د طالبانو تر واک لاندې د مرکزي زون د اوبو رسونې او کانالیزاسیون رییس وايي چې په راتلونکو شپږو کلونو کې به د شاه توت بند چارې تکمیل شي، خو وايي، د پنجشیر د اوبو د لېږد پروژې لپاره بودجې ته اړتیا ده. د اوبو د چارو کارپوهان وايي، د کابل اوبه وچیږي او شپږ کاله انتظار ډېر وخت دی.
د طالبانو د مرکزي زون د اوبو رسونې او کانالیزاسیون رییس شفیع الله ذاهدي له ملي ټلوېزیون سره په مرکه کې وویل، چې د اوږد مهال لپاره کابل ته له پنجشېره د اوبو لېږد پروژې ترڅنګ د شاه توت بند له جوړېدو وروسته به د کابل د اوبو ستونزه په اساسي ډول حل شي.
شفیع الله ذاهدي وویل:« د پنجشېر د اوبو په انتقال کې د اوبو او انرژۍ وزارت پروژه ده او دا اوبه چې کابل ته راورسیږي بیا ددې اوبو تقسیم زموږ د ادارې مسوولیت دی او بله دا چې د شاتوت بند پروژه منظور شوې او دا پروژه به په شپږو کالو کې تکمیل شي، بیا موږ ددې د وېشلو لپاره طرحو باندې کار روان دی.»
نوموړی وايي، چې د طالبانو اداره په دې برخه کې لنډمهالي، منځمهالي او اوږدمهالي پلانونه لري، خو وايي، افشارو کې د اوبو پروژې کې اوبه له ۵۰ مترۍ نه ۲۰۰ مترۍ ته ټیټې شوې، خو اوس د بګرامیو پروژې د اوبو ظرفیت ښه دی او د ښار مرکزي سیمو ته به ترې اوبه انتقال شي.
نوموړي دغه راز د علاءالدین د اوبو پروژې یادونه هم وکړه، خو وايي، چې دا اوبه کافي نه دي، ځکه له دې شبکې ډېر مشترکین بهر دي او یوازې ۷۰ زره کسانو ته کارول کېدای شي.
دغه طالب چارواکی وايي، چې دوی له مرستندویه ادارو سره په اړیکه کې دي، چې اړتیاوړ بودجه ورته تنظیم کړي او ځینې پروژې پلې کړي.
شفیع الله ذاهدي زیاتوي چې تر اوسه پورې د مرکزي زون د اوبو رسونې او کانالیزاسیون اداره په کابل کې ۷۰ زره کورنیو ته اوبو ورکوي.
د اوبو برخې متخصص نجیبالله سدید افغانستان انټرنشنل ته وویل چې کابل ته د پنجشېر اوبو انتقال پروژه باید چتګه شي ځکه که دا پروژه کلونه وخت ونیسي نو په کابل کې به د اوبو سرچینې وچې شي.
نجیب الله سدید وویل:«تاسې اوس وګورئ په کابل کې خلک په شخصي ټانکرونو او بوشکو کې اوبه کورونو ته وړي، نو کابل ته د پنجشېر اوبو د انتقال پروژې د تکمیل لپاره باید شپه او ورځ کار وشي. کالونه وخت نشته بله دا چې دا پروژه ډېر سخته نه ده، باید د پایپ لاین له لارې اوبه انتقال شي او د اوبو ذخیره جوړه شي او د کابل څنډو ته اوبه ورسیږي.»
نحیب الله سدید زیاتوي چې کابل ته د بنچشېر اوبو لېږلو پروژې د ژر تکمیدلو لپاره لوی خنډ د بودجې کمښت وي.
دی همدراز وايي تر اوسه پورې په کابل کې کورونو ته نلونه نه دي تېر شوي او دا هم زیات کار او وخت ته اړتیا لري خو د کابل د اوبو د ستونزې د حل لپاره وخت نشته.
نجیب الله سدید وویل:« تر اوسه پورې په کابل کې یوازې ۳۰ فیصده نلونه کورونو ته تېر شوي دی خو هغه هم پخوا شوي دي او هغه نلونه هم ځینې مات شوی یا هم سوري شوي دي او خراب شوي دي، دا هم کالونه وخت نیسي.»
افغانستان انټرنشنل ته په دې رااستول شوې وېډیو کې د کابل د ۱۳مې ناحیې یو اوسېدونکی وایي چې له لوی اختر راهیسې د دوی په سیمه کې د څښاک اوبه وچې شوې دي.
