د سریلانکا پولیسو د دغه هېواد پخوانی ولسمشر «رانیل ویکرم سینګ» نیولی دی

ټرمپ د جمعې په ورځ (د زمري ۳۱مه) په سپينه ماڼۍ کې له خبریالانو سره په خبرو کې ټينګار وکړ، چې په راتلوونکو دوو اونیو کې به معلومه شي، چې د ده هڅې د روسیې له خوا پر اوکراین د یرغل د پای ته رسولو کې کوم محسوس پرمختګ ولري او که نه.

هغه وویل: «د روسیې په اړه پریکړه به مهمه وي، که دا بندیزونه وي، که تعرفې او که هېڅ هم نه. موږ به د دوو اونیو په موده کې پوه شو چې لاره څه ده.»

ولسمشر ټرمپ همداراز وویل: «زه له هېڅ اړخه د اوکراین او روسیې ترمنځ د سولې د ټینګېدو د هڅو څخه راضي نه یم.»

دا څرګندونې په داسې حال کې شوې، چې تېرې اونۍ ټرمپ په الاسکا کې د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره لیدنه او خبرې کړې وې.تراوسه ټرمپ نه‌ دی توانېدلی، تر څو پوتین دې ته قانع کړي، چې د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زلنسکي سره وګوري.

ټرمپ د زلنسکي او پوتین سره د درې اړخیزې غونډې د امکان په اړه وویل: «ډیری خلک فکر کوي چې د دې غونډې څخه به هیڅ پایله ونلري پرته لدې چې زه هلته یم.»

له دې څرګندونو څو ساعته مخکې د روسیې د بهنریو چارو وزیر سرګي لاوروف اعلان وکړ، چې پوتین چمتو دی له زلنسکي سره وګوري؛ خو د مشخصي اجنډا شرط یې وړاندی کړی.

تر اوسه دا اجنډا هیڅ چمتو نه ده.

کیم جونګ اون د جمعې په ورځ د دغو سرتېرو د یاد په ځانګړو مراسمو کې ګډون وکړ او له کورنیو سره یې ولیدل. نوموړي هغوی "اتلان" وبلل او ویې ویل چې د هېواد د پوځ ځواک یې په نړیوال ډګر کې ثابت کړی دی.

دا لومړی ځل دی چې پیونګیانګ د خپلو تلفاتو د یوې نسبي لوړې شمېرې اعتراف کوي. خو د جنوبي کوریا استخباراتي ادارې وایي، یوازې په کورسک کې د شمالي کوریا د سرتېرو تلفات تر ۶۰۰کسانو زیات دي، او له ۲۰۲۴کال راهیسې نږدې ۴۷۰۰عسکر وژل شوي یا ټپیان شوي دي.

راپورونه ښيي چې اوس هم زرګونه شمالي کوریایي سرتېري په کورسک کې ځای پر ځای دي او تازه نور عسکر هم په ۲۰۲۵کال کې ور استول شوي دي.

په همدې مهال، جګړې لا هم روانې دي او اوکرایني ځواکونه د روسیې په جنوب کې عملیات کوي. د جګړې د څېړنو یوه بنسټ ویلي چې اوکراین د روسیې په نووشاختینسکي تېل‌پالنې مرکز د ډرون برید کړی دی.

کیم جونګ اون په خپلو څرګندونو کې وویل چې بهرني عملیات یې د بریا پر لور روان دي، خو دا یې نه ده څرګنده کړې چې ایا پوځیان به بېرته هېواد ته ستانه شي او که نه.

د ایران دولتي رسنیو ویلي، چې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د برېتانیا، فرانسې او جرمني د بهرنیو چارو وزیرانو سره د تلیفوني خبرو پرمهال هوکړه کړې، چې د بهرنیو چارو د مرستیال وزیرانو په کچه به د سې شنبې په ورځ بیا مذاکرات پیل کړي.

دغو درې اروپايي هېوادونو ایران ته ګواښ کړی و؛ که تهران د یورانیو د غني کولو د لانجمن پروګرام د مهار لپاره خبرو ته بېرته ور ونه ګرځي، نو د ملګرو ملتونو بندیزونه به د «تړون شا تګ» میکانیزم له لارې بېرته پلي شي.

