د طالبانو د پنجشېر د کانونو او پټرولیم ریاست وایي، په دغه ولایت کې د زمردو، بېروج ډبرو او سرپو شاوخوا ۱۷۰ نوې سیمې تثبیت شوې دي. طالب چارواکي وايي، دغه کانونونه د یاد ولایت په مرکز بازارک ښار، عنابه، رخه، ابشار، پریان او پشغور ولسوالیو کې دي.
د طالبانو د پنجشېر ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست نن یکشنبه «وږي ۲مه» ددغه ولایت د کانونو او پټرولیم د ریاست په حواله لیکلي، چې په یادو ولسوالیو کې ۱۶۰ د زمردو، ۱۰ د بېروجو ډبرو او د سرپو نوې سیمې تثبیت شوې دي.
د طالبانو د پنجشېر د کانونو او پټرولیم وايي چې دا کانونه ددې ډلې د کانونو او پټرولیم وزارت د انجنیرۍ او تخنیکي ټیمونو له خوا پیژندل شوې دي.
د پنجشیر زمرد چې د کیفیت له پلوه په سیمه کې ځانګړی شهرت لري، په وروستیو کلونو کې د افغانستان له مهمو طبیعي شتمنیو ګڼل کېږي، خو څارونکي د طالبانو کیندنې او د داوطلبۍ پروسې غیر مسلکي او غیر شفافې ګڼي.
تازه احصایې ښيي چې د هیواد په کچه په پنجشېر کې شاوخوا ۱۷۰۰ کانونه دي، چې له دې څخه یوازې په ۲۵۰ کانونو کې قانوني فعالیت پیل شوی او ۶۰۰ جوازونه ورکړل شوي دي.
د طالبانو د دفاع وزارت ویلي، چې د دې ډلې د دفاع وزارت دویم مرستیال ملا عبدالقیوم ذاکر په مشرۍ پلاوي د هلمند په بهرامچې ولسوالۍ کې ډیورنډ کرښې ته څېرمه د طالبانو له سرحدي پوستو لېدنه کړې ده.
د طالبانو د دفاع وزارت د یکشنبې په ورځ ویلي، چې له ملا عبدالقیوم ذاکر سره په دغه سفر کې په هلمند کې د طالبانو د ۲۱۵ عزم قول اردو قوماندان ملا شراف الدین تقي او د هلمند والي عبدالرحمن مسلم کندوزي هم ملتیا کوله او د هلمند ولایت بهرامچې ولسوالۍ ډیورنډ کرښې ته څیرمه امنیتي پوستې یې له نږدې وکتلې.
طالبانو ویلي، چې ملا قیوم ذاکر او پلاوي د بهرامچې ولسوالۍ د رباط په سیمه کې د طالب جنګیالیو ستونزو ته د رسیده ګي ډاډ ورکړی.
د طالبانو د دفاع وزارت دغه لوړ پوړي چارواکي پر داسې مهال ډیورنډ کرښې ته څیرمه له سرحدي پوستو لېدنه کړې، چې څو ورځې وړاندې په کندهار کې د شپږو سرحدي ولایتونو د والیانو ترمنځ د امنیت او تشکیلاتو په اړه د همغږۍ ناسته وشوه.
طالبانو ویلي، چې د افغانستان لپاره د یوناما مشرې روزا اتونبایېوا د دې ډلې د اقتصاد له وزیر سره په لېدنه کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دوام ډاډ ورکړی او وايي، چې د بشري اړتیاوو پر پوره کولو سربېره، د راستنېدونکو لپاره د دایمي استوګنې په سیمو کې د مرستو کچه ډېریږي.
د طالبانو اقتصاد وزارت د یکشنبې په ورځ، د وږي پر دویمه وویل، چې د افغانستان لپاره د یوناما مشرې روزا اتونبایېوا او اړوند پلاوي د دې ډلې د اقتصاد وزیر دین محمد حنیف سره په لېدنه کې د ملګرو ملتونو له خوا د بشري مرستو پر دوام او د راستنېدونکو کډوالو ستونزو ته د رسیده ګي په اړه خبرې کړې دي.
