د کانونو او پترولېم د عوایدو رییس سید رسول عقاب په شمول د شهاب الدین دلاور نژدې کسان بېرته خپلو پخوانیو دندو ته ستانه شول.

د سرچینو د معلوماتو له مخې د طالبانو کانونو او پترولېم وزارت د عوایدو ریاست رییس تېره ورځ خپل دفتر کې د طالبانو د استخباراتو له خوا په داسې حال کې ونیول شو، چې له څو سوداګرو یې بډې اخیستلې.

که څه هم په تېرو درېو کالونو کې طالبانو د خپلو هغه کسانو باندې پرده اچولې، چې د مالي فساد ترڅنګ په اخلاقي فساد کې ککړ ول.

تر اوسه پورې طالبانو په رسمي ډول د کانونو او پترولېم وزارت د عوایدو رییس سید رسول عقاب په اړه رسمي ټول څه نه دي ویلي.

تر طالبانو مخکې په جمهوریت هم نیوکې دا وې چې د وزیر بدلېدو سره د اړوند وزارت مختلف چارواکي په تېره د وزیر له دفتر سره نږدې کسان بدلېږي او اړوند چارواکی خپل د راز او نیاز کسان ګوماري.

دغه چاره د اداري فساد د زیاتېدو یو مهم لامل هم بلل کېده.

هغې دغه څرګندونې د رواني روغتیا د نړۍوالې ورځې په مناسبت په خپله اېکس پاڼه شریکې کړې دي.

تېره ورځ پنجشنبه (د تلې ۲۰مه) د رواني روغتیا نړۍواله ورځ وه.
هغې زیاته کړې:« موږ ټول باید د افغان مېرمنو د حقونو لپاره په مبارزه کې د دوی ملاتړ ته دوام ورکړو.»
هغې دا رنګه لیکلي:« لکه څنګه چې موږ د رواني روغتیا نړۍواله ورځ لمانځو، زه غواړم په افغانستان کې د رواني روغتیا ویجاړونکي ناورین ته د ټولو پام راواړوم، چې افغانان او په ځانګړې توګه ښځې او نجونې د طالبانو د سختو او خطرناکو پالیسیو له امله له رواني روغتیایي حالت سره مخامخې شوې دي.

د بشري حقونو د ځینو بنسټونو د راپورونو له مخې، واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته په افغان مېرمنو او نجونو کې اروایي ناروغۍ زیاتې شوې دي چې له امله یې د ځان وژنو شمېره هم لوړه شوې ده.