د برېتانیا ځانګړو ځواکونو یو افسر د سلګونه افغان سرتېرو د پناه غوښتنې عریضې رد کړي

ملګرو ملتونو ویلي، چې د همدې میاشتو په لومړیو کې د دوو کښتیو ډوبېدو په پېښه کې ۴۲۷ روهینګیايي کډوالو مړه شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې د راپور له مخې د می میاشتې په ۹ـ۱۰مه نېټه ددوو کښتیو ډوبیدو په پېښه کې د ۵۱۴ کسانو له ډلې یوازې ۸۷ کسان ژوغورل شوي او ۴۲۷ کسان مړه ګڼل کیږي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې یاده پېښه په روان کال کې تر ټولو ستر ناورین بللی او وايي، روهینګايي مسلمان کډوال په میانمار او بنګله دېش کې د ډیر بد بشري وضعیت له امله د خپل ژوند ژغورلو لپاره خطرناک سمندري سفرونه کوي.

د ملګرو ملتونو د اسیا څانګې مشره های کیونګ جن وايي:« د روهینګیايي کډوالو بشري وضعیت له مخکې نه هم خراب و، خو اوس د مرستو کمښت دا حالت نور هم خراب کړی دی. خلک د بارانونو د موسم په منځ کې چې سمندر ډیر خطرناک وي، د تېښتې هڅې کوي، ځکه نور د ژوند هیله ورڅخه اخیستل شوې.»

ملګري ملتونه غوښتنه کوي، چې د روهینګیاي کډوالو د ثبات لپاره دې بنګله دېش، میانمار او نورو کوربه هېوادونو سره مالي مرستي وشي.

د طالبانو د دغه جنجالي وزارت ویاند سیف الاسلام خېبر وايي، چې په بېلابېلو ولایتونو کې یې په غوايي میاشت کې د ۳۸ مېرمنو د جبري نکاح مخه نیولې، ۲۴ مېرمنو ته یې د میراث حق سپارلی، ۴۰ مېرمنې یې له کورني تاوتریخوالي ژغورلي، ۲۲ مېرمنو ته یې د مهر حق اخېستی او ۸ مېرمنې یې په بدو کې له ورکولو ژغورلي دي. خو نوموړي د دغو قضیو په تړاو د هغوی په اړه، چې د قانون سرغړونه یې کړې او پر ښځو یې تاوتریخوالی کړی، نور جزییات نه دي وړاندې کړي.

د وزارت ویاند ویلي، چې ۴۱ کوډګر او جادوګر یې هم نیولي دي.

د طالبانو امر بالمعروف وزارت ویلي، چې د ښځو شرعي حقونو ورکړې ته ژمن دی.

دغه وزارت په داسې حال کې د ښځو د حقونو د ورکړې ادعا کوي، چې د دغې ډلې په واکمنېدو سره په افغانستان کې په مېلیونونو ښځي او نجونې د زده کړو، کار، له کور څخه د بهر وتلو او ټولنیزو حقونو څخه بې برخې شوي دي.

د مشهد د اور وژنې د څانګې مشر حمید رضا کافینیا تایید کړې ده، چې تېره یکشنبه د غوايي میاشتې په ۲۷مه نېټه د مشهد په ګلشهر کې یو ۴۰ کلن سړی د ځان سوځولو له امله مړ شوی دی.

نوموړي رسنیو ته ویلي، چې یاده پېښه د یکشنبې په غرمه د مشهد د ګلشهر سیمي په یوه کور کې رامنځته شوې. حمید رضا د وژل شوي کس د هویت په اړه څه نه دې ویلي، خو وايي، چې د ژغورنې ډلې له رسیدو مخکې له سختي سوځیدنې له امله مړ شوی دی.

سرچdنو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې محمد امیر توسلي د خپل استوګنې پاڼې د نوې کولو لپاره د کفالت دفتر ته مراجعه کړې وه، خو ایراني چارواکو د هغه د استوګنې پاڼه د نامعلومو دلایلو له امله نه وه نوې کړې.

سرچیني وايي، چې دغه پخواني پیلوټ له ایران څخه د شړلو او د طالبانو د غچ اخېستنې له ویرې خپل ژوند پای ته رسولی.

د افغانستان د ژغورنې د مقاومت شورا غړي محمد محقق ویلي، چې د ایران چارواکو د شورا له پلاوي سره په یوه غونډه کې هوکړه کړې وه، چې زیانمنونکي افغان کډوال به نه شړي.

نوموړي د جمعې په ورځ د دغه پخواني افغان پیلوټ په مرګ خواشیني څرګنده کړې او د ایران له چارواکو یې غوښتنه کړې، چې له کډوالو سره په ځانګړې توګه د پخواني حکومت له نظامیانو او زیان منونکو ډلو سره «د اسلامي رحم او شفقت سره چلند وکړي ترڅو د ورته پیښو مخه ونیول شي.»