طالبان وايي، چې د ملګرو ملتونو استازې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دوام او د بشري اړتیاوو پوره کولو ډاډ ورکړی.
د طالبانو په خبرپاڼه کې لیکل شوي چې«روزا اتونبایېوا د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دوام ډاډ ورکړ او زیاته یې کړه، چې د بشري اړتیاوو د پوره کولو سربیره تمه کېږي چې په بېلابېلو ولایتونو کې د بېرته راستنېدونکو لپاره د دایمي استوګنې په سیمو کې د مرستې اندازه هم زیاته شي.»
په ورته وخت کې د طالبانو د اقتصاد وزیر د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دوام غوښتنه کړې ده او وايي، نړیوالې او مرستندویه ادارې دې د کارموندنې فرصتونو پر رامنځته کولو او د کورني اقتصاد ملاتړ لپاره پر پراختیايي مرستو تمرکز وکړي.
نوموړي ویلي، چې له غذايي ناامنۍ سره مبارزه یې له لومړیتوبونو څخه ده او د فقر او بیکارۍ کچې راټیټولو لپاره به خپل ټول امکانات وکاروي.
د مخکیني حکومت عامې روغتیا پخواني رییس مولاداد توبه ګار افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د هلمند د ګرشک امنیه قوماندانۍ د طالبانو د هلمند د امنیه قوماندان په امر د نوموړي شخصي زرې موټر وړی. د هغه په وینا، د هلمند امنیه قوماندان د امربالمعروف او نظامي محکمې اوامر نه مني.
د مخکیني حکومت د عامې روغتیا پخواني رییس مولاداد توبه ګار نن یکشنبه «وږي ۲مه» وویل چې د طالبانو د امربالمعروف وزارت او د هلمند نظامي محکمې ته ورغلي ول او هغوی ورته په عریضو کې لیکلي، چې شخصي زرې موټر بېرته وسپارل شي خو د هلمند امنیه د یادو طالب ادارو امرونه نه مني.
مولاداد توبه ګار وویل:« د طالبانو امربالمعروف مرستیال په لاسلیک امر مو د هلمند امربالمعروف ریاست ته وروړ خو هغوی وویل چې امنیه قوماندان زموږ امر نه مني او موږ دا امر نه شو تطبیقولی.»
نوموړی زیاتوي چې د هلمند نظامي محکمې ته یې عریضه وکړه او یادې محکمې رییس امنیه قوماندان ته ټیلیفون وکړ او ورته یې وویل چې موټر شخصي دی او دې محکمې ته دې وسپارل شي خو نوموړي له دې کاره انکار وکړ.
مولاداد توبه ګار هغه ویډيو هم شریکه کړه، چې د نوموړي په وینا، د طالبانو د هلمند امنیه قوماندان د هغه موټر ګرځوي او شخصي ګټه ورڅخه اخلي.
هغه وویل:« د طالبانو د مسوولینو امرونه څوک نه مني او یوازې مو پر ادارو ګرځوي.»
په هلمند کې ځايي سرچینو د زمري ۲۶مه، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د غرمې پرمهال د هلمند په مرکز لښکرګاه لومړۍ ناحیه کې د طالبانو د ګرشک ولسوالۍ قوماندان مولوي یاسر له خپلو ۵۰ ساتونکو سره د مولاداد توبه ګار پر کور چاپه ووهله.
د نوموړي نږدې خپلوانو وویل:«د اصولو له مخې د طالبانو د ګرشک ولسوال مولوي یاسر حق نه لري، چې په لښکرګاه کې د خپلو کسانو په ملتیا پر کور چاپه ووهي.»
