د ایران او افغانستان د سوداګرۍ خونه: طالبان د تعرفو کمول او ترجيحي سوداګري نه غواړي

د طالبانو ددولتي شرکتونو د ریاست د سرچینو په وینا، د دغه قرارداد پروسه شفافه نه ده ترسره شوې او داسې ادعاوې شته چې د یاد ریاست د دفتر رییس مفتي محمد سلیم حقاني دغه قرارداد د ونډې پر اساس سندریلا شرکت ته ورکړی.

د سرچینې د ادعا له مخې، د امارتي[دولتي] شرکتونو لوی ریاست د دفتر ریيس له هر شرکت څخه «شخصي سهم» غواړي او که یې ترلاسه نه کړي، د قرارداد د عملي کولو مخه نیسي. سرچینه زیاتوی، « د دې چارې له امله یوازې هغه شرکتونه چې د مفتي سليم شخصي ګټې تضمین کړي، پرمختګ کولای شي حال دا چې نور تجربه لرونکي شرکتونه د بازار له رقابته بې برخې کېږي».

افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي اسناد ښيي، چې د سندریلا د پانګونې کچه ۳۵۰ میلیونه افغانۍ، له ناخالصو عوایدو د دولتي شرکت ونډه ۲۵ سلنه او له خالصو عوایدو ۴۰ سلنه ده. خو پر وړاندې یې د ادې ګروپ پانګونه ۵۵ میلیونه او له خالصو عوایدو د دولتي شرکت ونډه ۵۳ سلنه، د ابراهیم خلیل ۵۶۰ میلیونه پانګونه او د دولتي شرکت ونډه ۵۲سلنه، افغان کمپاونډ سپورټ سرویسز پانګونه له ۷۰۰ میلیونو تر یو میلیارد افغانیو او له خالصو عوایدو د دولتي شرکت ونډه ۴۹ سلنه ده، خو له تجربو، لوړې کچې پانګونې سره سره دغه قرارداد سندریلا ته په کمې پانګونې او ۴۰ سلنه ونډې ورکړل شوی.

د طالبانو د دولتي شرکتونو لوی ریاست یوه کارکوونکي افغانستان انټرنشنل ته وویل، « محمد سلیم حقاني، چې مخکې د بيمې د رياست مشر و، د بيمې سکتور د کمزورۍ عامل ګڼل کیږي، اوس، چې د امارتي شرکتونو د لوی ریاست دفتر رییس دی، هڅه کوي دولتي او خصوصي قراردادونه د خپلو شخصي ګټو لپاره کنټرول کړي.»

سلیم حقاني، سندریلا شرکت او د طالبانو د دولتي شرکتونو لوی ریاست ددغو ادعاوو په اړه تراوسه څه نه دي ویلي.

یاد قرارداد، چې د فبرورۍ په لومړۍ نېټه نافذ شوی، د کابل سرینا هوټل د شل کلن قرارداد له پای ته رسېدو وروسته لاسلیک شوی. د سندریلا ساختماني شرکت، چې یو افغان-جرمنی شرکت دی، ویلي، د هوټل مدیریت لپاره یې لس کلن قرارداد لاسلیک کړی، خو د مالي شرایطو جزئیات یې نه دي څرګند کړي.

د یاد شرکت رییس هارون عظیم فرانس پرېس ته په یوه مرکه کې وویل، چې دا معامله د سرینا هوټل د مخکیني قرارداد تر پای ته رسېدو وروسته لاسلیک شوې ده. نوموړي ویلي، چې سندریلا شرکت له شلو کلونو راهیسې په افغانستان کې فعال دی او د سړکونو جوړولو او کانونو په سکتور کې یې کار کړی دی.

د پاکستان دولتي راډیو ددغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت په حواله لیکلي چې د سفر په جریان کې به شهباز شریف او اردوغان د پاکستان-ترکیې د ستراتیژیکو همکاریو شورا د اوومې غونډې ګډه مشري وکړي.

تمه کیږي چې د غونډې په پای کې یوه ګډه اعلامیه او یو شمیر مهم تړونونه او تفاهم لیکونه لاسلیک شي.

