په مسکو کې د طالبانو سفارت خبر ورکړی چې د دې ډلې سفیر مولوي ګل حسن حسن او د دوی د چاپیریال ساتنې ادارې رییس مولوي مطیعالحق د ختیځ اقتصادي فورم ناسته کې ګډون کړی. یاد سفارت ویلي، دې ناستې ته د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین هم وینا کړې ده.
په خبرپاڼه کې راغلي چې دغه غونډه کې د ګڼو هېوادونو لوړ پوړو سیاسي چارواکو، اقتصادي او علمي شخصیتونو برخه اخیستې وه. د خبر لهمخې، د دغه فورم د ګډونوالو ویناوې د همکاریو پر پراختیا، پانګونې او د سیمه ییز اړیکو پر ډېرېدو راڅرخېدې.
همداراز ویل شوي چې د طالبانو دغه سفیر لوی یوریشیا ملګرتیا غونډه کې، د نړۍوالو تادیاتو اړوند ناستې او د چاپېریال ساتنې اړوند پروګرامو تر څنګ د مسکو یوه دولتي پوهنتون دننه په علمي سیمینار کې هم ګډون کړی دی.
ویل شوي چې مولوي ګل حسن په یاد پوهنتون کې له افغان زدهکړیالانو سره هم ناسته کړې او د هغوی ستونزې یې اورېدلي دي. طالبان په داسې حال کې مسکو کې د خپلو ناستو خبرونه خپروي چې دا ډله په ټوله نړۍ کې یوازې د روسیې له لوري په رسمیت پېژندل شوې، خو سفیر پرته له ډېپلوماټیک پروټوکول څخه منل شوی.
د شنونکو په اند، طالبانو ته د اړیکو لپاره چین، روسیه او د منځنۍ اسیا هېوادونه ورپاتې دي او ویل کېږي دا اړیکې هم د امنیتي او اندېښنو له کبله طالبانو سره پالل کېږي. د روسیې او طالبانو ترمنځ شته اړیکو ته هم د شک په سترګه کتل کېږي او کارپوهان باور لري چې په دغو اړیکو کې رېښتینولي نه تر سترګو کېږي.
هممهاله روسیې چارواکو له رسمیت پېژندنې سره سره نیوکې کړي چې پر کابل واکمنو طالبانو په خپله خاوره کې ترهګرو ډلو ته ځایونه ورکړي او په دغه هېواد کې د داعش ډلې فعالیت د سیمې او ګاونډیو هېوادونو لپاره یو لوی سرخوږی دی.
په ننګرهار کې د طالبانو مرستیال والي مولوي مصطفی وایي، د کابل له ارغندي نه یې ننګرهار ته د ۲۰۰ کیلو ولټه برېښنا د مزي غځونې چارې رسماً پیل کړي او له دې سره به د ازبکستان له وارداتي برېښنا نه ۱۲۶ مېګاواټه برېښنا ورکړل شي.
نوموړی زیاتوي: «د ۱۸میاشتو په جریان کې به بشپړ شي، تقریباً ننګرهار او کونړ دواړه به د برېښنا له سهولته برخمن شي». په یاد ولایت کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ رییس د دغه نوي سب سټېشن جوړېدو چارې د صنعت کارانو لپاره هم ګټور ګام بولي. د هغه په وینا، له دې سره به د صنعتکارانو د برېښنا ستونزه هم اواره شي.
دا پروژه داسې مهال پرانېستل کېږي چې طالبانو په وار-وار خپلو څرګندونو کې ادعا کړې چې پر وارداتي برېښنا یې خپله تکیه کمه کړې؛ خو بر عکس لیدل کېږي چې دغه ډله هره ورځ د ازبکستان او ترکمنستان د وارداتي برېښنا د لا ډېرې کارونې او واردولو اړوند پروژې پرانېزي.
