د هبت الله اخوندزاده مالي اداره پر ټولو مالي، اقتصادي او سوداګریزو ادارو واکمنه ده

دغه وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره د افغان ښځو او نجونو د حقونو پر وړاندې جدي او سیستماتیکه سرغړونه په کلکه غندلې او په وینا یې له دغې چارې د طالبانو موخه د هېواد د نیمايي نفوس له منځه وړل دي.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت همداراز ویلي، «هغه پرېکړې چې د تېر کال په اوږدو کې طالبانو کړي، یو ځل بیا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۲۰۲۱ کال د ۲۵۹۳ پرېکړه لیک له لارې ټاکل شویو ژمنو ته د دوی بې احترامي ښیي. د طالبانو له لوري د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې پر افغان ښځو د طبي زده کړو بندیز، د ښځو او نجونو د حقونو د ګڼو سرغړونو لړۍ نوره هم پراخوي، چې دا کار د منلو نه دی.»

فرانسې همداراز ژمنه کړې، چې له اروپايي او نړۍوالې ټولنو سره په ګډه به د افغانستان د وضعیت څارنې لپاره هڅې وکړي او د ښځو او نجونو د حقونو او بشري مرستو د برابرولو ملاتړ ته به دوام ورکړي.

د یادونې وړ ده، چې طالبانو واک ته له رسېدو وروسته تر ټولو ډېر او سخت محدودیتونه پر ښځو او نجونو ولګول او ورسره یې نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو او همداراز ښځې له کار کولو منع کړې، چې دغو چارو بیا له کورنیو غبرګونونو سربېره ګڼ نړۍوال غبرګونونه هم راوپارول.

د دغې ولسوالۍ اوسېدونکو بیا له ځايي مسوولینو وغوښتل، چې له پوهنتونونو د دغه ولایت فارغو شویو ځوانانو ته کاري زمینې برابرې کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې په هېواد کې غېر له طالبه بل کس ته د دندې موندنه ډېره سخته شوې ده.

د پنجشېر ولایت لپاره د طالبانو والي محمد اغا حکیم وویل، هغه کار باید ونه شي چې اسلامي نظام او هېواد ته پکې زیان رسېږي.

د یادونې وړ ده، چې د پنجشېر ولس تل دا شکایت لري چې طالبانو له ښوونځي او مدرسو نیولې بیا په ټولو دولتي تاسیساتو کې نظامي مرکزونه جوړ کړي او ورسره د دوی ورځنی ژوند ستونزمن شوی دی.

یاد خصوصي شرکت شاوخوا دوه کاله وړاندې د لوګر محمداغې ولسوالۍ اړوند ښکار کلا سیمه کې د ۵ کیلومتره مربع ساحې د کرومایټ ډبرو د کان قرار داد کړی و او د استخراج چارې یې هم روانې دي.

د طالبانو د لوګر د کانونو او پترولیم رییس نقیب احمد فرقاني وای،ي تر دې وړاندې د سورغر زابل شرکت له لوري د کرومایټ ډبرې پروسس له لوګر څخه بهر کېده، چې له دې وروسته به د پروسس چارې هم همدلته پرمخ یوړل شي.

فرقاني زیاته کړه، چې د قرارداد له پیل څخه تر دې دمه د یاد شرکت له خوا ۳۰۰ میلیونه افغانۍ عواید د طالبانو حکومت ته ورکړل شوي.

اوس مهال په لوګر کې د کرومایټ ډبرو په ۵ کانونو کې د استخراج چارې روانې دي او نړیوال بازار کې د یو ټن غیر پروسس شوي کرومایټ ډبرې بیه، تر ۲۰۰ ډالرو رسېږي.

نجیب الله علي خیل پر خپل اېکس لیکلي: «د دوحې تړون نه پس، د پاکستان پټه او ښکاره هڅه دا وه چې د جمهوري نظام سقوط وروسته، د طالبانو او ځینو جهادي افرادو او ځانګړو کړیو یو داسې ګډ حکومت جوړ شي چې د دغه هېواد په خوښه وي.»

نوموړي زیاته کړې: «د چټکو بدلونو له امله، دا کار هغه وخت عملي نه شو، خو اوس یو ځل بیا د همغې سناریو د پلي کولو کوشش کېږي.»

زارعي د دوشنبې په ورځ د زمري۲۷مه، په يوه خبري ناسته کې وويل چې د افغانانو د اخراج طرحه د ۱۴۰۳ کال د کب له ۱۲مې پيل شوې ده او دا له اسرایيل سره په دولس ورځني جنګ پورې هېڅ تړاو نه لري.

د هغه په وينا، دغه طرحه د طالبانو تر واکمنېدو وروسته د افغانانو د پراخې کډوالۍ او د «اوضاع له ارامېدو» وروسته عملي شوه او دولت د ښه ګاونډيتوب د اصولو له مخې د هغوی د بېرته ستنولو اقدام کړی دی.

زارعي دا هم وويل چې د افغانانو په منځ کې په قم کې هېڅ «جاسوس» نه دی پېژندل شوی او د نيونو له امله د «غير قانوني» مهاجرينو شمېر کم شوی دی.

دغه ایراني چارواکي د افغان کډوالو د شړلو ستونزو ته هم اشاره وکړه او ویې ویل چې د دغو کسانو په وتلو سره د کار ځواک تشه رامنځته شوې، ځکه ډېری درانده کارونه افغانانو کول، او ايراني کارګران حاضر نه دي دغه کارونه ترسره کړي.

هغه زياته کړه چې دا موضوع کېدای شي د کورونو د پروژو د سپارلو پر مهال د ځنډ سبب شي.

نوموړي دغه راز وويل، هغه افغانان چې په زندان کې دي، د بند تر پای ته رسېدو وروسته به یې د استوګنې کارتونه باطل شي او خپل هېواد ته به ستانه شي.