د غزې پر ناصر روغتون د اسراییل برید ګڼ نړۍوال غبرګونونه راپارولي دي

په دغه فرمان کې لوی څارنوال ته امر شوی، چې د هغو قضیو پر وړاندې سخت اقدامات وکړي چې پکې د بیرغ د سپکاوي ترڅنګ د تاوتریخوالي جرایم، د کرکې خپرول، د عامه شتمنیو ویجاړول او د مدني حقونو نقض شامل وي.

همدارنګه په فرمان کې عدلیې وزارت ته صلاحیت ورکړل شوی، چې د ایالتي او محلي قوانینو اړوند سرغړونې لکه د اور لګولو، ګډوډۍ او د عامه شتمنیو د ویجاړولو پېښې محلي چارواکو ته وسپاري او که اړتیا وي، نو د اساسي قانون د لومړي تعدیل له استثناوو څخه د قانوني تعقیب لپاره کار واخلي.

همدغه راز، د بهرنیو چارو، عدلیې او کورني امنیت وزارتونه موظف شوي چې د هغو بهرنیو وګړو ویزې، د دایمي استوګنې اسناد او د تابعیت پروسې لغوه کړي، چې د امریکا د بیرغ په سپکاوي کې ښکېل وي او په ځینو مواردو کې یې د امریکا له خاورې اېستلو ته هم اقدام وکړي.

دا فرمان په داسې حال کې صادر شوی، چې په امریکا کې د مدني ازادیو او د بیان د حق پر سر بحثونه زیات شوي او د بیرغ د سوځولو او سپکاوي موضوع یو ځل بیا د سیاسي او حقوقي جنجالونو په مرکز کې راغلې ده.

د جرمني بهرنیو چارو وزارت په یوې خپره کړې اعلامیه کې ویلي، چې د خبریالانو فعالیت د غزې جګړې د «ویجاړوونکو واقعیتونو» د ښودلو لپاره اړین او هېڅکله د بدیل وړ نه دي.

په اعلامیه کې زیاته شوې، چې برلین تر دې وړاندې هم په وار وار له اسراییله غوښتي چې د رسنیو د ازاد لاسرسي زمینه برابره کړي او د هغو خبریالانو خوندیتوب تضمین کړي، چې په جګړه‌ ځپلې غزه کې فعالیت کوي.

په اسراییل کې د جرمني سفیر په خپل غبرګون کې دغه برید د «ژورې غمیزې یوه بله ورځ» بللې او ټینګار یې کړی، چې د دې پېښې په اړه باید بشپړه څېړنه وشي او نړۍوالو رسنیو ته دې د غزې سیمې ته د لاسرسي اجازه ورکړل شي.

بل‌خوا، د فلسطین د خبریالانو اتحادیې ویلي، له هغه وخته چې جګړه د ۲۰۲۳د اکټوبر په ۷مه پیل شوه، تر اوسه د «۲۴۰» څخه زیات فلسطیني خبریالان د اسراییلي بریدونو له امله وژل شوي دي.

دغه لړۍ پراخ نړۍوال غبرګونونه راپارولي او د خبریالانو د خوندیتوب په اړه د جدي اندېښنو لامل ګرځېدلې ده.

د ایران د ولسمشرۍ ماڼۍ د خبرپاڼې له مخې، پزشکیان په دې ټلیفوني اړیکه کې وویل: «ایران د خپلو اعتقادي او دفاعي دوکتورینو د مباني له مخې هېکله هم د اټومي وسلو د جوړولو په لټه کې نه و، نه دی او نه به وي.»

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین په دې ټلیفوني اړیکه کې د ایران له لوري د یورانیمو د غني کولو پر حق له ټينګار سربېره همداراز هیله څرګنده کړه، چې د ۲۲۳۱ پرېکړه لیک پر سر خبرې اترې هم مطلوبې پایلې ته ورسېږي.

ولادیمیر پوتین وویل، د مسکو او تهران اړیکې رغنده او د ارتقا په حال کې دي او همداراز یې د «بوشهر» اټومي بټۍ په برخه کې د دواړو هېوادونو همکارۍ د قناعت وړ وبللې او زیاته یې کړه، «دغې اټومي بټۍ ته د نورو سون توکو د لېږد بهیر روان دی.»

