د خېبر پښتونخوا ایالت د نوښار ولسوالۍ پولیس وایي، نن د دوشنبې په سهار د (غويي ۲۹مه) د بره اضاخېلو په کلي کې درې ماشومان چې دوه یې خویندې او یو یې ورور دی د زهرجنو خوږو مټایانو په خوړلو مړه شوي دي.
روغتیايي چارواکو ویلي، د دغو ماشومانو مور هم «زهرجن مټایان» خوړلي او په روغتون کې تر درملنې لاندې ده.
په مړو شویو ماشومانو کې مریم اته کاله، حریم شپږ کاله او ورور یې یومان څلور کاله عمر درلود.
د خېبر پښتونخوا ایالت د پېښور ښار په بېلابېلو سیمو کې د سخت توپان تر څنګ د تېز باران له امله د یوه ماشوم په ګډون درې کسان مړه شوي او ۱۲ نور ټپیان دي.
د اېکسپرېس ټربیون ورځپاڼې د راپور له مخې؛ د زړې سبزي منډوي سیمه کې د یوې ونې لوېدو له امله دوه کسان مړه شوي دي. دغه دوه تنه د کاکا زامن وو او په سیمه کې یې د سبزۍ پلورلو روزګار کاوه.
په یوه بله جلا پېښه کې د رانو ګړهۍ اړوند سیمه کې د دېوال غورځېدو له امله یو شپږ کلن ماشوم مړ شوی دی.
د ژغورنې ډلو په وينا؛ د سخت باد له امله ونې، دېوالونه او د سوداګریزو اعلانونو لیک دړې په بېلابېلو سيمو کې لوېدلې دي، چې له امله يې خلکو ته د فزيکي زيانونو تر څنګ درانه مالي تاوانونه هم اړولي دي.
د پېښور مرستيال کمېشنر سليم اکرم ويلي: «په ټوليز ډول، درې تنه د خراب موسم له امله اړوندو پېښو کې وژل شوي او لږ تر لږه ۱۲ نور ټپيان شوي دي».
د ژغورنې ډلې ژوبل شوي کسان د «افغان کالونۍ»، «اسد انور کالونۍ» او «رانو ګړهۍ» له سيمو روغتونونو ته لېږدولي دي.
دغه توپان تر یوې ګرمې او لمرینې ورځې وروسته د یکشنبې په ماښام پیل شو. پېښور او شاوخوا سیمو کې لومړی تورې وریځې خورې شوې او پسې کرار، کرار له تېز باد سره باران هم پیل شو.
د پېښور په زياتو سيمو کې برېښنا هم پرې شوې وه. د برېښنا وېش ادارې (PESCO) په وينا، ۱۱۰ فېډرونه پرې شوي او د برېښنا لېنونه په ګڼو برخو کې زيانمن شوي، چې له امله يې په ځينو سيمو کې څو ساعته برېښنا بنده وه.
د خېبر پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډاپور له یادو کورنیو سره خپله خواخوږي ښوولې ده.
هغه زیاته کړې: «زه د پېښور په يوه پېښه کې د يوه کوچني پر مړینه سخت خواشينی يم».
هغه امر کړی، چې د ټپیانو د درملنې په موخه دې بېړني اقدامات وشي او د قربانیانو تر څنګ دې له زیانمنو کورنیو سره هم د لازمو مرستو لپاره اقدامات وشي.
د خېبر پښتونخوا د بنو ولسوالۍ خلک د دوشنبې په ورځ د (مې ۱۹مه) د امن ولسي پاڅون کوي. د دغه پاڅون موخه په سیمه کې روانه ناامني، د فرمان الله په نوم د یو استاد اختطاف او د پاکستاني حکومت له خوا د پښتون ژغورنې غورځنګ د رهبرۍ غړي صمد خان غیرقانوني نیونه بلل شوې ده.
د خېبرپښتونخوا د دغه ولسوالۍ خلک د روانو پرله پسې ناامنیو له امله شکایت کوي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړي حنیف پشتین د دې ولسي پاڅون په اړه په خپل اېکس کې د پاڅون موخه په بنو ولسوالۍ کې روانه نا امني ښودلې ده.