د جاوید افغان د اوسپنې ویلي کېدو او ترېشلو د جوړېدو فابریکې مشر حاجي تور ملنګ د افغان صنعتکارانو لپاره د برېښنا اړتیا پوره کول مهمه ګڼي. د نوموړي په خبره: «که چېرته دا پروژه څومره یې کارونه ژر تر ژره وشي، نو دلته به په سلګونه فابریکې جوړې شي. مونږ دلته حصارشاهي صنعتي پارک لرو او د برېښنا د نشتوالي له کبله غیر فعال دی».
هغه زیاتوي چې په ننګرهار کې د صنعت پر وړاندې تر ټولو لویه ننګوونه د برېښنا نشتوالی دی او که دې برخه کې رېښتونې هڅې وشي، نو ورسره به د کارخونو شمېر ډېر شي او افغانستان به ډېرو برخو کې پر ځان بسیا شي.
هممهاله د میرویس عزیزي په نوم یو افغان پانګه څه موده مخکې له طالبانو سره د ۱۰مېلیارده امریکایي ډالرو په ارزښت د لس زره مېګاواټه برېښنا د تولید تړون لاسلیک کړ او تازه یې ژمنه کړې چې لومړی پړاو یې له هرات څخه پیلوي، خو لا هم د دغه پروژې د عملي چارو څرک نه دی لیدل شوی.
طالبانو همدا تېره ورځ په کابل کې له پانګهوالو سره یوه ګډه غونډه لرله او په کې یې په کور دننه د برېښنا د تولید په تړاو بحثونه او ژمنې کړې دي. دا لومړی ځل نه دی چې طالبان یوازې ژمنې کوي، بلکې تر دې وړاندې یې هم دا خبره کړې چې پر وارداتي برېښنا خپله تکیه را کموي.
د برېټانیا د اصلاحاتو ګوند (Reform UK) مشر نایجل فراج اعلان کړی چې که د دغه هېواد لومړی وزیر شي، نو افغان ښځینه پناهغوښتونکې به بېرته د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته واستوي.
د هغه دې څرګندونې د افغان پناهغوښتونکو، په ځانګړې توګه د ښځو او د بشري حقونو په اړه جدي اندېښنې راپارولي دي.
هغه له سکای نیوز سره په مرکه کې تایید کړه، که یې واک ته ورسېږي، هغه افغانان ان که مېرمنې هم وي چې د مانش له کاناله برېټانیا ته د ننوتو هڅه وکړي؛ نو سملاسي به ونیول شي او بېرته به یې افغانستان ته وشړي. نوموړي زیاته کړه چې کېدای شي د ماشومانو لپاره بېل شرایط په پام کې ونیول شي.
دغه څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې له ۲۰۲۱ کال اګسټ میاشتې راهیسې افغانستان د طالبانو تر بشپړ کنټرول لاندې دی او ګڼ نړۍوال بنسټونه او د بشري حقونو سازمانونه په دغه هېواد کې د ښځو او لږکیو د پراخو حقونو د نقض راپورونه خپروي. د ښځینه پناهغوښتونکو بېرته داسې وضعیت ته ستنول چې پهکې د ځورونې، تبعیض او سختو ټولنیزو محدودیتونو جدي خطر موجود وي، پراخ انساني زیانونه رامنځته کولای شي.
فراج همداراز اعلان کړی چې که واک ته ورسېږي، برېټانیا به د اروپایي بشري حقونو له تړون نه وباسي، د پناهغوښتونکو لپاره ځانګړي هوټلونه به وتړي او ناقانونه کډوال به په پوځې اډو کې ځای پر ځای کړي. هغه ژمنه وکړه چې د «ناقانونه کډوالۍ قانون» له تصویب وروسته به د پناهغوښتونکو د بېرته ستنولو الوتنې د افغانستان او نورو هېوادونو پر لور په دوو اوونیو کې پیل شي.
د کډوالۍ چارو کارپوهان خبرداری ورکوي چې که دغه تګلاره عملي شي، نه یوازې د نړۍوالو اصولو خلاف ده، بلکې په عملي ډول هغه حالت ته د افغان ښځو بېرته ستنول دي چې خپله ملګري ملتونه یې هم له «جنسیتي اپارټایډ» سره ورته بللی دی.
