د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اړوند د سرحدي پولیسو مشر حزب الله افغان د شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۰مه) بدخشان ته تللی و او هلته یې د اشکاشم بندر تر څنګ د تاجکستان سره له سرحدي پولې څخه لیدنه کړې ده.
نوموړي همدا راز د واخان دهلېز اړوند له چین سره د افغانستان له ګډې پولې څخه هم لیدنه کړې.
د طالبانو عامې روغتیا وزارت اعلان کړی، چې د غور ولایت روغتیایي انسټېټیوټ روان لمریز کال لپاره نوي زدهکړیالان جذبوي؛ خو په خبرتیا کې یې یوازې هلکانو ته د نوم لیکنې یادونه کړې او نجونې په کې نه دي ذکر شوې.
یاد وزارت زیاته کړې، یوازې هلکان کولای شي چې په فارمسي، عالي نرسنګ او طبي ټکنالوژیو کې نوم لیکنه وکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې څو میاشتې وړاندې د طالبانو د مشر ملا هبت الله په امر په روغتیايي برخه کې هم د نجونو پر نیمه او لوړو زدهکړو بندیزونه ولګېدل.
یو شمېر روغتیایي بنسټونو اندېښنه ښوولې، چې د طالبانو د دغه پرېکړې له امله په بېلابېلو ولایتونو کې د ښځینه ناروغانو ستونزې ډېرې شوې او روغتیاپالانې هم مخ په کمېدو دي.
د بندیز دغه پرېکړه د افغانستان روغتیایي سکټور او په ځانګړې توګه ښځینه ناروغانو ته په راتلونکي کې جدي ګواښ بلل شوی دی.
طالبانو تر دې پرېکړې وړاندې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر ښوونځیو هم بندیز لګولی و او د دغې ډلې تر واک لاندې د پوهنتون دروازې هم د نجونو پر مخ په بشپړه توګه بندې دي.
که څه هم د اسلامي هېوادونو په بېلابېلو ناستو کې د طالبانو دا کار له شرعي اصولو سره په ټکر کې بلل شوی او له دغه ډلې یې غوښتې، چې د نجونو زدهکړو ته اجازه ورکړي؛ خو د طالبانو سختدریځه مشر نه یوازې دا چې د زدهکړو په برخه کې یې بندیزونه ختم نه کړل؛ بلکې پر نجونو او ښځو یې لا ډېر محدودیتونه ولګول.
د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت خبر ورکړی، چې په پکتیا، پکتیکا او خوست ولایتونو کې د ځايي اوسېدونکو د مخابراتي ستونزو د حل په موخه په بېلابېلو لرو پرتو سیمو کې ۱۸۷ مخابراتي سایټونه جوړوي.
د طالبانو یاد وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې وزیر یې نجیب الله حیات حقاني دغو درېیو ولایتونو ته د سفر پر مهال له ځايي طالب چارواکو او خلکو سره دغه تازه ژمنې کړې دي.
خبرپاڼه زیاتوي، یوازې «۴۶سایټونه په خوست ولایت کې د نوموړي له لوري د خلکو په غوښتنه منظور شول.
د هېواد په لرو پرتو غرنیو سیمو کې مخابراتي ستونزې یوه لویه او جدي ننګونه ده، چې له کبله یې خلک د اړیکو په برخه کې له ستونزو سره مخ دي.
د طالبانو دغه وزارت پخوا هم په بېلابېلو سیمو کې دغه ډول ژمنې کړې وې؛ خو لا هم دغه ستونزې پر خپل ځای پاتې دي.
له دې ور هاخوا نورستان یو له هغو ولایتونو دی، چې د مخابراتي شبکو پوښښ په کې خورا کم رنګه دی او ځايي اوسېدونکو یې څو، څو ځله په دې تړاو شکایتونه کړي؛ خو لا یې هم ستونزې نه دي حل شوې.
د یاد ولایت د مرکز پارون په ځینو سیمو کې ان لا مخابراتي شبکې پوښښ نه لري او خلک اړ دي، چې له خپلو کورونو څخه په واټن کې نورو سیمو ته د ټلېفوني اړیکو لپاره لاړ شي.
د مخابراتي شبکو په انټرنېټي خدمتونو هم سختې نیوکې شته. طالبانو که څه هم څو، څو ځله د دغو خدمتونو د ښه کېدو او بیو د کموالي اعلانونه کړي؛ خو خلک شکایت کوي چې په عملي توګه یې د دغو اقداماتو هېڅ څرک نه دی لیدلی.
