فایننشال ټایمز: ټرمپ د اوکراین جګړې د حل لپاره د چین سوله ساتو ځواکونو وړاندیز کړی

مسعود پزشکیان له یوې ایراني رسنیۍ سره په مرکه کې، چې د جمعې په ورځ (د وږي په ۷مه) خپره شوې زیاته کړې، «پر حجاب باور لري او په کور کې یې د کورنۍ ټول غړي چادري پر سر کوي، خو دا د نورو کسانو د نفي کولو په معنا نه ده.»

نوموړی وايي، «واقعیت دا دی زه بلد نه وم چې هغه عملي کړم.» او همداراز زیاتوي، «زما باور دا وو که چېرې اقدام وشي ښايي هېواد بل لور ته لاړ چې بیا به یې مدیریت کول شونی نه وي.»

دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې په ایران کې یو شمېر ښځې او نجونې د پړوني نه پر سر کول د ازادۍ نښه بولي خو په دغه هېواد کې د ارشاد په نوم یوه اداره فعاله ده او په ښارونو کې هغه ښځې او نجونې نیسي چې پړوني نه پر سر کوي.

د اوکراین پوځ ویلي، مسکو د دې برید په لړ کې تر ۶۲۹زیات توغندي او ډرونونه توغولي، چې دا د جګړې له پیل راهیسې پر کیف دویم ستر شپنی برید ګڼل کېږي.

د چارواکو په وینا، د ګڼو استوګنیزو ودانیو، ښوونځیو او عامه تاسیساتو ته درانه زیانونه رسېدلي دي.

کیف وایي، د دوی د هوايي دفاع ځواک د ګڼو ډرونونو او توغندیو د هدف نیولو توان درلود، خو د بریدونو شمېر ډېر زیات و او د خلکو د مرګ ژوبلې د مخنیوي امکان یې کم کړی و.

دا بریدونه په داسې حال کې ترسره کېږي چې د روسیې او اوکراین جګړه ورځ تر بلې شدیده کېږي او دواړه لوري یو پر بل د ملکي تاسیساتو په نښه کولو تورونه لګوي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورونکي ريچارډ بېنېټ د جمعه په ورځ (د وږي ۷مه) پر ایکس خواله رسنۍ، له پاکستان څخه د افغان کډوالو پر دوامدره او جبري ایستلو اندېښنه ښودلې.

نوموړي لیکلي: «د سپټمبر له لومړۍ نېټې څخه د هغه افغانانو په ګډون چې د کډوالۍ د ثبت کارتونه لري له پاکستان څخه په دوامداره ایستلو اندېښمن یم»

د نوموړي په خبره، چې افغانستان د ډېرو لپاره خوندی نه دی.

بېنېټ، له پاکستان څخه غوښتنه کړې، چې د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ ودروي او نړیوالو قانوني مکلفیتونو ته درناوی وکړي.

نوموړي ټينګار کړی، چې د افغانانو ملاتړي هیوادونه دي د بیا مېشتېدنې لپاره بېلابېلې لارې پرانیزي.

بېنېټ لیکلي: «هغه هېوادونه چې د افغانانو ملاتړ کوي باید د بیا مېشتېدنې لپاره دي نورې لارې پرانیزي او د پاکستان او نورو ګاونډيو هېوادونو لپاره چې د افغان کډوالو کوربه توب کوي ملاتړ زيات کړي.»

په وروستیو میاشتو کې د سیمې یو شمېر هېوادونو په ځانګړي ډول بیا «پاکستان او ایران» زرګونه افغان کډوال له خپلو کورونو او مېشت‌ځایونو اېستلي دي.

په پاکستان کې د تېر کال له نومبر میاشتې راهیسې د «بې‌اسنادو افغانانو» د شړلو پروسه پیل شوه، چې له امله یې شاوخوا یو نیم میلیون افغانان بېرته افغانستان ته ستانه شول.

د کډوالۍ نړۍوال سازمان«ای او اېم» او نورو مرستندویو ادارو څو ځله خبرداری ورکړی، چې دغه ډول شړل به په افغانستان کې د بشري ناورین کچه نوره هم لوړه کړي.

د بلغاریې سرحدي پولیسو د جمعه په ورځ (د وږي ۷مه) خبر ورکړی، چې د افغان کډوالو قاچاق وړونکې موټر د تېښتې هڅه کول، چې له امله یې د نورو موټرو سره ټکر وکړ او دوی ونیوه.

پولیسو ویلي، چې یو شمېر کډوال د اوبو د نشتوالي له کبله بې هوښه شوي وو او تر لومړنۍ طبي درملنې وروسته یې د کډوالو مرکز ته انتقال کړي دي.

د پولیسو چارواکو ویلي، چې افغان کډوالو له ترکیې څخه تر اروپا پوري د ناقونه تګ لپاره قاچاقبرانو ته ۴ زره یورو ورکړي وې.

د بلغاریا د پولیس مشر خبردارۍ ورکړی، چې قاچاقي لارې خطرناکه او د خلکو ژوند له ګواښ سره مخ کوي.

د نوموړي په خبره، چې هره ورځ پر پولو د کډوالو ډلې نیول کیږي.

د کډوالو په چارو کې کارپوهان د ناقانونه کډوالۍ لاملونه د افغانستان اقتصادي ناورین او ناامني ګڼي.

دوی اندېښنه ښودلې، چې که پر وخت د دې ستونزو د حل لپاره اقدام ونه شي دا ډول پېښې به نوري هم جدي انساني او حقوقي ستونزې را ولاړي کړي.

د کرېکټ بورډ په وینا، دغه سیالۍ د جمعې په ماښام (د وږي ۷مه) په شارجه لوبغالي کې پيل شوه او پاکستان د پچې په ګټولو سره یې لومړی د توپ وهنې پرېکړه وکړه او د خپلو ۷ لوبغاړو په سوځېدو سره ۱۸۲ منډې جوړې کړې او د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې ته د ۱۸۳ منډو هدف وټاکه.

د افغان لوبډلې په ګټه فرید احمد ملک ۲، محمد نبي، مجیب الرحمن، عظمت الله عمرزي او لوبډلمشر راشد خان یوه-یوه وېکټه ترلاسه کړه.

افغان اتلانو تر اوسه په ۱۱ اورونو کې د ۳ لوبغاړو په سوځېدو سره څه باندې ۹۰ منډې کړي او لوبه همداراز دوام لري.