نوموړی په یوه ویډيو کلیپ کې وایي: «پښتونخوا وطن یو ځل بیا د جنګ د اور په لمبو کې دی او په هره ولسوالۍ کې هدفي وژنې او د بې پېلوټه الوتکو بریدونه کېږي، بنو ګل چې د سندور د مرکز په نامه یادېده اوس د جنګ په مرکز بدل شوی، له نن نه ۱۵ ورځې وړاندې یو استاد فرمان الله تښتول شوی او تر اوسه ورک دی، زموږ بل مبارز حاجي صمد خان چې ریاست غیر قانوني نیولی او د نور مسایلو لپاره ولسي لاریون دی.»
حنیف پشتین په خپلو خبرو کې په عامو خلکو غږ وکړ، چې په دې ولسي پاڅون کې په پراخه توګه ګډون وکړي.
یاده دې وي، چې تېر ۲۰۲۴ کال په اکټوبر کې هم د خېبر پښتونخوا په بنو ولسوالۍ کې زرګونه کسان د بنو بازار لارو او کوڅو ته راوتلي وو او په دې سیمه کې یې د روانو نا امنیو خلاف د امن پاڅون ترسره کړی وو.
بنو او د خېبر پښتونخوا زیات شمېر سیمې د پخوا په پرتله ډېرې نا امنه شوي او وخت ناوخت ترې د وسله والو د فعالیتونو خبرونه ترلاسه کېږي..
د اوکراین هوایي ځواک ادعا کړې، چې له ۲۰۲۲کال راهیسې د دواړو هېوادونو ترمنځ د روانو شخړو په لړ کې روسیې پر اوکراین بېګاه شپه تر ټولو ستر ډرون برید کړی دی.
د واشنګټن پوسټ د راپور له مخې؛ اوکرایني ځواکونه ویلي، په دغه برید کې ټولټال ۲۷۳ چاودېدونکي ډورن او ډیکوې کارول شوي وو چې له دې ډلې ۸۸ یې شنډ شوي او ۱۲۸ نور ورک شوي دي.
د کیف سیمهییز والي مېکولا کلاشنیک په وینا؛ په سیمه کې د ډرون په برید کې یوه ښځه وژل شوې او درې تنه نور بیا ټپیان دي.
دغه برید وروسته له هغه وشو، چې د جمعې په ورځ د مسکو او کیېف ترمنځ لومړۍ مستقیمې خبرې اترې بې پایلې پای ته ورسېدې.
د غزې د رسنیو دفتر د شنبې په ورځ وویل، چې د اسراییل پوځ په تېرو دوو ورځو کې له ۲۰۰څخه ډېر فلسطینیان وژلي او درې لکه کسان یې په زوره د غزې له شمالي تړانګې غزې ښار ته بې ځایه کړي دي.
په یوه بیان کې ویل شوي: «د اسراییل په خونړي ریکارډ کې یو بل جرم اضافه شو، په تېرو ۴۸ ساعتونو کې یوازې د غزې په شمالي ولایت کې له ۲۰۰څخه ډېر کسان د ډله ییزو وژنو په یوه دوامداره لړۍ کې ووژل شول.»
یاد دفتر زیاته کړې، چې د اسراییل پوځ له ۱۰۰۰څخه زیات کورونه په بشپړه یا جزوي ډول ویجاړ کړي او له ۳۰۰،۰۰۰څخه ډېر ملکي وګړي یې په زور سره د غزې ښار ته بې ځایه کړي، چې د دوی د سرپناه لپاره اړین زېربنا نه شته.
په راپور کې راغلي، چې «شاوخوا ۱۴۰ قربانیان د کنډوالو لاندې بند پاتې دي ځکه چې اسراییلي پوځ په قصدي ډول د بمباریو ځایونو ته د امبولانس او ملکي دفاع ټیمونو د رسېدو مخه نیولې ده، چې دا د نړۍوال بشري قانون څخه ښکاره سرغړونه ده..»
په بیان کې یادونه شوې، چې «د اسراییل بې پیلوټه الوتکو د سلګونو خیمو په سوځولو تمرکز وکړ چې د جبالیا کمپ په تل الزعتار، د بیت لاهیا ښار او په شمال کې په نورو سیمو کې بې ځایه شویو خلکو ته د سرپناه ورکولو لپاره ټاکل شوي وو، په داسې حال کې چې د شکمنې نړۍوالې چوپتیا او په روانه نسل وژنه کې فعال ګډون شتون لري.»