د امریکا په ګډون په ډېری هېوادونو کې د کډوالو ضد سیاستونو افغانان هم سخت زیانمن کړي او همدا اوس د متحدو ایالتونو تر څنګ له پاکستان، ایران او ترکیې څخه د افغانانو د اېستل کېدو پراخ بهیر روان دی. پاکستان د سپټمبر له لومړۍ نېټې څخه د ملګرو ملتونو سره د ثبت کډوالو «پي او ار» کارټلرونکو او بېاسنادو افغانانو د اېستل جدي لړۍ پیل کړې او پولیس په بېلابېلو ایالتونو کې کور په کور افغانانو پسې د لټون عملیات کوي.
هممهاله د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ او یو شمېر نور سازمانونه اندېښنه څرګندوي چې افغانستان وار دمخه له بشري ناورین سره مخامخ دی او د دغه کډوالو په ستنېدو سره د بې روزګارۍ، فقر او اقتصادي بې ثباتۍ وضعیت لا پسې خراب شوی دی.
همدا راز اندېښنه ښودل شوی چې د بېرته ستنېدونکو مېرمنو او نجونو په ژوند کې هم د طالبانو تر واک لاندې سخت محدودیتونه او بندیزونه راغلي دي.
یوه ښځه او یو نارینه چې شاوخوا دوه کاله مخکې د طالبانو له لوري د بېلابېلو تورونو له امله له کابل او پروان ولایتونو نیول شوي و، د طالبانو په ځانګړې توګه د دغې ډلې د استخباراتو په زندانونو کې د ډول ډول شکنجو په تړاو بوږنونکې کیسې لري.
یوه له دغو، د بشري او د ښځو د حقونو فعاله ژولیا پارسي ده. هغې د شنبې په ورځ (د وږي په ۱۵مه) د مقاومت جبهې له لوري په اېکس پاڼه کې په یوه جوړ شوي سپېس کې وویل، چې د ښځو د حقونو او عدالت غوښتنې په تړاو له څه باندې دوو کلونو مبارزې وروسته، بالاخره د ۱۴۰۲ کال د تلې په ۵مه په کابل کې د خپل کور مخې ته یې په شخصي موټرو کې د سپرو طالبانو له لوري ونیول شوه، په داسې حال کې چې هېڅ ښځه ورسره نه وه.
ژولیا پارسي وايي، «زه د ۱۴۰۲ کال د تلې په ۵مه افغان ښځو ته د عدالت غوښتنې په جرم ونیول شوم، متاسفانه دا د طالب له نظره ډېر لوی جرم دی او بیا یې بندي کړم.»
د نوموړې په وینا، د لارې په اوږدو کې په داسې حال کې چې سترګې یې تړلې وې، یو ځای موټر ودرول شو او یو طالب یې تر څنګ کېناست او له وهلو ډبولو سره یې غوښتل، چې د موبایل پسورډ ترې واخلي.
ژولیا پارسي وايي: «د لارې په اوږدو کې د وزیراکبرخان په سیمه کې موټر ودرول شو او یو طالب زما څنګ ته کېناست او راته یې ویل، د موبایل پسورډ راکړه، ما پسورډ نه ورکاوه، ما ورته وویل، تاسو د مسلمانۍ په اړه خبرې کوئ او ښځې له محرم پرته بهر نه پرېږدۍ نو ته یو نامحرم ولې زما په لاسونو او ځان لاس وهې او بیا مې همداسې چیغه کړه او طالب بیا رانه ښکته شو او یو بل ته یې سره ویل چې ۴۰م ریاست ته یوسئ.»
د نوموړې په وینا، کله چې ۴۰م ریاست ته ولېږدول شوه، نو ۷ ښځینه کارکوونکې راغلې او له سپکو سپورو ویلو او وهلو ډبولو وروسته یې ترې د موبایل پسورډ واخیست او شاوخوا ۲۲ ورځې یې بیا ټولې ټولنیزې پاڼې په ۲۴ ساعته ډول انلاین وې.