د مرسي کورپس په نوم یو نړیوال سازمان د غبرګولي میاشتې په ترڅ کې خبرداری ورکړی و چې د کابل شاوخوا «۷مېلیونه اوسېدونکي» د اوبو د کمښت له یو جدي ناورین سره سره مخ دي. یاد سازمان ویلي، په کابل کې تر نیمايي ډېرې ژورې څا ګانې وچې شوې او ښايي تر ۲۰۳۰ کال پورې دې ښار کې اوبه په شپړه توګه وچې شي.
د کندهار ګڼ مېشتي ښار په هره څنډه کې ښځې لیدل کیږي، خو دا ښځې پوهنتون، ښوونځي او نورو تعلیمي ادارو ته د تګ لپاه نه، بلکې د خیرات راټولولو لپاره له کورونو راوتلې دي.
دغه ښځې وايي، چې د ژوند له سختو ستونزو سره مخ دي، کار نه لري، د زده کړو حق ترې اخېستل شوی او کورنۍ یې د فقر تر کرښو لاندې ژوند کوي.
د فاطمې په نوم یوه ځوانه نجلۍ چې د کندهار ښار په یو څنډه کې د خیرات ټولولو په تمه ناسته ده، وايي:«نه ښوونځي ته تلای شو، نه کار کولی شوم. د مجبورۍ له امله دلته ناسته یم، چې خیرات راټول کړم، لږ تر لږه د کور لپاره وچه ډوډۍ برابره کړم.»
دغه ښځې وايي، له دې امله چې طالبان ورته مزاحمت ونه کړي، اړې دي چې له ځان سره یو لاسګاډی هم ولري.
په داسې حال کې، چې په کندهار کې د طالبانو بشپړ حاکمیت او د امر بالمعروف او نهی عن المنکر قانون پلی دی، یو شمېر دغه خیرات ټولوونکې ښځې ادعا کوي، چې ډیر وخت د ځینو کسانو له لوري د جنسې ځورونې ښکار هم ګرځي.
دوی وایي، د خیرات په پلمه له کوره راوتل نه ازادي ده او نه هم د دوی خوښه ده، بلکې د یوې ګولې ډودۍ پیدا کولو له امله یې کله کله حیثیت هم قرباني کیږي.
یوې خیرات ټولوونکې ښځې چې نه غواړي نوم یې واخېستل شي ، افغانستان انټرنشنل ته وویل:«پلار مې ناروغ دی، زه ورور نه لرم، سهار له کوره راوځم او ښار کې ګرځم چې خلک مرسته راسره وکړي، خو ډیری وختونه ځینې ځوانان په بده سترګه راته ګوري او دوی زموږ له مجبوریت څخه بده استفاده کوي. ځینې کسان کور ته د تګ او یا هم موټر کې د تګ وړاندیزونه هم راته کوي.»
افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو انځورونو کې ښکارې چې ځیني ښځې د سړک پر سر زړې جامې پلوري او له دې لارې د خپلې کورنۍ لګښتونه پوره کوي، خو دغه پلورونکې ښځې وايي، د طالبانو له خوا ورته مزاحمت کیږي او د دوی د دې کاروبار مخه نیسي.
د زرغونې په نوم د کندهار ښار اوسېدونکې وايي:«د کندهار ښار په څلورمه ناحیه کې مې دوه دوه نیم متره ځای د سړک پر غاړه نیولی دی، له کورونو مستعملې جامې راټولوم او دلته یې خرڅوم. خو د حوزې طالبان مزاحمت کوي او وايي، ښځې باید دلته کاروبار ونه کړي. زه په کور کې نارینه نه لرم مجبوره یم، زه څه وکړم؟»
دغه خیرات ټولوونکې ښځې وايي، څه موده مخکې د طالبانو له خوا د دوی نوم لېکنه وشوه، چې د خیرات نه ټولولو په صورت کې له دوی سره نغدي مرستې کیږي، خو له دوو میاشتو وروسته ورسره بیا مرسته نه ده شوې.
د کندهار ښار یوه اوسېدونکي، چې نه غواړي نوم یې واخېستل شي، افغانستان انټرنشنل ته وویل:«دا ډېره د شرم وړ خبره ده، چې د طالبانو په سیاسي مرکز او د هبت الله تر ږیرې لاندې دې ښځې خیرات ټولوي. اصلا دا د شرم وړ ده.»
د کندهار ښار اوسیدونکي وايي، یادې خیرات ټولوونکې ښځې د هغو مېلیونونو کسانو بې غږه انځور دی چې د طالبانو په حکومت کې له بې عدالتی سره مخ دي.