زېلېنسکي: چین روسیې ته د اوکراین د جګړې له‌پاره وسلې ورکوي

د الجزیرې نړۍوالې ټلوېزیونې شبکې د راپور پر بنسټ، دا عکس په قطر کې د مېشتې فلسطینۍ انځور اخیستونکې، سمر ابو العوف له‌لوري اخیستل شوی او د «محمود اجور» په نوم د یو نهه کلن جګړه‌ځپلي فلسطیني ماشوم د ژوند ژور درد او کړاو انعکاسوي.

د یاد اژانس په راپور کې راغلي، چې دا ماشوم د ۲۰۲۴ کال په مارچ کې د اسراييلي پوځ له هوايي برید څخه د تېښتې پرمهال په نښه شوی او په پایله کې یې دواړه لاسونه پرې شوي دي.

د محمود عکس چې د امریکا متحده‌ایالاتو مشهورې ورځپاڼې نیویارک ټایمز ته اخیستل شوی، په پراخه کچه یې ستاینه شوې او دا عکس د سیالۍ داورانو د «عاطفي ځواک، مستند روایت او تاریخي ارزښت» لپاره غوره کړی دی.

سمر ابو العوف وايي چې دا عکس يوازې د يو خبري راپور په توګه نه، بلکې د فلسطيني ولس د زړونو چیغه او فرياد دی چې غواړي نړۍ ته یې ورسوي.د «محمود ارامه خو، دردمنه څېره اوس د غزې د ماشومانو د کړاو سمبول ګرځېدلی دی.»

سږکال له ټولې نړۍ څخه تر ۵۹ زرو ډېر عکسونه سیالۍ ته وړاندې شوي وو. د محمود له عکس سره یوځای د امریکا په پوله کې د چینایي کډوالو او په امازون کې د اقلیمي بدلون عکسونه هم غوره شوي وو، خو د فلسطیني ماشوم انځور د غوره ګټونکي په توګه انتخاب شوی دی.

په غزه کې د جګړې له پیل راهیسې چې د ۲۰۲۳ په اکتوبر کې د حماس له‌خوا پر اسراییل تر برید وروسته پیل شوې، له ۵۱ څخه ډېر فلسطینیان وژل شوي چې ډېری یې ماشومان او مېرمنې دي. دا عکس اوس د عصري پېړۍ د یوې ترټولو ترخې غمېزې د تاریخي سند په توګه پېژندل کېږي.

امریکایي ځواکونو ویلي، چې په دغه بندر د برید موخه یې په یمن کې د ایران له ملاتړه برخمن حوثي وسله والو ته د اکمالاتو او بودیجې د یوې سرچینې پرېکول وو.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) پر اېکس لیکلي: "د متحده ایالاتو ځواکونو د ایران په ملاتړ حوثي ترهګرو لپاره د تېلو د دې سرچینې د له مینځه وړو لپاره اقدام وکړ او دوی یې له غیرقانوني عاید څخه محروم کړل چې د ۱۰ کلونو راهیسې د ټولې سیمې د نا امنه کېدو له‌پاره یې کاروه."

امریکایي ځواکونو په دې ورستیو کې په یمن کې د حوثي وسله والو پر ضد سخت اقدامات ترسره کړي.

تېره ورځ د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ټولنیزو رسنیو لیکلي و، چې د حوثي وسله‌والو پر ضد یې پرېکړه پرېکنده ده.

تمه کیده چې د کییف او واشنګټن ترمنځ دغه تړون د فېبرورۍ په میاشت کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اوکراین د ولسمشر ویلادیمیر زېلېنسکي ترمنځ لاسلیک شي، مګر د دوی ترمنځ شخړه رامنځته شوه او یاد تړون وځنډید.

ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل: "موږ د منرالونو یو تړون لرو چې زما په اند د راتلونکې پنجشنبې په ورځ به لاسلیک شي. زه فکر کوم چې دوی به ډېر ژر دغه تړون ته غاړه کېږدي."

ټرمپ په دغه وینا کې دا هم وویل چې هغه زېلېنسکي په خپل هېواد کې د روسیې د برید لپاره "مسوول" نه بولي. نوموړي زیاته کړه، چې که زېلېنسکي مسول نه دی نو کوم لوی کار یې هم نه دی کړی.

نوموړي وویل: "زه زېلېنسکي مسوول نه بولم، خو زه د دې حقیقت په اړه چې دا جګړه پیل شوه، په بشپړ ډول خوښ نه یم. زه هغه نه ملامتوم، مګر زه دا هم نه وایم چې هغه کوم لوی کار ترسره کړی.»