ژولیا زیاتوي: «۴۰م ریاست ته په رسېدو سره ۷ ښځې راغلې چې د ښځينه برخې کارکوونکې وې، تاسو باور وکړئ چې دوی له طالبانو ډېرې ظالمانې وې او زه یې بیا یوه تشناب ته بوتلم او هلته یې له وهلو او ډبولو وروسته پر دې وګواښلم چې که د موبایل پسورډ ورنکړم، نو لوڼې به مې هم دلته راولي. بیا له دې وېرې اړه شوم چې پسورډ ورکړم.»
ژولیا پارسي وايي، ۴۱ ورځې په انفرادي بندخونه کې ساتل کېده او ورسره جوخت له دې خبره شوه چې تنکی ځوان زوی یې هم په دې جرم چې په یادو اعتراضونو کې له خپلې مور سره و، نیولی وو.
دا زیاتوي، «ما خو د طالبانو پر ضد اعتراض کړی و، خو زوی مې هېڅ ګناه نه درلوده او هغه یې په دې جرم نیولی و چې مور دې معترضه ده.»
د نوموړې په وینا، طالبانو د دې له موبایله کورني عکسونه کاپي کړي وو او پر دې یې ګواښله که چېرې د دوی په خوښه جرمونو اعتراف ونه کړي، نو هره ورځ به یې یو کورنی عکس په ټولنیزو شبکو کې خپور کړي.
ژولیا پارسي همداراز زیاتوي: «زما له موبایله یې کورني عکسونه کاپي کړي و او ګواښلم یې چې که څه چې دوی وايي اقرار ونکړم، نو هره ورځ به یو عکس په ټولنیزو شبکو کې خپروي او ورسره به لیکي چې د بداخلاقۍ په تور بندي ده، نه ده اعتراضونو په تور.»
ژولیا د طالبانو د شکنجو په تړاو وايي، دغې ډلې له وهلو ډبولو او سپکو سپورو سربېره د شپې له خوا یې پر سر اوبه وراچولې، له چته به یې راځوړندوله، پر سر به یې پلاستیکي خلطې وراچولې او بیا یې سر د اوبو په سلطل کې ښکته کاوه.
د نوموړې په وینا: «د طالبانو ډلې نارینه او ښځينه کارکونکې دواړه رحم نه لري» او دا بالاخره له ۳ میاشتو له بندخونې خوشې شوه او له څه مودې وروسته له افغانستانه پر وتلو بریالۍ او اوس په یوه بل هېواد کې ژوند کوي.
په دغه سپېس کې، په مستعار نوم سهراب شمال چې د مقاومت ډلې د غړیتوب په تور د طالبانو په استخباراتو او بګرام زندانونو کې شاوخوا یو کال بندي و، وویل چې له وهلو ډبولو او سپکو سپورو سره سره یې ان د پښو نوکان هم پرې اېستل شوي دي. هغه زیاتوي، چې د ۱۴۰۲ کال په روژې میاشت کې د پروان ولایت له یوې ولسوالۍ ونیول شو او په لاره کې د وهلو ډبولو په وسیله یې د کابل شش درک (د طالبانو استخباراتي ادارې) ته لېږدولی دی.
د نوموړي په وینا، طالبانو هېڅ داسې اسناد نه درلودل چې ثابته کړي د مقاومت غړی و، نو په وینا یې هر هغه چا چې د دوی په خوښه اعتراف نه کاوه، تر نورو به ډېر وهل کېده او له ډول ډول شکنجو سره به مخ و.
نوموړی د طالبانو د شکنجو په تړاو وايي، دغې ډلې په پیپ او کېبلونو او همداراز سوکانو او لغتو سربېره پر سر پلاستیکي خلطې کش کولې، په ستوڼي کې یې د اوبو پیپونه نیول، برقي شوک یې ورکاوه او د پښو نوکان یې اېستل.
