محمد قاسم خالد: په اسلامي نظام کې د امیرانو اطاعت د نظام پر هر وګړي واجب دی

امرالله صالح په ایکس د کابل د ابي ګیټ د چاودنې په تړاو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پیغام پر بنسټ لیکلي، چې بایدن د «جعلي بریا نندارې» لپاره د طالبانو ځواکمنتیا ته پراختیا ورکړه او هغوی یې واک ته ورسول.

صالح په خپل پوسټ کې ټرمپ ته په خطاب کې لیکلي چې ولې زلمی خلیلزاد، چې د دوحې تړون یې لاسلیک کړی، تر هیڅ قانوني تعقیب لاندې نه دی او ولې لاهم هره اونۍ طالبانو ته د ده د ادارې تر واک لاندې ۴میلیون ډالري کڅوړې استول کیږي.

صالح همدارنګه ویلي چې د امریکا ملاتړ، که ودرول شي، طالبان به ژر له واکه را وغورځېږي.

ټرمپ په خپل پیغام کې ویلي، چې بایډن ادارې د افغان ځواکونو له خبرولو پرته په نیمه شپه له کابل نه د امریکايي ځواکونو وتل پیل کړل او له دې فرصت نه په استفادې طالبانو په زرګونو وینو ته تږي بندیان او مجرمان خوشي کړل.

د جرمني فدرالي څارنوالۍ ویلي چې برید «د مذهبي لاملونو له مخې ترسره شوی و» او بریدګر د اسلامي هیوادونو د خلکو د کړاو په ځواب کې د جرمني پر خلکو برید کړی و. همدارنګه هغه د جدي بدني زیان رسونې په تور هم تورن شوی.

څارنوالۍ دا پېښه د ازاد او دیموکراتیک بنسټیز نظم پر ضد برید ګڼلی دی.

مظنون فرید نوري لاهم په توقیف کې دی او د مونشن عالي سیمه ییزه محکمه به پرېکړه وکړي چې ایا تورونه ومنل شي او د محاکمې نېټه وټاکل شي که نه.

څارنوالانو ویلي چې بریدګر له اسلامي دولت (داعش) یا کومې ترهګریزې شبکې سره اړیکه نه لري او برید یې یوازې د مذهبي موخو پر بنسټ ترسره کړی و. د پېښې پر مهال هغه الله اکبر ویلي و او وروسته یې دعا هم کړې وه.

په دې خبري ناسته کې، چې د سې شنبې په ورځ، د اسلام اباد په ملي رسنیز کلب کې جوړه شوې وه، د پاکستان د مشرانو جرګې مخکیني غړي افراسیاب خټک، فرحت الله بابر، امنه جنجوعه، د افغان کډوالو استازو او یو شمېر نورو سیاستوالو او مدني فعالانو ګډون درلود.

سیاستوالو او فعالانو د پاکستان پر حکومت غږ وکړ، چې له افغان کډوالو سره د نړیوالو بشري قوانینو په رڼا کې چلند وکړي او له پاکستان نه د افغان کډوالو د جبري اېستلو په تړاو خپل ضرب الاجل بېرته واخلي.

پاکستان په دې وروستیو کې پرېکړه کړې، چې په سپټمبر کې د افغان کډوالو د اېستلو بهیر له سره پیلوي.

د کډوالو عالي کمشنرۍ او په پاکستان کې د میشتو افغان کډوالو استازو د پاکستان له حکومت نه په مکرر ډول غوښتنه کړې، چې خپله دغه پرېکړه بېرته واخلي او د افغان کډوالو د استوګنې موده وغځوي.

له دې وړاندې داسې رپوټونه وو، چې د پاکستان کابینې ته ورته یو وړاندیز رسېدلی او د افغان کډوالو د استوګنې مودې پر غځولو غور کوي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزارت د افغان کډوالو د ویزو د تمدید بهیر هم درولی دی.

ډونالډ ټرمپ د کابل هوايي ډګر د ابي ګیټ د چاودنې د کالیزې په مناسبت خپل پیغام کې، چې سپینې ماڼۍ خپور کړی، ویلي، څلور کاله مخکې د امریکا په تاریخ کې یوه ترخه ورځ وه او د کابل په ابي ګیټ کې د یوه ځانمرګي جهادي ترهګر برید کې ۱۳ زړور امریکایي سرتېري ووژل شول.

ټرمپ وايي، چې د ۲۰۲۱ کال د جولای پر ۲مه، چې طالبان په افغانستان کې د یوې کورنۍ جګړې په منځ کې وو، ولسمشر جو بایډن د بګرام هوايي اډې نه په نیمه شپه کې د افغان امنیتي ځواکونو له خبرولو پرته ګډوډ وتل پیل کړل، چې په پایله کې یې امریکايي سرتېري بې دفاع پاتې شول او طالبان وتوانېدل زرګونه بندیان خوشې کړي.

ټرمپ په خپل پیغام کې ویلي، « د ۲۰۲۱ کال د اګست پر۲۶مه نېټه، د داعش خراسان یوه بې رحمه ځانمرګي بریدګر د کابل د حامد کرزي نړیوال هوايي ډګر په یوې دروازې کې ځانمرګي برید وکړ. په دغه برید کې ۱۳ امریکایي سرتېري ووژل شول، ۴۵ ټپيان شول او تر ۱۶۰ ډېر ملکي وګړي ټپیان شول، چې دا د یوې لسیزې تر ټولو وژونکې ورځ وه».

