د امریکا د کانګرس څلورو ډېموکراټو او جمهوري پالو غړو د سې شنبې په ورځ (د زمري ۲۸مه) «د دوامداره هرکلي قانون» په نوم یوه نوې طرحه د دغه هېواد د استازو جرګې ته وړاندې کړه.
د دغو څلورو غړو په ګډه اعلامیه کې راغلي، چې په دې لایحې سره پر شرایطو د برابرو پخوانیو افغان همکارانو د لېږدولو پروګرام بېرته فعال او د قانون په چوکاټ کې الزامي کېږي.
سېډني کاملاګر دوف، مایک لالر، دیناتیتوس او مایکل مکال چې د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې پخوانی مشر هم وو، دغه لایحه وړاندې کړې ده.
د دغې لایحې پر بنسټ، د افغانانو د لېږدولو لپاره د ځانګړو همغږیو دفتر چې ټرمپ لغوه کړی وو، بېرته فعال او رسمیت مومي او ورسره به پر شرایطو د افغان پناه غوښتونکو د دوسیو د څارنې لپاره یو معلوماتي مرکز جوړ شي او له مخې یې دولت مکلف شوی، چې د هغو کسانو چې په افغانستان کې یې د امریکا له پوځ سره کار کړی د لېږدونې او همداراز د هغوی د کورنیو د یو ځای کېدو بهیر چټک کړي.
په دغې لایحه کې د امریکا له بهرنیو چارو وزارته غوښتل شوي، چې په هرو درېیو میاشتو کې د افغان پناه غوښتونکو د دوسیو او همداراز د ویزې ورکړې د څرنګوالي په تړاو کانګرس ته راپور ورکړي. د امریکا د استازو جرګې غړي په دغې لایحې سره هڅې کوي، چې پخوانیو افغان همکارانو ته د امریکا کړې ژمنې بیا احیا او قانوني کړي.
سېډني کاملاګر دوف چې د دغې لایحې یوه طراحه ده، وايي: «له افغان متحدینو سره پر شویو ژمنو درېدل باید ګوندي مسایلو پورې ونه تړل شي، ځکه دا زموږ اخلاقي او د ملي اعتبار یوه برخه ده.»
د جمهوري پال ګوند استازی مایک لالر هم ویلي: «دغه قانون د دې تضمین کوي چې د لېږد بهیر، امنیتي ارزونې او د کورنیو یو ځای کېدل په چټکۍ او روڼتیا سره ترسره شي.»
مایکل مکال هم په دې ګډې اعلامیې کې ویلي: «د وتنې په ګډوډیو کې لسګونه زره کسان پاتې شول او له موږ سره د همکارۍ له امله د طالبانو له غچ اخیستنې سره مخ دي. دغه لایحه دې ته زمینه برابروي، چې موږ پر خپلو کړو ژمنو عمل وکړو.»
امریکا ته د افغان متحدینو د لېږد پروګرام د کډوالو په تړاو د ټرمپ د وروستیو پالیسو له امله درول شوی او د افغان همکارانو د لېږدونې د همغږۍ دفتر هم لغوه شوی وو.
د پخوانیو افغان همکارانو د ملاتړ ډلې مشر شان وندایور د یادو استازو له دغه اقدامه په هرکلي سره ویلي: «دغه پروګرام پخوانیو سرتېرو جوړ کړی، څو افغان متحدین خوندي کړي خو په خواشینۍ سره چې ودرول شو. اوس کانګرس د دې فرصت موندلی، څو هغه بیا فعال کړي او دا وښيي چې امریکا پر خپلو ژمنو درېږي.»
د یادونې وړ ده، چې د کډوالو په تړاو د امریکا د ولسمشر د وروستیو پالیسیو له امله د امریکا لسګونه زره افغان متحدین په افغانستان او یا هم په درېیمو هېوادونو کې په بې برخلیکۍ کې شپې او ورځې تېروي او له امریکا یې په وار-وار غوښتي، چې له دوی سره د لېږدونې په برخه کې پر خپلو ژمنو ودرېږي او د لېږدودنې بهیر هم چټک کړي.
له هرات څخه سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې دغه بس له اسلامکلا څخه کابل ته د کډوالو د لېږد پر مهال له دې پېښې سره مخ شوی دی.
د سرچینو په خبره، تر ټکر وروسته د مسافرو موټر اور اخیستی او په پېښه کې تر ۷۰ زيات مسافر وژل شوي او سوځېدلي دي.
د راپورونو له مخې، په پېښه کې ښځې او ماشومان هم شامل دي او جسدونه یې د پېژندلو نه دي.
ویل کېږي، چې د مړه شویو ماشومانو شمېر ۱۷ تنو ته رسېږي.
د بس درې تنه سپرلۍ په دې پېښه کې ټپیان شوي، خو د طالبانو یوه سیمهییز چارواکي افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د دوی حالت نازک دی.
د سرچینو په خبره، د دې پېښې ډېری قربانیان هغه کورنۍ دي چې له ایران څخه اېستل شوي او غوښتل یې خپلو سیمو ته ولاړ شي.
ویل کېږي، ډېری قربانیان د هېواد د شمالي ولایتونو اوسېدونکي دي.
دا پېښه هغه مهال رامنځته شوه، چې یو ۴۰۴ مسافر وړونکی بس موټر له یو موټرسایکل او یوه مازدا سره ټکر وکړ.
د دې ترافیکي پېښې لامل د بس موټر د چلوونکي بېاحتیاطي او ګړندی تګ بلل شوی دی.