د نوموړي په وینا، په دغو زندانونو کې ځينې طالبان د لواطت او فلسطین ته د تللو د هوډ په جرمونو هم بندیان وو، خو هېڅکله هم نه دي شکنجه شوي.
دا په داسې حال کې ده، چې نړۍوالو بنسټونو او په ځانګړې توګه د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو د طالبانو په بندخونو کې د بندیانو د وضعیت په تړاو شدیده اندېښنه څرګنده کړې او په وینا یې په ځینو حالاتو کې ځینې بندیان په ډېر بد حالت کې له بندخونو ازاد شوي دي.
له دې سره، د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان بیا په خپل وروستي راپور کې ویلي، چې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان په بند خونو کې شکنجه یوه عامه او سیستماتیکه کړنه ده، چې طالبان له تورنو کسانو د اقرار او معلوماتو د ترلاسه کولو لپاره د رواني ازار او نورو لارو کار اخلي.
د قربانیانو په وینا، شکنجه کوونکي د برقي شاک، په تودو وسپنو سوځول، اوږدمهالی انفرادي بند، رواني فشار او ان د دروغو اعدامونو له طریقو کار اخلي.
د شکنجې د مخنیوي نړۍوال سازمان د راپور موندنې ښيي، چې دا ډول کړنې نه یوازې د سیاسي مخالفینو پر وړاندې ترسره کېږي، بلکې ښځینه فعالان، قومي او مذهبي لږکي هم په ځانګړي ډول هدف ګرځي.
له دې سره، څه موده مخکې افغانستان انټرنشنل - پښتو یو څېړنیز راپور خپور کړی و، چې په کې راغلي و د طالبانو د استخباراتو په عمومي او ولایتي ریاستونو کې تورنو اشخاصو ته ۳۱ ډوله بېلابېلې شکنجې ورکول کېږي.
په لښتو او لرګیو وهل، په یخو اوبو کې ډوبول، د برېښنا شاکونه، پر پښو وهل، جنسي الې ته فشار ورکول، په جنسي الې پورې وزن تړل، د شور او ځوږ اورول، بې خوبي، په ګرمو اوبو کې ډوبول، سا بندول، د نوکانو اېستل، ژبې او غوږونو ته په پلاس فشار ورکول، له لاسونو ځوړندول، له پښو ځوړندول، په کوچنۍ پنجره کې بندول، اوږدمهاله تیاره کې ساتل، پر اوبو بندیز، د سینو د څوکو مروړل، له کوڅیو او ویښتو تړل، په خوله کې د اوبو پایپ ورکول، اوږدمهاله درول، پر مقعد د اوسپنیزې الې منډل، د کمې ډوډۍ ورکول، په سره سیخ داغل، د اوړي په موسم کې لمر ته کښېنول، د ژمي په موسم کې یخ ته کښېنول، بشپړ لوڅول او تذلیلي شکنجه، د کورنۍ او خپلوانو ګواښل، د سترګو تړل، د خوا بدوونکو درملو ورکول، د شا له خوا د ښي لاس او پښې او کیڼ لاس او پښې تړل او پړمخې اچول هغه شکنجې دي، چې د طالبانو په بندخونو کې بندیان ورسره مخ کېږي.
یاده ډله د دوی له نظام څخه د بغاوت، له بهرنیو رسنیو سره د اړیکې، له داعش سره د اړیکې، له مقاومت او ازادۍ جبهې سره د اړیکې او د پخواني جمهوري نظام امنیتي ادارو کې د دندې ترسره کول هغه لاملونه دي، چې زرګونه کسان یې په تور بندیان شوي دي.
د سعودي عربستان د شاهي کورنۍ یوې سرچینې ویلي، چې متحده عربي اماراتو او سعودي عربستان له ابراهیم تړونونو څخه د وتلو او له اسراییل سره د لوېدیځې غاړې د یوځای کېدو په صورت کې د عادي کولو بهیر دایمي لغوه کولو په اړه خبرې کړي دي.
