د اسلامي همکاریو د سازمان مشر: د هغو تګلارو کلک مخالفت کوو چې د نجونو د زده‌کړو مخه نیسي

د یوه موټر چلوونکي د پوښتنې په ځواب کې دغه کس چې نوم یې نه دی ښودلی وايي، تازه له پاکستانه هېواد ته راکډه شوی او د بې روزګارۍ له امله یې اوس په کور کې هېڅ ډول خوراکي توکي نه شته نو په خبره یې، مجبور دی چې خپل پښتورګی وپلوري.

د پښتورګي د دغه پلورونکي کس په وینا؛ دوه ودونه یې کړي پنځه اولادونه لري چې اوس له سختې لوږې سره مخ دي او د ژمي په دې سړه هوا کې مناسبه سرپناه هم نه لري.

دغه غربت وهلي کس ویلي چې په کور کې یې د خوراکي توکو د نشت او لوږې له امله ماشومان ورته ژاړي ؛خو دی توان نه لري‌ چې روزګار پسې ګاونډیو هېوادونو ته مساپر شي.

د طالبانو په واکمنۍ کې پر هېواد د غربت خورا بده څپه راغلې چې له امله یې په بېلابېلو ولایتونو کې خلک مجبور شوي چې د بدن غړي وپلوري او یا هم د خپلو اولادونو پلور ته مخه کړي.

د پخواني جمهوري نظام له نسکوریدو سره هم مهاله یو شمېر نړۍوالو مرستندویه ادارو په هېواد کې خپل دفترونه وتړل او له دې سره د بشري مرستو کچه خورا راکمه شوه.

په روان کال کې یوې بلې کورنۍ په ننګرهار د غربت له امله خپلې دوه لوڼې پلور ته وړاندې کړې وې او ویلي یې و، چې مرستندویه ادارو ته له ورتګ سره سره هم ورسره هېڅ ډول مرستې نه دي شوي.

بل لوری نړۍوال مرستندویه سازمانونه هم په افغانستان کې د سختې لوږې او بشري کړکېچ څخه د اندېښنې په څرګندولو سره له هېوادونو غوښتي چې په دې کړکېچ وضعیت کې د افغانانو لاسنېوی وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې په دغې ناسته کې د دواړو هېوادونو ترمنځ په بېلابېلو برخو کې پر همکاریو او دوه اړخیزو اړیکو ټینګار شوی دی.

په دغې خبرپاڼه کې وړاندې ویل شوي چې د طالبانو او بیلاروس تخنیکي ټیمونه به د همکاریو د لار پراختیا په موخه په کابل او مېنسک کې ګډې ناستې کوي.

د طالبانو په خپرې شوې خبرپاڼه کې د همکاریو او اړیکو بڼه نه ده څرګنده شوې.

عباس ستانکزي په دې وروستیو کې له امریکا سره د ښو اړیکو د لرلو تر څنګ پر پاکستان هم توندې نیوکې کړي.

هغه ادعا کړې چې پاکستان په خپل هېواد کې د «داعش لپاره ځانکړي مرکزونه جوړ کړي‌ او د پوځ له لوري یې ورته روزنې هم ورکول کېږي او په دې تړاو ثبتونه هم لري.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال همدا راز پر پاکستان تور پورې کړی چې امریکا ته یې د بې پېلوټه الوتکو د الوتنو لپاره خپل هوایي ډګرونه په کرایه ورکړي او له هغې ځایه بې پېلوټه الوتکې د افغانستان اسمان ته ننوځي.

دغه پاکستاني‌ ډېپلوماټ ويلي، د پاکستان د اټومي انرژۍ د کارکوونکو تښتول کېدل په دغه هېواد کې د ترهګرۍ د ډېریدو ښکاره بېلګه ده ؛خو واکمن یې د مخنېوي پر ځای په سیاسي جنجالونو بوخت دي.