دا په داسې حال کې ده، چې ایران هغه افغانان چې د استوګنې اسناد نلري بېرته افغانستان ته شړي او په زرګونو سرتېري او پخواني حکومتي کارمندان چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته په ایران کې اوسیږي بېرته افغانستان ته د شړلو له ګواښ سره مخ دي.

د راپورنو پر بنسټ ایران د نړیوالو سازمانونو له خوا د بیا کتنې، پیژندنې او تصویب وروسته د افغانستان د تېر نظام سرتېرو د استوګنې موده د شپږو میاشتو لپاره غځوي، خو پخواني افغان نظامیان وايي، چې د استوګنې د جوازونو د نوي کولو پورسه خورا ستونزمنه ده.

عبدالسلام حنفي دا څرګندونې په داسې حال کې کوي چې، د ملي ټلویزیون یو شمېر کارکوونکو د سې شنبه په ورځ (د غويي ۳۰مه) افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو شاوخوا ۳۰۰ کسان چې پکې ۹۰ ښځې هم شاملې دي، تنقیض شوي او کورونو ته رخصت کړای شوي دي.

ورپسې د افغانستان له خبریالانو د ملاتړ سازمان په ډلییزه توګه د ملي راډیو ټلوېزیون د کابو ۳۰۰ کارکوونکو ګوښه کول د اندېښنې وړ وبلل او وې ویل، د طالبانو له خوا دا اقدام د رسنیو د ازادۍ ځپلو او له ټولنیزو ډګرونو په ځانګړي ډول له رسنیو د مېرمنو د سېسټماټیک له‌منځه وړلو پر لور یو بل ګام دی.

یاد سازمان د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په ګوښه کړل شویو کسانو کې داسې خبریالان هم شته، چې د کلونو مسلکي تجربه‌لرونکي دي او د ملي رسنیو په وده او دوام کې یې مهم رول لوبولی دی.
دغه سازمان وایي، چې د یاد شمېر خبریالانو پروړاندې د طالبانو چلند د دې کسانو تجربې او هڅو ته څرګنده بې‌احترامي ده او د افغانستان د ازادې اطلاع‌رسونې راتلونکي ته نه جبرانېدونکی زیان دی.

طالبانو د یادې لیدنې په اړه کوم انځور نه دی خپور او دا هم نه ده څرګنده چې په دغه لیدنه کې د ازادو رسنیو استازو هم ګډون درلود او کنه.

یاده دې وي، چې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته تر دې دمه د خبریالانو او رسنیو کارکوونکو پر ضد د تاوتریخوالي ۵۲۵ قضیې ثبت شوې دي.
دغه پېښې له وهلو ټکولو، ګواښلو، سپکاوي، نیولو، تر جبري اعترافونو او ان بندي‌کېدو پورې رسېږي.
همدا اوس لږ تر لږه ۹ خبریالان د طالبانو په زندانونو کې دي، چې د خپل کار او مسلکي فعالیت له امله نیول شوي دي.

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف او د کورنیو چارو وزارت مرستیال افتاب دراني د یوه ګډ خبري کنفرانس پر مهال، د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس د شوې چاودنې په غبرګون کې ادعا وکړه چې هند د پاکستان په ناامنیو کې لاس لري.

دوی یوځل بیا پر هند تور پورې کړ، چې د بلوچستان په خضدار کې د ماشومانو پر بس برید د هند د استخباراتي ادارې تر مشرۍ لاندې ترسره شوی دی.

افتاب دراني وایي: «هند د سندور عملیاتو له ناکامۍ وروسته خپلې پراکسي ډلې د بلوچستان په ناامنیو کې ښکېلې کړې دي. د پاکستان حکومت به دغه ترهګریزې شبکې له منځه یوسي، عاملین به عدالت ته راکاږي، او جدي اقدامات به ترسره کړي.»

هممهاله، د پاکستان د پوځ ویاند وایي چې هند د سیمه‌ییز ثبات د خرابولو هڅه کوي. نوموړی ادعا کوي چې هند په بېلابېلو وختونو کې د بلوچستان په نوشکي، تمپ، هرنايي او لسبیله سیمو کې بریدونه، پر جعفر ایکسپریس او ګاردي برید، او دوه ورځې وړاندې په خضدار کې د ماشومانو پر بس شوي برید کې لاس لري.

د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس باندې دوه ورځې وړاندې چاودنه وشوه، چې له امله یې شپږ ماشومان وژل شوي او نږدې ۵۰ نور ټپیان شوي دي.