دواړه مشران به ګډ مطبوعاتي کنفرانس ته هم وینا وکړي.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان به د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف او ولسمشر اصف علي زرداري سره دوه اړخیزې غونډې هم ولري.

د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره یوځای به هغه د پاکستان-ترکیې د سوداګرۍ او پانګونې فورم ته وینا وکړي، چې د دواړو خواوو مخکښ پانګوال، شرکتونه او سوداګر به پکې برخه ولري.

د پاکستان راډیو د خبر له مخې، د لوړې کچې ستراتیژیکو همکاریو شورا لاندې د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ، پانګونې، بانکدارۍ، مالیې، کلتور، ګرځندوی، انرژي، دفاع، کرنې، ټرانسپورټ، مخابراتو، معلوماتي ټکنالوژۍ، روغتیا، ساینس او ​​ټېکنالوژۍ او تعلیم سکتورونه کار کوي.

تر اوسه پورې د دواړو هېوادونو د ستراتیژیکې همکارۍ شورا شپږ غونډې ترسره شوې دي.

وروستۍ غونډه د ۲۰۲۰ کال د فبروري پر ۱۳مه او ۱۴مه په اسلام اباد کې ترسره شوه.

خو له دې مخکې سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې د برید مرګ ژوبله لوړه ده.
د کندز د حوزوي روغتون یوه عیني شاهد ویلي چې روغتون ته د ۱۴ تنو جسدونه ور وړل شوي دي. په همدغه روغتون کې یوې بلې سرچینې ویلي، چې تر دې دمه روغتون ته ۱۷ ټپیان ور وړل شوي.

دغه چاودنه نن سهار سې شنبې شاوخوا اته بجې د کندوز په مرکز کې د کابل بانک ودانۍ مخې ته هغه مهال وشوه، چې ګڼ کسان د خپلو معاشونو د اخیستلو لپاره ورغلي وو.

ځینو طالب سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په برید کې د دوی کسانو ته هم مرګ ژوبله اوښتې او په کندوز کې د «۲۱۷ عمري قول اردو» روغتون ته لېږدول شوي دي.

تر اوسه پورې د دغه برید مسوولیت کومې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.

خو له دې وړاندې ورته بریدونه داعش وسله والې ډلې کړي دي.

کندوز کې خبریالان وايي، چې د چاودنې له زوره داسې بریښي چې ښايي ځانمرګی برید وي.

په کندوز کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ چارواکو ځايي رسنیو ته پېښه تایید کړې او نور جزیات یې نه دي ورکړي.

ځینې سرچینې وايي، چې ښايي دغه برید د طالبانو په هغو نظامي کسانو شوی چې د کابل بانک مخې ته د خپلو معاشونو د اخیستو لپاره ورغلي وي، خو طالبان یې لا نه تاییدوي.

خو د افغان خبریالانو په یوه وټساپ ګروپ کې طالبانو د وینې ورکړې اعلان کړی.

د طالبانو سترې محکمې هم دغه خبر تایید کړی او ویلي یې دي، چې دغه پرېکړه یې د ملا هبت‌الله له غوښتنې وروسته کړې ده.

په کندهار کې د طالبانو د بندخونو مشر محیب الله ګرمسیري وایي، خوشې شویو بندیانو د خپل بند په موده کې د دیني او عصري علومو ترڅنګ ډیری کسبونه هم زده کړي دي.

که څه هم طالبانو په کندهار کې له زندانه د بندیانو د خوشې کولو خبر ورکړی، خو واک ته د دغې ډلې له رسېدو وروسته دغه ډله د شخصي زندانونو په لرلو او په زندانونو کې د بندیانو د شکنجې او ځورولو په ورکړې تورنه ده.

دغې ډلې په عام محضر کې خلکو ته تعزیزي سزاوې ډېرې کړې او هره ورځ د دغې ډلې د سترې محکمې له‌خوا د دغه ډول سزاوو د ورکړې خبرونه خپرېږي.

تېره ورځ هم طالبانو په روزګان او غزني ولایتونو کې پنځو تنو ته په عام محضر کې سزا ورکړې وه، د یادې ډلې دغه کړنې د نړۍوالو بنسټونو له‌خوا غندل شوي؛ خو طالبان وایي چې دوی په دې توګه غواړي «اسلامي شریعت» پلی کړي.