حکمتيار: د افغانستان د سولې یوازینۍ واقعي لاره د خبرو اترو مېز دی

قاسم جومارت توکایف ده هېل امریکایۍ ورځپاڼې ته په یوه مقاله کې لیکلي، چې تر څو افغانستان منزوي پاتې وي، منځنۍ اسیا نه شي کولای خپل بشپړ پوتانسیل ته ورسېږي.

توکایف د ملګرو ملتونو د ۸۰ یمې کالیزې په مناسب په خپله مقاله کې وايي، « موږ بشري مرستې چمتو کړې، د افغان ځوانانو لپاره مو د تعلیمي پروګرامونو ملاتړ کړی او د سیمه ییزې سوداګرۍ او انرژۍ شبکو کې د دغه هیواد ادغام لپاره مو هڅې کړې دي».

قاسم جومارت توکایف زیاتوي، چې استانه باور لري په افغانستان کې ثبات د منځنۍ اسیا د سوکالۍ لپاره اړین دی.

هغه په دې اړه ویلي، « په داسې حال کې، چې زموږ یو ګاونډی منزوي پاتې وي، زموږ سیمه نشي کولی خپل بشپړ ظرفیت وکاروي. دا تعامل باید د هغو هیوادونو له خوا ترسره شي چې سیمه ییز شرایط درک کوي او له ملګرو ملتونو سره په ملګرتیا کار کوي، نه د نړیوالو بیوروکراسیو له لرې پرتو میزونو».

قزاقستان په دې وروستیو کې له طالبانو سره اړیکې رغولې دي او ددغه هېواد او طالبانو ترمنځ د پلاویو تګ او راتګ ډېر شوی دی.

قزاقستان په دې وروستیو کې افغانستان ته خپل صادارت هم ډېر کړي دي.

د قراردادي شرکت په وینا، هغه کسان چې خوراکي توکي خرڅوي له هغوی څخه ۶۰۰ افغانۍ کرایه اخیستل کېږي.

دوی همدراز زیاتوي چې شاوخوا ۵۰۰ کسان په پارک کې عملا پر کار بوخت دي.

د اریوب ځاځي پارک قراردادي شرکت وايي، چې دوی د پاکو اوبو او برېښنا سیسټم برابر کړی، خو د ځینو ځانګړو خېمو، چې په عصري بڼه جوړې شوې دي، کرایه ۱۵۰۰ افغانۍ ده.

تېره ورځ یو شمېر سېلانیانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د پکتیا اریوب ځاځي پارک کې د یوه ساعت لپاره د یوې خیمې کرایه ۱۰۰ افغانۍ او د موټرو تمځای کرایه ۲۰۰ افغانۍ ده. سېلانیان وايي، چې خوراکي توکي هم په دغه پارک کې له اصلي بیې دوه چنده لوړ پلورل کیږي.

د پکتیا ځاځي اریوب ولسوالۍ کې د منډهېر ملي پارک ته ورغلي یو شمېر سېلانیانو «د غبرګولي ۱۸مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په یاد پارک کې له خیمو څخه نیولې تر خوراکي توکو پورې هرڅه خورا ګران دي.

د راپور له مخې؛ په مشهد کې د طالبانو په قونسلګرۍ کې د هغه د کار پیل لپاره قانوني او ډیپلوماټیکې پروسې روانې دي.

په راپور کې راغلي، تر هغه چې په مشهد کې نوی جنرال قونسل خپل کار پیلوي؛ انور احمد نبیل به د لنډمهاله مشر په توګه د قونسلګرۍ چارې اداره کوي.

راپور زیاتوي، چې نور محمد متوکل تر دې وړاندې د طالبانو د دفاع وزارت د عقیدتي او فرهنګي څانګې مشري کوله.

په مشهد کې د طالبانو پخوانی جنرال قونسل فیضان الله ناصري په غویي میاشت کې د زړه ناروغۍ له امله مړ شوی و.

هغه د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي، چې له دغو موسسو ۲۸۰ یې نړۍوالې او پاتې نورې بیا کورنۍ موسسې دي.

د نوموړي په وینا؛ دغه موسسې د افغانستان په ۳۴ ولایتونو کې د ټولنیز خوندیتوب، پوهنې، روغتیا او بېلابېلو برخو کې فعالیت لري.

هغه زیاته کړې، چې د دغې ډلې د اقتصاد وزارت د دغو موسسو د فعالیتونو منسجمولو او څارنې په برخه کې بیا یوه پراخه تګلاره هم لري.

د ایران اېسنا خبري اژانس د نوموړي په حواله راپور ورکړی، چې ایران، پاکستان، تاجکستان او روسیه له افغانستان څخه د نشه‌یي توکو د قاچاق پر وړاندې د مبارزې په لومړۍ کرښه کې دي.

محمد نریماني څرګنده کړه، چې د شانګهای همکارۍ سازمان په اجنډا کې د اړیکو د اسانتیا او د عملیاتي معلوماتو پر وخت تبادلې پیاوړتیا په موخه د افغانستان په ګاونډي هېواد تاجکستان کې د نشه‌یي توکو د کنټرول مرکز جوړولو پلان شامل دی.

هغه دارنګه د معلوماتو د تبادلې تګلارې نشتوالی د شانګهای همکارۍ سازمان لپاره یوه لویه ننګونه وګڼله.

نوموړي افغانستان په نړۍ کې د نشه‌یي توکو تر ټولو لوی تولیدونکی هېواد وباله او زیاته یې کړه، چې په افغانستان کې د متامفتامین تولید زیات شوی دی.

دغه څرګندونې داسې مهال کېږي، جې طالبانو د روان کال په لومړیو ورځو کې د کوکنارو کښت، تولید، مصرف، پېر او پلور منع کړ.