سرچینو ویلي، د ملاداد توبه ګار له ورور سره د زغره وال موټر سندونه موجود ول خو هغه طالبانو ونه منل او ویې ویل چې د موټر خاوند په مخکیني حکومت کې دولتي دنده درلوده.
افغانستان انټرنشنل د طالبانو له خوا وړل شوي زرې موټر د خریدارۍ سند هم ترلاسه کړی و. په دې سند کې لیکل شوي، چې دا موټر مولاداد توبه ګار په لښکرګاه ښار کې له یوه ځايي موټر پلورنځي څخه په ۱۳۹۷ کال کې په ۳۴ زره ډالره اخېستی دی.
مولاداد توبه ګار په ۲۰۱۵ کال کې د هلمند د عامې روغتیا رییس و او په ۲۰۱۷ کال کې د هلمند د ګرشک ولسوالۍ ولسوال هم پاتې شوی.
که څه هم د طالبانو د واکمنېدو په درشل کې ملا هبت الله خپلو مخالفانو ته ټولبښنه وکړه، خو بیا هم وخت نا وخت د پخواني نظام چارواکي په تېره نظامیان ځورول کېږي.
د طالبانو مالیې وزارت اعلان کړی، چې د دې ډلې د مشر په حکم یې ملکي او نظامي متقاعدینو ته د تقاعد معاشونو ورکولو پروسه بېرته پیل کړې ده.
د طالبانو اړوند کورنیو رسنیو د یکشنبې په ورځ راپور ورکړی، چې مالیې وزارت د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده د فرمان له مخې ملکي او نظامي متقاعدینو ته د حقونو د ورکړې پروسه بېرته پیلیږي.
د طالبانو د مالې وزارت د یکشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل، چې د متقاعدینو د حقو ورکولو لړۍ یې پیل کړه.
دغه وزارت ویلي، چې متقاعدینو ته به د اسانتیا په موخه د منظم مهالوېش له مخې د ملکي او نظامي متقاعدینو حقوق د ځانګړې محکمې او له اړوندو ادارو سره په همغږۍ د تقاعد د حقوقو په عمومي ریاست کې د ګډ کاري مرکز له لارې د طی مراحلو لړۍ له بشپړېدو وروسته اجرا کړي.
د طالبانو د مالیې وزارت ویلي، چې په لومړي پړاو کې د ۹ تثبیت شویو ادارو متقاعدینو ته له نن څخه تر یوې میاشتې په موده کې حقوق ورکول کیږي.
په اعلامیه کې ویل شوې:« د سټنډرډ ملي اداره، د پېښو سره د مبارزې او چمتووالي ملي اداره، د بندني روزني او سپورټ عمومي ریاست، د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت، د اداري اصلاحاتو اوملکي خدمتونو خپلواک کمېسیون، د چاپېریال ساتني ملي اداره، د ارګ د ساتنې عمومي ریاست، د ملي امنیت شورا دفتر او اقتصاد وزارت متقاعدین به ځانګړي محکمې ته خپلې عریضې وړاندې کوي او له اصولو سره سم به یې په یوه کاري مرکز کې د حقوقو د ورکړې پروسه مخته وړل کیږي.»
طالبانو ویلي، چې د پاتي نورو ادارو مهالوېش به د لومړي پړاو له بشپړېدو وروسته د سنبلې پر ۲۵مه نېټه اعلان کړي.
د ۱۴۰۳کال د مرغومي په لومړۍ نېټه د طالبانو مشر ملاهبت الله اخوندزاده د متقاعدینو د حقونو د څېړلو لپاره د ځانګړو محکمو د جوړولو امر وکړ، خو متقاعدینو نیوکه کوله، چې د ټیټې کچې طالبان او مامورین دغه فرمان نه پلی کوي.
یو شمېر متقاعدینو وویل، چې ملا هبت الله اخوندزاده د متقاعدینو د معاشونو د ورکړې اراده نه لري.