تر هغه وروسته چې د پښتونخوا په چارسده کې د باچاخان پوهنتون چارواکو په یوې غونډه کې د یوې افغانې محصلې له اوږو د افغانستان ملي بیرغ لرې کړ، دا کړنه له پراخو غبرګونونو سره مخ شوې ده. افغان سیاستوالو، لیکوالانو او فعالانو دا کړه «شرموونکې بللې ده.
په ایران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال ویلي: «د خیرن پاکستانیت لويه نښه له ملي بیرغ سره مخالفت دی.»
نوموړي د پوښتنې په ډول په خپل اېکس کې لیکلي: «اوس پوه شوﺉ، چې له ملي بیرغ سره دوښمني له کومه ځایه سرچینه اخلي؟»
لېوال د دغې افغانې نجلې جرات ستایلی دی.
د افغانستان د ملي امنیت شورا پخواني ویاند رحمت الله اندړ په یوه جلا غبرګون کې لیکلي: «هغوی چې اوس مهال د باچاخان د فکر او نظریې په ګدۍ ناست دي او ځانونه د دې تګلارې اصلي وارثان او پلویان ګڼي، له بده بخته نن خپل ملي هویت تر پښو لاندې کوي.»
د دغو غبرګونونو پر دوام، پخواني ډیپلومات او سیاسي فعال نجیب ننګیال بیا دا پېښه په کلکه غندلې ده او وایي: «دا کړنه شرموونکې، بې پښتو او د پښتنې عزت خلاف» دی.
ننګیال همداراز زیاته کړې: «په باچاخان پوهنتون کې، په چارسده کې، د پښتنو په مرکز کې، د یوې مېلمنې محصلې څخه د هغې د وطن بیرغ ښکته کول، په ټوله معنا د شرم، بې پښتو او د خجالت وړ کار دی.»
هغه ویلي، چې د نړۍ په مشهورو پوهنتونونو لکه هارورډ او اکسفورډ کې محصلین له خپل بیرغ سره سندونه اخلي، خو د باچاخان پوهنتون دا عمل یې «د فکري زوال او غلامۍ نښه» بللې ده.
له دې سره، د عوامي نشنل ګوند مرکزي مشر اېمل ولي خان بیا په خپل اېکس کې لیکلي، چې د افغانستان پر برابر همدا بیرغ ته احترام لري او مني يې.
نوموړي هم دغه پېښه غندلې او زیاته کړې یې ده: «په باچاخان پوهنتون کې چې څه شوي د هغه غندنه کوم او دا چې هلته تپوس څنګه کېږي په دې هم پوهېږم او دغه خور چې څه کړي دي حق يې و، خپل وطن سره مینه د ايمان برخه ده.»
د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړي حنیف پښتین بیا د یادې زده کړيالې له اوږو د ملي بیرغ لرې کول د شرم وړ ګڼلی دی.
نوموړي هم په خپل اېکس کې لیکلي: «د دنیا په هر پوهنتون او هر هېواد کې محصلین کولی شي چې د خپل ملي بیرغ سره یو ځای خپل اسناد واخلي، په همدې پاکستان کې هم د فلسطین او بل هر هېواد بیرغ هر چېرته پورته کولی او ګرځولی شئ، خو یوازې دری رنګه ملي بیرغ سره دوښمني کېږي.»
دغه غبرګونونه په داسې حال کې دي، چې د پښتونخوا په چارسده کې د باچاخان پوهنتون مسوولینو د فراغت په غونډه کې د یوې افغانې زده کړیالې له اوږو څخه د افغانستان ملي بیرغ لرې کړ.
د باچاخان پوهنتون د مسوولینو دې کار په ټولنیزو رسنیو کې د افغانانو غبرګونونه راپارولي دي او دا کار یې د شرم وړ بللی دی.
هغه ویډیو چې دا مهال په ټولنیزو رسنیو کې لاس په لاس کېږي، ښيي چې د پنجشنبې په ورځ د فراغت په یوې غونډه کې د باچاخان پوهنتون یوې افغانې زده کړیالې د سند ترلاسه کولو پر مهال د افغانستان ملي بیرغ پر خپلو اوږو اچولی، خو د باچاخان پوهنتون مسوولین د افغانې زده کړیالې مخنیوی کوي او ملي بیرغ یې له اوږو څخه ښکته کوي چې تر هغه وروسته بیا ورته د سند اخېستو په موخه سټېچ ته د تلو اجازه ورکول کېږي.