د مخابراتي چارو کارپوهان وايي، که څه هم په افغانستان کې مخابراتي شبکې د 4G خدمتونو د وړاندې کولو ادعا کوي؛ خو لا هم په رېښتینې توګه هېڅ شبکه په دغه سرعت انټرنېټ نه لري.
په نورستان کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم رییس سید رحیم عمیر ویلي، چې په دغه ولایت کې یې د څه باندې ۴۳مېلیونه افغانیو په ارزښت بېروج پلورلي دي. هغه زیاته کړې، دغه ګران بیه ډبرې د نورستان ولایت په دواب ولسوالۍ کې د ماوې کان څخه ترلاسه شوې دي.
د هغه په وینا؛ دغه بېروج یې د ازادې بولۍ له لارې پلورلي او دوی به ترې ۴مېلیونه افغانۍ عواید هم ترلاسه کړي.
طالبانو تر دې وړاندې هم څو، څو ځله په نورستان او کونړ کې د بېروج ګران بیه ډبرې پلورلې دي. په دغو دوو ولایتونو کې د افغانستان تر بل هر ځایه د ګران بیه ډبرو کانونه ډېر دي.
د راپورونو له مخې؛ په نورستان او کونړ کې په ناقانونه توګه هم د طالبانو د ځینو قوماندانانو له لوري کانونه کېندل کېږي، چې ترلاسه کېدونکي عواید یې د دغه ډلې د ځینو لوړ پوړو غړو جېبونو ته ځي.
همدا راز نیوکې کېږي، چې په یادو ولایتونو کې په خورا غیرمسلکي توګه کانونه کېندل کېږي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم پخواني وزیر شهاب الدین دلاور په ګډون د دغه ډلې په یو شمېر نورو لوړ پوړو غړو تورونه دي، چې ګوندې د کانونو د قراردادونو په برخه کې یې پراخ فساد کړی او د بډو په بدل کې یې ځینو شرکتونو ته قراردادونه ورکړي دي.
همدا راز پر طالبانو تور دی، چې د افغانستان په کانونو یې منګولې ښخې کړې او پرته له ځانګړو معیارونو یې د خپلو عوایدو ډېرېدو لپاره تړونونه کړي.
وېره ده، چې د دغو خپلسرو او نامعیاري تړونونو له کبله به د افغانستان کانونه تر سختو اغېزو لاندې راشي او دغه طبیعي شتمني یې د لوټ کېدو له ګواښ سره هم مخ کړې ده.
د غزې په تړانګه کې د اوربند لپاره د امریکا د وړاندیز په ځواب کې حماس ډلې اعلان کړی، چې دوی د ۲۸یرغمل شویو کسانو د سپارلو سره هوکړه کړې.
د مېډل اېسټ ای رسنۍ د راپور له مخې؛ سره له دې چې دغه ډلې له دې وړاندیز سره منښته کړې؛ خو د جګړې د پای ته رسولو او له غزې څخه د اسراییلي ځواکونو په وتلو ټینګار کوي، چې امریکا او اسراییل د حماس ډلې دغه ځواب د نه منلو وړ بللی دی.
دغه ډلې د شنبې په ورځ په یوه خپره کړې اعلامیه کې وویل، چې دوی د لسو اسراییلي یرغمل شویو خوشې کولو او د ۱۸ نورو جسدونو سپارلو ته چمتو دي؛ خو په بدل کې یې د اسراییل له زندانونو څخه د فلسطیني بندیانو خوشې کول غواړي.
حماس په خپله اعلامیه کې لیکلي، دا ځواب د اوږدمهالي اوربند، له غزې تړانګې څخه د اسراییل بشپړ وتلو او د غزې خلکو ته د بشري مرستو د رسولو په موخه ورکړل شوی دی.
په نایجیریا کې د اوګون ملي سپورت فیستیوال څخه راستېدونکي ۲۱ لوبغاړي د کانو ښار په کورا سیمه کې د موټر د ټکر له امله مړه شوي دي.
د نایجریا د پي اېم نیوز د راپور له مخې؛ په پېښه کې ۱۹ تنه لوبغاړي مړه شوي وو؛ خو درېیو تنو ټپیانو بیا د کورا په روغتون کې د سختو ټپونو له امله ساه ورکړه.
په راپور کې راغلي، هغه لوبغاړي چې له پېښې څخه ژوندي وتلي؛ د ایالتي حکومت له لارښوونې وروسته د روغتیایي پاملرنې لپاره د مرتلا محمد روغتون ته لېږدول شوي دي.
دغه موټر شاوخوا ۳۵ لوبغاړي د اوګون سپورتي فیستیوال کې له ګډون وروسته کانو ته لېږدول، چې د ډاکسټال په ښارګوټي کې له یوه پله څخه واوښت.