د طالبانو سیاسي استازولۍ خپله واکمني د افغانانو لپاره «لوی غنیمت»‌ ګڼي

مقاله کاږي، که څه هم طالبان یو وخت د پاکسان ستراتیژیک ملګری بلل کېده او له دغه ډلې سره د پاکستان انډيوالي جیوپولیټیکه بریا وه، خو اوس دا وضعیت په یوه وحشتناک خوب اوښتی دی.

د پاکستان د سولې مطالعاتو انسټیټیوټ د څېړنو له مخې، په پاکستان کې دتراهګریزو بریدونو له امله مرګ ژوبه ډېره شوې ده.

د ملګرو ملتونو په یوه راپور کې ویل شوي، چې پاکستاني طالبانو نږدې ۶۰۰۰ جنګیالي لري او په پرمختللو وسلو سنبال دي. طالبانو هغوی ته اجازه ورکړې، چې په افغانستان کې فعال پاته شي.

کارپوهان وايي، چې پر طالبانو تکیه کولو پاکستان ته هیڅ ګټه نه ده رسولې. کارپوه محمد فیاض وایي: «د طالبانو تر راتګ مخکې د افغانستان له خوا پاکستان ته هیڅ ګواښ نه و، خو اوس شته».

په ۲۰۱۴ کال کې د کراچي هوايي ډګر او حربي ښوونځي پېښې د پاکستان سياسون یو موټی کړل، خو اوس د دوی تر منځ سياسي اجماع نشته.

جمعیت علمای پاکستان او عوامي نشتل ګوند د پاکستاني طالبانو پر ضد عملیاتو مخالفت کوي.

پاکستاني طالبان یو وخت د خپلمنځي وېش له امله کمزوري شوې وو، خو له۲۰۲۱کال راهیسې بیرته پیاوړي شوي دي، ځکه د هغوی وړې وړې ډلې سره یو ځای شوي او په افغانستان کې یې خوندي ځایونه موندلي دي.

دغه ډول نوې وسله والې ډلې هم ورسره یو ځای شوي، چې د پاکستان پر امنيتي ځواکونو بریدونه کوي، لکه اتحاد المجاهدین.

پاکستان تر ۲۰۲۱ کال وروسته د کابل په غبرګون کې پر افغانستان هوايي بریدونه وکړل، افغان کډوال یې وشړل او خپلې پولې یې وتړلې، چې دا یو محتاطانه دریځ دی، خو د امریکا د نشت برابر ملاتړ، ویجاړ اقتصاد او سیاسي ګډوډيو اسلام اباد له سختو ننګونو سره مخ کړی دی.

مقاله کې راغلي،‌ اصلي ستونزه دا ده چې طالبان له پاکستاني طالبانو سره ایډیالوژیک شراکت لري او د هغوی پر ضد اقدام نه شي کولای. شنونکي خبرداری ورکوي،که طالبان په زور دپاکستاني طالبانو پر ضد ګام پورته کړي، دا وېره شته چې ډېر جنګیالي یې د داعشخراسان څانګې سره یو ځای شي او په دې ډول ناامني نوره هم ډېره شي.

د تاوتریخوالي دا څپه چې له پښتونخوا څخه نیولې بیا تر پنجاب او بلوچستان پورې رسېدلې، د پاکستان امنیتي ستراتیژي له سختو ننګونو سره مخ کړې ده.

پای کې لیکوال لیکي، اوس پاکستان ته دوې لارې ورپاتې دي، یو د ترهګرو ډلو پر ضد د محدودو بریدونو دوام او بل د یوه نوي پیاوړي نظامي عملیاتو پیل، داسې نظامي عملیات، چې د ملت پر ملاتړ او ملي یووالي ولاړ وي.

په دوحه کې د افغانستان سفارت او فرهنگي اتشې په گډه همکارۍ د زمري۲۴مه د قطر مېشتو افغانانو په گډون وتمانځله.

په دې مراسمو کې سهیل شاهین ویلي چې باید په هېواد کې له امینت څخه د هېواد د پرمختگ لپاره گټه پورته شي.

څلور کاله وړاندې د زمري پر ۲۴مه نېټه طالبان د دوهم ځل لپاره پر افغانستان واکمن شول. تر دې وروسته په افغانستان کې بېوزلي او بې روزګاري ډېره شوې، چې په لویه کچه کډوالي پرې دپاسه یو بل ناورین دی.

د دغه بانک له لوري نن یکشنبه د ( زمري ۲۶مه) په خپور شوي بیان کې راغلي چې په تېرو درېیو میاشتو کې تر ۷ مېلیارده افغانیو زیات امانتونه د بانکي سکټور له لارې ثبت شوي دي.

د بیان له مخې د زیاتوالي دغه کچه ښیي چې د هېواد مالي او بانکي نظام په تدریجي توګه د ثبات پر لور روان دی. ادعا شوي چې د باور د کچې د زیاتېدو لامل د شفافو بانکي خدمتونو او د پیسو د راکړې ورکړې په برخه کې د اسانتیاوو رامنځته کېدل دي.

د اقتصادي چارو پوهان په بانکونو د خلکو د باور د کچې لوړېدل مثب ګام بولي؛ خو وايي د بانکي سکټور اعتبار تر ډېره له نړۍوال بانکي سېسټم سره د ښو او ډاډمنو اړیکو سره تړلې موضوع ده چې دا مهال افغانستان د سیاسي ثبات له کبله په دې برخه کې له ستونزو سره مخامخ دی.

ټرمپ له پوتین سره د الاسکا تر غونډې وروسته د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي ته ویلي، که اوکراین د دونتیسک ټولې سیمې روسیې ته وروسپاري، دی به جګړه ودروي.

خو زیلینسکي دا غوښتنه رد کړه او ویې ویل: «دوژنو درول د جګړې درولو لومړی پړاو دی». ټرمپ پر خپل ټروت سوشل ولیکل: «تر ټولو ښه لاره د سولې تړون دی، نه یوازې اوربند، ځکه ډېر وختونه داسې شوي چې اوبند دوام نه کوي».

ټرمپ فاکس نیوز ته ویلي: «زه فکر کوم موږ له روسیې سره جوړجاړي ته نږدې شوي یو. اوکراین باید دې جوړجاړي ته غاړه کېږدي، خو دا هم کېدای شي چې و یې نه مني».

پوتین د زیلینسکي په اړه څه نه دي ويلي، خو په الاسکا کې د خبرو په اړه یې د ټرمپ دریځ وستایه.

یاد تړون له خصوصي شرکتونو سره شوی چې له مخې به یې په نورالجهاد سب سټېشن کې د مزو غځولو چارې پراخې او له همدغه سټېشنه به تر پل هاشمي او د حوت ۲۴ مې شهیدانو سټېشن پورې۲۲۰ کېلوولټ د برېښنا مزي وغځول شي.

طالبان په افغانستان کې بیا واک ته له رسېدو سره سم د ځینو ځایونو نومونه بدل کړل.

د همدې لړۍ په دوام طالبانو وړاندې د افغانستان د قول اردوګانو نومونه هم بدل کړي او تر ډېره له مذهبي نومونو لکه خالد ابن وليد، منصوري، البدر، الفاروق، الفتح، عزم او عمري کارولي چې وړاندې د دغې ډلې د مختلفو ګروپونو نومونه وو.

د قول اردو ګانو د نومونو تر بدلولو وروسته، طالبانو د کورنيو چارو وزارت اړوند د اتو امنيتي زونونو پخواني تاريخي نومونه او کوډونه هم لرې او پر ځای يې ځینې عربي نومونه غوره کړي دي.