د بښنې نړۍوال سازمان د فلسطین بندیانو ورځې په مناسبت ویلي چې دمګړی په اسراییل کې له ۹۵۰۰ څخه ډېرو بندیانو له ډلې ۵۲۰۰ فلسطیني بندیان له کوم تور یا محکمې پرته د اسراییل په زندانونو کې ساتل کیږي.

د بشري حقونو دغه نړۍوال سازمان وايي، چې د اسراییل له زندانونو تازه خوشي شویو بندیانو په زندانونو کې د ربړونې، عادلانه محکمې څخه د محرومولو، د خوړو کمښت او طبي پاملرونو نه شتون په اړه هم شهادتونه ورکړي.

د بښنې نړۍوال سازمان د اسراییل له خوا دا ډول خپلسري توقیفونه ناقانونه بولي.

د یاد سازمان د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر میاشتې راهیسي د ۱۷ کلن ولید احمد په ګډون د اسراییل په زندانونو کې ۶۱ فلسطیني بندیان مړه شوي دي.

یاد سازمان له اسراییل څخه غوښتنه کړي، چې ټول بندیان دې ژر تر ژره خوشې او د یرغمل شویو بندیانو ځایونه دي په ډاکه کړي.

د فلسطین د بندیان ورځ هر کال د اپریل میاشتې په ۱۷مه نېټه د اسراییل په زندانونو کې د بندي فلسطینیانو د یادونو، ملاتړ او بشري حقونو لپاره د غږ پورته کولو په هدف نمانځل کیږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو ځله پر ایران د بمبارۍ ګواښ کړی او ویلي یې دي چې که تهران له واشنګټن سره د خپل لانجمن اټومي پروګرام په اړه هوکړې ته ونه رسېږي، نو پر هغو درېیمو هېوادونو به هم تعرفې ولګوي چې د ایران نفت اخلي. متحده ایالاتو سیمې ته اضافي جنګي الوتکې لېږلې دي.

د ټرمپ حکومت او ایران تیره اونۍ په عمان کې خبرې درلودې، چې دواړو خواوو دا خبرې «مثبتې او رغوونکې» وبللې.

تر راتلونکو خبرو چې ټاکل شوې د روانې اونۍ په پای کې په روم کې ترسره شي، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل: «د ایران د یورانیمو د بډاینې حق د خبرو وړ نه دی».

روسیه چې له پخوا د تهران متحده ده، له لویدیځ سره د ایران د اټومي خبرو اترو برخه ده، ځکه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ویټو حق لري او هغه اټومي تړون یې هم لاسلیک کړی و، چې ټرمپ په ۲۰۱۸ کال کې پرېښی و.

عراقچي ایراني دولتي تلویزیون ته وویل: «موږ تل د اټومي مسالې په اړه له خپلو دوستانو چین او روسیې سره نږدې سلا مشورې درلودې. اوس یو ښه فرصت دی چې له روسي چارواکو سره دا کار ترسره کړو».

هغه زیاته کړه چې پوتین ته داسې یو لیک رسوي چې د سیمه‌ییزو او دوه‌اړخیزو مسایلو یادونه پکې شوې ده. د پوتین د بهرني سیاست سلاکار یوري اوشاکوف وویل، پوتین به عراقچي وویني.

لوېدیز هېوادونه وايي، ایران یورانیم تر هغه حده غني کوي چې د ملکي اټومي انرژۍ لپاره د توجیه وړ نه دي، بلکې دا د اټومي بم جوړولو ته نږدې کچه ده. خو ایران تل ویلي چې اټومي وسلې نه غواړي او د ملکي اټومي پروګرام حق لري.

روسیې د اوکراین جګړې لپاره له ایران نه وسلې پیرودلې او سږ کال یې له تهران سره یو ۲۰ کلن ستراتیژیک شراکت هم لاسلیک کړی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وویل «موږ اراده لرو چې د سیمې د ثبات او نړیوال امنیت لپاره له ایران سره دوه اړخیزې ګټورې اړیکې پراخې کړو».

پوتین هڅه کړې چې له خامنه‌يي سره ښې اړیکې وساتي، ځکه هم روسیه او هم ایران د لویدیځ له‌خوا د دښمنانو په توګه انګېرل کېږي، خو مسکو نه غواړي چې په منځني ختیځ کې د اټومي وسلو سیالي پیل شي.

روسیې ویلي، پر ایران هر ډول پوځي برید به ناقانونه او د منلو وړ نه وي.