هغه د پوښتنې په ډول پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چې که حکومت او ادارې په سیاسي لانجو کونچو بوختې وي؛ نو د دولت واک به څوک عملي کوي؟

تېره اوونۍ د خېبرپښتونخوا په لکي مروت کې پاکستاني طالبانو د دغه هېواد اټومي انرژۍ ۱۶ کارکوونکي او یو موټر چلوونکی وتښتول؛ خو ۸ تنه یې بېرته وموندل شول او ۸ کسان لا هم د پاکستاني طالبانو په ولکه کې دي.

د اټومي انرژۍ کارکوونکو په یو ویډیوي پېغام کې د‌ پاکستان له حکومت او پوځ څخه غوښتي چې ژر تر ژره دې یې د خلاصون لپاره له طالبانو سره هوکړې ته ورسېږي.

ټي ټي پي د دغو یرغمل شویو کارکوونکو د خوشې کېدو په بدل کې د پاکستان له حکومته د دوی د وروستیو نیول شویو کسانو د خوشې کېدو تر څنګ ځینې نورې غوښتنې کړې دي.

له دې سره هم مهاله په خېبر پښتونخوا کې د ټي ټي پي بریدونو زور اخیستی او پر ځینو سیمو یې ولکه هم ټینګه کړې ده. د خېبر پښتونخوا یو شمېر سیاستوالو د پاکستان پر حکومت او پوځ نیوکې کړي‌ چې د بې غورۍ له امله یې پښتونخوا د ناامنۍ په اور کې سوځي.

یاد سفارت ویلي چې دغه بشردوستانه مرسته ټول ټال ۷۲۴ ټنه کېږي چې په کې د خوراکي توکو او درملو تر څنګ یو شمېر نور توکي هم مرسته شوي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې دغه بشردوستانه مرسته یې د طالبانو د سرې میاشتې مشر شهاب الدین دلاور ته سپارلې او ډېر ژر به د هېواد په ټولو ولایتونو کې اړمنو کسانو ته ووېشل شي.

د ترکیې سفارت ویلي چې دا ژمنۍ مرسته یې د خپل هېواد د ولسمشر رجب طیب اردوغان په ځانګړې لارښوونه او ملاتړ ترسره کړې ده.

د طالبانو په واکمن کیدو سره په هېواد کې د بې روزګارۍ او غربت کچه تر بل هر وخته ډېره شوې ده.

د بشري حقونو نړۍوالو ادارو په هېوادونو او مرستندویه ټولنو غږ کړی چې له افغانانو سره دې خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي، څو په دغه هېواد کې د لوږې مخنېوی وشي.

طالبان وايي، دواړو لوریو «له ریل پټلۍ سره د چابهار نښلولو» او د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو خنډونو پر لرې کولو خبرې وکړې.

د طالبانو د خبرپاڼې پر بنسټ، د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي او علي‌رضا بیکدلي «د لارې د نقشې د لاسلیکولو، په افغانستان کې د پانګونې د باور رامنځته کولو، د ترانزیټي لګښتونو د کمولو او له ریل پټلۍ سره د چابهار د نښلولو، د ګمرکي تعرفو او بانکدارۍ په اړه» خبرې وکړي.

دواړو لوریو د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ د زیاتوالي پر وړاندې د پرتو خنډونو پر لرې کولو او د لا زیاتو غونډو پر جوړولو ټینګار وکړ.

ایران د طالبانو لومړنی اقتصادي ملګری دی. د دغه هیواد چارواکي وايي، د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو اړیکو حجم په کال کې څلور میلیاردهډالرو ته رسېدلی دی.

د منځنۍ اسیا هېوادونو او چین سره هم د افغانستان اقتصادي اړیکې زیاتې شوې دي. خو د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ ګډه خونه وايي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ کچه له ۲.۵ میلیاردهډالرو څخه ۷۰۰ ملیون ډالرو ته راټیټه شوې ده.