ټرمپ وايي، په دې ورځ د امریکا ناوړه سیاست او بې کفایتي ټولو ته جوته شوه او ددې پېښې له کبله بې شمیره امریکایان او افغان متحدین د طالبانو تر کنترول لاندې پاتې شول، ۱۰ بې ګناه ملکي وګړي ووژل شول او د امریکا ۸۵ میلیارد ډالره پوځي تجهیزات د دښمن لاس ته ورغلل.

ترمپ زیاتوي، « په ۲۰۲۵ کال کې زما ادارې د ابي ګیټ ۱۳ قربانیانو کورنیو ته د عدالت تامین لپاره اقدام وکړ او د ۲۰۲۵ کال د مارچ پر۴مه د امریکا کانګرس ته په وینا کې مې اعلان وکړ چې د برید عامل داعشی جهادي ونیول شو او امریکا ته راوړل کېږي څو عدالت پرې تطبیق شي».

د کابل د هوايي ډګر چاودنه د ۱۴۰۰ کال د وږي پر څلورمه د امریکا د وتلو پر مهال خونړۍ پېښه ګڼل کیږي.

په دغه ځانمرګي برید کې داعش خراسان ډلې ۱۳ امریکایي سرتېري او له ۱۷۰ډېر افغانان ووژل.

سره له دې چې امریکایي چارواکو برید داعش خراسان ډلې ته منسوب کړی، ځینې رپوټونه او عیني شاهدان وايي چې له چاودنې وروسته هم ډزې شوې، چې نورې مرګونې پایلې یې لرلې.

خو رسمي پلټنو نه دا رپوټ تایید کړی او نه یې په بشپړه توګه رد کړی دی.

سي اېن‌اېن په خپل رپوټ کې لیکلي چې نوي شواهد یې ترلاسه کړي چې د پینټاګون د بیان شویو تلفاتو د پېښې کیسه تر پوښتنې لاندې راولي. د رپوټ له مخې، نوې ویډیوګانې او شهادتونه ښيي چې یوه برخه مرګ ژوبله د « مخامخ او پراخو ډزو» له امله شوې ده.

په ۲۰۲۲ کال کې د پینټاګون په رپوټ کې ویل شوي و چې له چاودنې وروسته د ډزو هیڅ پرېکنده شواهد نشته، خو د قربانیانو کورنۍ، په ځانګړي توګه په افغانستان کې او د بشري حقونو ځینې مدافعان وايي چې د پېښې ټول اړخونه په سمه توګه نه دي څېړل شوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د سې شنبې په ورځ، ددې پېښې د کالیزې په مناسبت پر خپل اېکس ولیکل، « څلور کاله وړاندې په نن ورځ، موږ د ابي ګیټ په پېښه کې ۱۳ امریکایي اتلان له لاسه ورکړل. دا، چې مخکیني حکومت د کابل په پېښه کې د ګولډ سټار کورنیو ته د خپلو عزیزانو د وژل کېدو په برخه کې عدالت نه و تامین کړی، د ټرمپ ادارې چټک اقدام وکړ څو د ابې ګیټ چاودنې مسوول او د داعش خراسان ډلې ترهګر ونیسي».

د کابل د هوايي ډګر چاودنه د ۱۴۰۰ کال د وږي پر څلورمه د امریکا د وتلو پر مهال خونړۍ پېښه ګڼل کیږي.

په دغه ځانمرګي برید کې داعش خراسان ډلې ۱۳ امریکایي سرتېري او له ۱۷۰ډېر افغانان ووژل.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په تېره کب میاشت کې د دغه برید د اصلي طراح د نیولو خبر ورکړ او ویې ویل چې دا چاره د پاکستان په همکارۍ شوې ده.

څلور کاله وروسته، لا هم د دې پېښې په اړه ډېرې مهمې پوښتنې بې ځوابه پاتې دي.

د امریکا دفاع وزیر پیتر هیګسټ هم پر خپل اېکس لیکلي، چې «څلور کاله مخکې دیارلس امریکايي سرتېرو د افغانستان له ناورین نه د بېرته وتلو په ترڅ کې خپل ژوند له لاسه ورکړ».

هغه ویلي، چې د دوی قرباني به هېڅکله هېره نه شي او مکلف دي، چې داسې پېښه بیا هېڅکله تکرار نه شي.

سره له دې چې امریکایي چارواکو برید داعش خراسان ډلې ته منسوب کړی، ځینې رپوټونه او عیني شاهدان وايي چې له چاودنې وروسته هم ډزې شوې، چې نورې مرګونې پایلې یې لرلې.

خو رسمي پلټنو نه دا رپوټ تایید کړی او نه یې په بشپړه توګه رد کړی دی.

سي اېن‌اېن په خپل رپوټ کې لیکلي چې نوي شواهد یې ترلاسه کړي چې د پینټاګون د بیان شویو تلفاتو د پېښې کیسه تر پوښتنې لاندې راولي. د رپوټ له مخې، نوې ویډیوګانې او شهادتونه ښيي چې یوه برخه مرګ ژوله د «مخامخ او پراخو ډزو» له امله شوې ده.

په ۲۰۲۲ کال کې د پینټاګون په رپوټ کې ویل شوي و چې له چاودنې وروسته د ډزو هیڅ پرېکنده شواهد نشته، خو د قربانیانو کورنۍ، په ځانګړي توګه په افغانستان کې او د بشري حقونو ځینې مدافعان وايي چې د پېښې ټول اړخونه په سمه توګه نه دي څېړل شوي.