پر همدغه مهال د جرمني د بهرنیو چارو وزیر «یوهان وادفول» د راتلونکې اوونۍ خبرې تایید کړې او ایران ته یې خبردارۍ ورکړی، چې که د باور وړ او دوامدار تړون ته د رسېدو لپاره په جدي توګه ښکېل نه شي، ښايي بیا پرې بندیزونه ولګول شي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر خبرداری ورکړی، چې وخت ډېر کم دی او ایران باید په دوامداره ډول خبرو ته داخل شي.

ایران او اروپايي هېوادونو د وروستي ځل لپاره د جون په ۲۰ نېټه په جنیوا کې اټومي پروګرام مذاکرات کړې و.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو د جمعې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي:« د اندېښنې وړ ده چې یو هېواد د نړیوالې ټولنې له خوا جوړې شوې خپلواکې محکمې د قانوني او سوله ییزو اقداماتو پر وړاندې دومره دښمني ښکاره کوي.»

د ملګرو ملتونو کارپوهانو ویلي، چې د جرمونو نړیواله محکمه دنده لري، چې د نسل وژنې، د جګړې د جنایتونو او د بشریت پر وړاندې د جنایتونو مرتکبین محاکمه کړي.« د محکمې حقوقي کارکوونکي په دې برخه کې مهم رول لري چې د بشریت د تر ټولو ستر جنایتکاران حساب ورکړي. دوی باید د هر ډول غچ اخیستنې څخه خوندي پاتې شي او په بشپړ خپلواک ډول او بې له وېرې خپلې دندې ترسره کړي.»

دوی له امریکا څخه د قانون حاکمیت او د بندیزونو د لغوه کېدو غوښتنه کړې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د چهار شنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې ویلي:«دغه محکمه زموږ د ملي امنیت لپاره ګواښ دی او د امریکا او اسراییل پر وړاندې د قانوني جګړې وسیله ګرځېدلې ده.»

د امریکا د خزانې او بهرنیو چارو وزارت د خبر له مخې، د بندیزونو لاندې راوستل شوي کسان «نیکولاس یان ګییو» دی، چې د نتنیاهو د نیولو د حکم په صادرولو کې یې برخه لرله او دغه راز «نزهت شمیم خان»، «مام ماندیایه نیانګ او کیمبرلي پوست» هم په یادو بندیزونو کې شامل دي.

پوست په ۲۰۲۰ کال کې په افغانستان کې د جنګي جرمونو د پلټنو اجازه ورکړې وه.

د رویټرز د راپور له مخې، دغه تلاشي د جمعې په ورځ سهار ۷ بجې د مریلینډ ایالت په بتهزدا سیمه کې پیل شوه، چېرته چې بولټن اوسیږي. سرچینو ویلي، دا اقدام دایف بي اېرییس کاش پټیل په امر ترسره شوی.

د ایف‌بي‌ای یوه ویاند د بولټن د کور سیمه کې د عملیاتو پخلی کړی، خو د څېړنو نور جزییات یې نه دي ورکړي.

د تلاشۍ له پیلېدو سره سم، کاش پټیل پر اېکس ولیکل: «هېڅوک د قانون څخه لوړ نه دي. د ایف‌بي‌ای اجنټان پر ماموریت دي.»

کاش پټېل د بولټن نوم په څرګند ډول ندی یاد کړی.

جان بولټن تر دې دمه د دې موضوع په اړه رسنیو ته کوم نظر نه دی ورکړی، خو د سي‌ان‌ان په وینا، بولټن ویلي، چې دی له دې پلټنو خبر نه و او د موضوع ارزونه کوي.

بولټن د ټرمپ په لومړۍ دوره کې د امریکا د ملي امنیت سلاکار او د ملګرو ملتونو سفیر پاتې شوی، خو له استعفا وروسته یې په تکراري ډول په ټرمپ نیوکې کولې او هغه یې د ولسمشرۍ لپاره نالایق یادوه.

هغه په دې اړه یوه جنجالي کتاب هم خپور کړی چې عنوان یې دی«هغه خونه چې پکې دا هرڅه وشول.»

که څه هم دا لا روښانه نه ده چې ایف‌بي‌ای ولې د بولټن کور تلاشي کړی، خو د ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال د عدلیې وزارت له خوا پر هغه دا تور و، چې ګواکې دغه کتاب کې یې محرم معلومات خپاره کړي. دا قضیه وروسته یوه قاضي رد کړه او د بایډن د ادارې پر مهال په ۲۰۲۱ کې ختمه شوه.