دا په داسې حال کې ده، چې ایران به سبا د سې شنبه په ورځ په سویس کې له جرمني، فرانسې او برېتانیا سره د ایران د اټومي پروګرام په تړاو خبرې کوي. د ایراني رسنیو د راپور له مخې؛ د دغو خبرو اجنډا د ایران اټومي تاسیسات او پر دغه هېواد د لګول شویو بندیزونو لرې کول دي.

مسعود پزشکیان زیاته کړه: «په ټينګاره سره وایم چې ګاونډیان مو وروڼه دي. په اصل کې د یوې خاورې او اوبو یو، خو اوس یو سرحد زموږ په منځ کې جوړ شوی او دا زموږ وروري نشي زیانمنولی.»

پزشکیان په ډاګه وویل، هر هغه وینا چې د مسلمانانو او ګاونډیانو وحدت او انسجام ته زیان رسوي، خیانت دی او په وینا یې نه ښايي په دې تصور چې ګواکې خدمت دی، هر چا ته هر څه وویل شي.

نوموړي زیاته کړه، «هر هغه وینا چې په کور دننه او ان د مسلمانانو او ګاونډیانو یووالی او انسجام ګډوډ کړي، خیانت له هغې لارې سره ده چې پرې روان یو.»

د پزشکیان په باور، د اسراییل او امریکا ټوله هڅه دا ده چې ایرانیان په خپل منځ کې واچوي او په سیمه کې مسلمانان د یو بل پر وړاندې ودروي او په وینا یې په کور دننه او اسلامي هېوادونو سره باید لاسونه ورکړل شي او په باور یې د تفرقې رامنځته کول اسراییل ته خدمت کول دي.

100%

د ایران ولسمشر په ډاګه کړه، «که موږ په خپل منځ کې یووالی ولرو، له اسراییل سره د جګړې اړتیا نشته، ځکه هغوی بیا مسلمانانو ته په چپ نظر هم نشي کتلی.»

د ایران ولسمشر په داسې حال کې ګاونډي هېوادونه خپل وروڼه او خپل خپلوال ګڼي، چې له څو میاشتو راهیسې یې اړمن افغانان چې د کار روزګار، د خپلو بچیانو د زده کړو د دوام او یا هم د خپلو ځانونو او کورنیو د خوندینې لپاره ایران ته تللي، په زور سره یې راوباسي او یوازې په شاوخوا یوه میاشت کې یې څه باندې ۱ میلیون افغانان له خپل هېواده په جبر سره اېستلي او دغه بهیر همداراز په شدت سره دوام لري.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، ټرمپ په یوه خبري غونډه کې وویل: «زه هیله لرم چې په مناسب وخت کې له کیم جونګ اون سره بیا لیدنه وکړم.»

ټرمپ د خپلې لومړۍ دورې په جریان کې درې ځله د شمالي کوریا له مشر سره کتلي وو، لومړی ځل په سینګاپور کې په ۲۰۱۸، دویم ځل د ۲۰۱۹ کال د فبرورۍ په میاشت کې په هانوي او درېیم ځل په همدې کال د دواړو کوریاوو په غېر پوځي شوې پوله کې چې د لومړي ځل لپاره د امریکا ولسمشر د شمالي کوریا خاورې ته دننه شو.

که څه هم دغه لیدنې د واشنګټن او پیونګ‌يانګ ترمنځ د لنډ مهال لپاره د تاوتریخوالي د کمېدو لامل شوې، خو د شمالي کوریا د اټومي پروګرام پر سر خبرې «بې‌پایلې» پاتې شوې. د ټرمپ د دورې له ختمېدو وروسته مذاکرات ودرېدل او اړیکې یو ځل بیا ترینګلې شوې.

اوس هم د امریکا او شمالي کوریا ترمنځ اساسي اختلاف د پیونګ‌يانګ د اټومي وسلو او توغندیو ازموینې دي.

واشنګټن او متحدان یې دا پروګرام د نړۍوال امنیت لپاره جدي ګواښ بولي، خو پیونګ‌يانګ ټینګار کوي چې دا د دوی د حکومت د بقا تضمین دی.