د پخواني ولسمشر مرستیال امرالله صالح د هبت الله پر حکم نیوکه کړې وه او ویلي یې و، چې نوموړی « متقاعدین په تورو نخودو پسې لېږي».
متقاعدینو په تېر یوه کال کې د خپلو معاشونو د ترلاسه کولو لپاره څو ځله اعتراضونه وکړل.
د کندهار ولایت یو شمېر اوسیدونکي وايي، د ستونزو د حل په موخه یې د طالبانو مشر ته عریضې نه رسیږي. دغه کسان وايي، د کندهار د والي ملا شیرین د کسانو له خوا د دوی په عریضو کې چاڼ کیږي.
افغانستان انټرنشنل ته د کندهار یو شمېر اوسېدونکو ویلي، چې د ستونزو د حل په موخه یې لیکلې عریضې او شکایتونه د طالبانو تر مشر ملا هبت الله اخوندزاده پورې نه رسیږي.
دغه کسان وايي، د بېلابېلو ستونزو د حل په موخه یې مولوي هبت الله اخوندزاده ته په لیکلې بڼه عریضې وړې دي، خو د ډېرو کسانو ستونزو او شکایتونو ته هېڅ رسیدګي نه ده شوې.
د کندهار یوه اوسېدونکي، چې نه غواړي نوم یې واخېستل شي، افغانستان انټرنشنل ته وویل :«زما ۲۱ کلن زوی له تېرو دوه نیمو میاشتو راهیسې ورک دی، د هغه د مرګ او ژوند په اړه هېڅ معلومات نه لرو، ما درې ځله د هبت الله دفتر ته عریضه سپارلې ده، خو تر اوسه د هغوی له خوا هېڅ ځواب نه دی راغلی.»
هبت الله اخوندزاده په کندهار کې د عریضو او شکایتونو اورېدلو ریاست په نوم دفتر پرانېستی دی او د یاد دفتر له خوا د کندهار ولایت ودانۍ مخې ته د عریضو او شکایتونو راټولولو لپاره یوه غرفه هم اېښودل شوې ده.
د کندهار د میوند ولسوالۍ یو اوسېدونکی چې نه غواړي نوم یې واخیستل شي، وايي، په میوند ولسوالۍ کې د یو سیمه ییز طالب قوماندان له خوا یې د هوتکیانو په کاریز کې ۱۵ جریبه ځمکه غصب شوې ده او د هبت الله دفتر ته یې له څو ځله عریضې سپارلو سربیره هم غږ نه دی اورېدل شوی.
دغه کس وايي:«په میوند ولسوالۍ کې مې ځمکه ده، شرعي قباله هم لرم، خو د ملا ضمیر په نوم یو قوماندان درې کاله کیږي، چې زما د ځمکې پنځلس جریبه غصب کړې ده، برمه یې باندې وهلې ده او بزګران یې پر درولي دي، په کندهار کې مې د علماوو شورا، محکمې او ولایت ته عریضي کړې دي، خو غږ مې نه دی اورېدل شوی. بیا مې دوه ځله د شیخ صاحب دفتر ته عریضه وکړله خو تر اوسه یې هېڅ ځواب نه دی راغلی.»
یو شمېر نور کسان بیا وايي، تر ډېره هغه کسان د ملا هبت الله دفتر او نږدې کسانو ته د خپلو ستونزو رسېدو او حل ته ژر لاس رسی لري، چې له هغوی سره قومي تړاو ولري.
په ورته وخت کې بېلابېلو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د کندهار ولایت ودانۍ مخې ته د هبت الله اخوندزاده دفتر ته د عریضو رسولو په غرفه کې د کندهار د والي ملا شیرین کسان د ملا شیرین په لارښوونه د خلکو په عریضو او شکایتونو کې چاڼ کوي او د خلکو اصلي ستونزې تر ملا هبت الله نه رسیږي.