سان ډیاګو ښار کې د افغانستان د خپلواکۍ د ۱۰۶مې کلیزې رسمي نمانځنه

سرچینې وايي، دغه بس د اسلام‌کلا له پولې څخه کابل ته د کډوالو د لېږد پر مهال له دې پېښې سره مخ شوی دی.

تر اوسه د پېښې د کره مرګ‌ژوبلې په اړه دقیق معلومات نه دي ترلاسه شوي.

د یادولو ده، چې تر اوسه د هرات سیمه ییزو طالب چارواکو په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي کړي.

ډاکټر غني په خپل پیغام کې ویلی: «نن د زمري ۲۸مه، د افغانستان د خپلواکۍ له ۱۰۶مې کلیزې سره برابره ده. دا خپلواکي په ۱۹۱۹کال کې د غازي امان الله خان په مشرۍ له انګرېزانو اعلان شوې وه.»

د پخواني ولسمشر پیغام په درېیو ژبو ـ پښتو، دري او ازبکي د هغه پر رسمي ټولنیزو پاڼو خپور شوی دی.

هغه څه موده وړاندې په یوه مرکه کې افغانانو ته ویلي وو: «زه هره شېبه له تاسو سره یم او هیله لرم چې هر ځل له تاسو سره خبرې وکړم، تاسو ته به څرګنده شوې وي، چې زه ستاسې له دردونو او ژورو هیلو خبر یم، زه د دې لپاره پیدا شوی یم چې د یووالي او ابادۍ وسیله شم».

ولسمشر غني د پوډکاسټ له لارې په خپلو وروستیو څرګندونو کې ویلي، چې د خپلواکۍ نمانځل یوازې د مراسمو په معنا نه دي، بلکې د ملي یووالي او د ازادۍ له ارزښتونو سره د ژمنتیا تازه کول دي.

نوموړي زیاته کړې، هیله لري چې د افغانستان د ۳۰۰مې کلیزې لپاره یو متحد، ازاد او سوکاله هېواد راتلونکو نسلونو ته پرېښودل شي.

هغه په خپلو څرګندونو کې ځان د غازي امان الله خان د «ناتمام فصل» بشپړوونکی بللی او ټینګار یې کړی، چې د همدې لارې له افغانانو سره د سوکاله راتلونکي د بنسټ ایښودو اراده لري.

دا په داسې حال کې ده، چې د ۱۲۹۸لمریز کال (د زمري په ۲۸مه) نېټه د افغانستان پاچا امان الله خان له انګرېزانو څخه د افغانستان خپلواکي ترلاسه کړه او په دې ډول هغه ته د ملت له‌خوا د «غازي» لقب ورکړل شو. له هماغې ورځې راهیسې هرکال په افغانستان کې (د زمري ۲۸مه) نېټه په پرتمین جشن نمانځل کېږي.

د یادولو ده، چې طالبانو هم نن د خپلواکۍ په مناسبت رخصتي اعلان کړې وه.

طالبانو تېرکال هم دغه ورځ د خپلواکۍ د جشن په نوم اعلان کړه او په دې مناسبت یې یو لړ غونډې جوړې کړې؛ خو د خپلواکۍ مرکزي کرکټر او ګټونکی پاچا غازي امان الله خان یې په بدو سياستونو تورن کړی و.

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار نن سې شنبه د « زمري۲۸مه» په خپله اېکسپاڼه کې د پوښتنې په ډول ولیکل، «ایا د یوه بېګانه هېواد متقاعد مامور دا حق لري چې مجاهدینو او د جهاد مشرانو ته سپکاوی وکړي، هغه هم د یوې ډلې په ملاتړ؟».

حکمتیار وروسته زیاته کړه، «هغه هېواد چې د تیرو څو لسیزو جګړې او د هغې د خونړیو عواقبو اصلي لامل دی؟».

حکمتیار د خپلې پوښتنې په دوام کې ویلي، « باید د خپلو تېروتنو او هغو وینو لپاره چې په افغانستان کې یې تویې کړي، اوښکې تویې کړي او د هغې د جبران لارې ولټوي».

حکمتیار په مشخص ډول په خپل پوسټ کې د چا نوم نه دی یاد کړی، خو د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد پر خپل اېکس لیکلي، چې له څو لسیزو جګړو وروسته، اوس زیات امنیت شته، او د نشه‌يي توکو پر ضد مبارزه کې پرمختګ شوی، خو لاهم د نجونو او ځوانو ښځو لپاره دولتي لیسې او پوهنتونونه تړل شوي، پخواني مشران او واکمنان، چې د تېرو شلو کلونو له سترو فرصتونو څخه یې ګټه وانخیسته، هڅه کوي خپلې تېروتنې بیا تکرار کړي.

په تاجکستان کې افغان سفیر محمد ظاهر اغبر د سیاسي خپلواکۍ بېرته اخېستلو د ورځې په مناسب د مبارکۍ ترڅنګ وویل، چې د افغانستان خپلواکي د ملت د یووالي، همبستګي او د بهرنیانو پر وړاندې د درېدلو پایله ده.

اغبر د امان‌الله خان شخصیت مترقي او ازادي‌پال وباله او زیاته یې کړه: «د افغانستان خپلواکي د یوې ځانګړې ډلې یا قوم نه، بلکې د ټولو افغانانو د ګډ غیرت او یووالي ثمره ده.»

افغان سفیر زیاته کړه چې د نن ورځې د افغانانو رسالت د علم تر لاسه کول، د ملي یووالي پیاوړتیا او د اقتصادي ځان‌بسیاینې پر لور حرکت دی، څو هېواد له فقر، انزوا او له روان کړکېچه خلاص او د رښتینې ازادۍ او تلپاتې ملي عزت خاوند شي.

د افغانستان د خپلواکۍ ورځ هر کال د زمري پر ۲۸ مه نمانځل کېږي.

دغې ډلې د سې شنبې په ورځ ( د زمري ۱۹مه) په یوه اعلامیه کې ویلي چې کسانو یې غرمه مهال د هرات ښار په لسمه ناحیه کې عملیات ترسره کړل، چې په پایله کې یې د طالبانو یو سیمه‌ییز چارواکی ووژل شو او د هغه یو ساتونکی ټپي شو.

په ورته وخت کې، د هرات سیمه‌ییز روغتون سرچینو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه چې د یوه نظامي طالب جسد کلینیک ته لیږدول شوی دی.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.