حیدري:د شانګهای سازمان غړو هېوادونو تراوسه له زلزله ځپلو سره د مرستې لپاره اقدام نه‌دی کړی

دغه بنسټ خبرداری ورکړی، چې د هوا په سړېدو سره خلک له جدي ګواښ سره مخامخ دي او که بېړنۍ مرستې ونه‌شي؛ د ډېرو ژوند به له ګواښ سره مخ شي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ همدا راز په افغانستان کې لوږې او بې‌وزلۍ ته په اشارې سره ویلي، چې سږکال د نږدې دوه نیم مېلیونه کډوالو راتګ په افغانستان کې کړکېچ لاپسې ژور کړی دی.

دوی پر مرستندویه بنسټونو او نړۍوالې ټولنې غږ کړی، چې له ځنډ پرته دې په افغانستان کې د خلکو او په ځانګړې توګه د زلزله ځپلو لاسنیوی وکړي.

د دغه وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې له دې پیسو به ګرځنده روغتیايي ټیمونه جوړ شي، د بېړنیو حالاتو لپاره طبي کېټونه برابرېږي، ښځو ته د ځانګړو حفظ‌الصحې کېټونه وېشل کېږي او هغو کورنیو ته چې خپل کورونه یې له لاسه ورکړي، د موقتي سرپناه زمینه برابرېږي.

دا مرستې په داسې حال کې اعلان شوې، چې د یکشنبې په شپه (د وږي ۹مه) د افغانستان په ختیځ کې زلزلې سختې ویجاړتیاوې رامنځته کړې دي.

د طالبانو د چارواکو په وینا، تر اوسه لږ تر لږه ۸۰۰کسان مړه شوي او شاوخوا ۲۸۰۰نور ټپیان دي. د ملګرو ملتونو د لومړنیو ارزونو له مخې، له ۱۲زرو څخه زیات کسان بې‌کوره شوي او د ښوونځیو، کلینیکونو او نورو بنسټیزو اسانتیاوو د ړنګېدو له امله له سختو ستونزو سره مخامخ دي.

برېتانیا ویلي، چې د ښځو او ماشومانو اړتیاوو ته به ځانګړې پاملرنه کېږي، ځکه چې هغوی د طبیعي ناورینونو پر مهال تر ټولو زیات زیان ویني.

د دې هېواد د بهرنیو چارو وزارت ټینګار کړی، چې د ملګرو ملتونو او نورو نړۍوالو شریکانو سره به د همکارۍ له لارې د افغانستان د زلزله‌ځپلو د ژوند ژغورنې هڅې ملاتړ ته دوام ورکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې د نړۍوالې ټولنې په ګډون د ایران، پاکستان، ترکیې، سعودي عربستان، قطر او د ملګرو ملتونو سرمنشي له افغانستان سره د مرستې او خواخوږۍ پیغامونه استولي دي.

سره له دې، نړۍوالو مرستندویو بنسټونو ویلي، چې د طالبانو د محدودوونکو پالیسو له امله د مرستو رسونه له ستونزو سره مخ ده او که بېړنی نړۍوال اقدام ونه شي، بشري ناورین به لا پسې پراخ شي.

د دغې ادارې د خبرپاڼې له مخې، نورالدین ترابي په زلزله‌ځپلې سیمه کې د زیانمنو کورنیو له غړو سره وکتل او زیانمنو ته د رسېدنې چارو لپاره یې بېلابېلې کمېټې وټاکلې.

نوموړي د کمېټې غړو ته لارښوونه وکړه، چې د هرې سیمې قربانیان او ټپیان باید په بېړني توګه له وېجاړو شویو کورونو را و اېستل شي او ټپیان دې ژر تر ژره د ننګرهار ولایت روغتونونو ته ولېږدول شي.

ویل کېږي، چې له پېښو سره د مبارزې د چمتووالي ادارې اړوند ټیمونه د کونړ په زلزله‌ځپلو سیمو کې لا هم د لټون او ژغورنې په عملیاتو بوخت دي او د یادې ادارې په وینا، د اړینو بشري مرستو کاروان زلزله‌ځپلو سیمو ته پر لاره دی.

عظمت الله عمرزي په خپله اېکس پاڼه لیکلي: «د نن ورځې بریا د افغانستان د تېرې شپې د ویجاړونکې زلزلې د شهیدانو، ژوندي پاتې شویو او د هغوی د خپلوانو لپاره ده. زموږ زړونه له زیانمنو سره دي.»

د کرېکټ ملي لوبغاړو تېرماښام د متحده عربي اماراتو پر وړاندې د درې اړخیزې لوبلړۍ د خپلې دویمې لوبې له پیل مخکې د کونړ د زلزله‌ځپلو کورنیو مړه شویو روح ته دعا وکړه او د ټپیانو د بشپړې او بېړنۍ روغتیا لپاره لاسونه لپه کړل.

د یادونې وړ ده، چې افغان اتلانو د درې اړخیزې لوبلړۍ په لړ کې تېر ماښام، (دوشنبه د وږي ۱۰مه) په خپله دویمه سیالۍ کې کوربه متحده عربي اماراتو ته د ۳۸ منډو په توپیر ماتې ورکړه.

هُما نادر الجزیرې شبکې ته ویلي: «ژغورونکې ډلې هغو لرې پرتو کلیو ته د رسېدو پر مهال له ستونزو سره مخ دي، چېرته چې کورونه په بشپړ ډول ویجاړ شوي دي. د سړکونو د خرابېدو له امله لاسرسی ډېر ستونزمن شوی او ځمکې ښویېدنې دا وضعیت لا پسې خراب کړی دی.»

هغې زیاته کړې، چې د مړو شمېر به په راتلونکو ساعتونو او ورځو کې حتمي زیات شي او ژغورونکو ته د اغېزمنو هڅو لپاره لا ډېر وخت ته اړتیا ده.

په همدې حال کې د برېتانیا مېشت «اسلامیک ریلیف» خیریه بنسټ د بېړني روغتیايي ټیم د استولو خبر ورکړی دی.

د دې بنسټ د افغانستان د پروګرامونو مشر ابراهیم احمد الحمادي ویلي، چې دوی په لرو پرتو غرنیو سیمو کې فعالیت کوي او مهم روغتیايي خدمتونه لکه د مور او ماشوم پاملرنه، د ټپونو درملنه، د تغذیې ملاتړ او رواني مشورې وړاندې کوي.

ژغورونکو سرچینو ویلي، چې د ځمکې ښویېدنې له امله ګڼې لارې تړل شوي او په ځینو سیمو کې ژغورونکي اړ دي، چې د پلی تګ یا چورلکو په وسیله کلیو ته ورسېږي.

بلخوا، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ ویاند بابر بلوڅ وایي: «د زلزلې کچه او ناورین د محلي ادارو او ټولنو له وسه لوړ دی. افغانستان اوس له بېړنیو نړۍوالو مرستو او د ملاتړ له بېړنۍ اړتیا سره مخ دی.»

طالب چارواکو هم د موقتي روغتونونو جوړولو، د سرپناه، خوراکي توکو او پاکو اوبو برابرولو پر اړتیا ټینګار کړی دی.

د ځایي خلکو په وینا، د کونړ او ننګرهار ګڼ کلي په بشپړ ډول ویجاړ شوي او اړیکې پرې شوي دي.

بشري ژغورونکې ډلې زیاتوي، چې له پرله‌پسې پس‌لړزوسره سره لا هم د ژوندي پاتې کسانو د لټون او روغتونونو ته د ټپيانو د لېږد هڅې روانې دي.