سرچینې کان نیوز اسراییلۍ شبکې ته ویلي، چې د امارتو ولسمشر او د سعودي ولیعهد په خپله وروستۍ لیدنه کې هوکړه کړې، چې که اسراییل لوېدیځه غاړه د خپلې خاورې برخه وګرځوي، نو دوی به پرې سخت غبرګون وښيي.
سرچینې زياته کړې، که اسراییل پر لوېدیځې غاړې حاکمیت ولګوي، ابوظهبي به د ابراهیم تړون پر وتلو غور وکړي.
د سرچینې په خبره، سعودي عربستان خبرداری ورکړی چې دا ډول اقدام به له اسراییل سره د راتلونکو اړیکو د عادي کولو لپاره ټولې دروازې وتړي.
د وږي په ۱۲مه د اسراییل د مالیې وزیر او د دغه هېواد د یوه افراطي ښي اړخي ګوند غړي بزالل اسموتریچ اعلان وکړ، چې د لوېدیځې غاړې د ځينو برخو د یو ځای کېدو لپاره پلانونه چمتو کېږي.
لوېدیځه غاړه هغه سیمه ده، چې فلسطینیان غواړي د خپل راتلونکي خپلواک دولت لپاره یې پلازمېنه ونوموي.
د پارلمان پخواني غړي سید اسحاق ګیلاني له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې د طالبانو د امربالمعروف وزارت له خوا د ابراهیم ګیلاني د نیولو ادعا رد کړه. د طالبانو امربالمعروف وزارت ویاند د ابراهیم ګیلاني په لاسلیک په یوه تعهد لیک کې د هغه د نیولو خبر ورکړی وو.
د ابراهیم ګیلاني ورور سید اسحاق ګیلاني افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د کابل د پغمان ولسوالۍ په یوه غونډه کې د پيغمبر د میلاد د لمانځنې مراسم ترسره شوي و.
ګیلاني وویل، چې د امربالمعروف وزارت مامورینو د مراسمو وروسته له ابراهیم ګیلاني غوښتي، چې د دې ډول مراسمو د تر سره کولو لپاره باید له وزارت څخه اجازه واخیستل شي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت ویلي وو، چې د جمعې په ورځ یې د قادریه فرقه د کورنۍ مشر ابراهیم ګیلاني او د هغه یو شمېر ملاتړي نیولي دي.
د دې وزارت ویاند سېف خېبر پر ابراهیم ګیلاني په صوفیت کې د ناوړه استفادې تور پورې کړی او ویلي یې دي، چې دا کسان د دین تر پوښښ لاندې داسې کړنې کولې چې د شرعیت خلاف وې.
سید اسحاق ګیلاني د شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د امر بالمعروف رییس په پغمان کې د پیغمبر د میلاد په مراسمو کې حاضر و.
هغه ټینګار وکړ، چې د هغه د ورور نیول ریښتیا نه دي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت وویل، چې د دوی دنده د ټولنې فکري او عقیدتي اصلاح ده ترڅو د ناسمو فکرونو او غلطو عقایدو خپرېدو مخه ونیسي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت په یوې خبرپاڼه کې ویلي دي: «هر مؤمن مسلمان مکلف دی چې ټولنه له هغو کړنو څخه وساتي چې د شریعت او د حنفي فقهې له اصولو سره په ټکر کې وي.»
همداراز دوی دا ادعا کړې: «افغانستان یو اسلامي هېواد دی او ټول اوسېدونکي یې مسلمانان او د حنفي مذهب پیروان دي.»
خو دا ادعا د افغانستان د ټولنې له واقعي وضعیت سره سمون نه لري.
په دې هېواد کې د حنفي مذهب تر څنګ، د نورو اسلامي مذاهبو پیروان لکه شیعه، اسماعیلي او همداراز د نورو دینونو پیروان لکه هندو او سیکان هم ژوند کوي.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته یادې ډلې ټول نور مذاهب له رسميت څخه غورځولي دي.
د طالبانو د امر بالمعروف ویاند سېف خېبر په اېکس پاڼه کې یو لیک خپور کړی، چې پکې ښودل شوي ابراهیم ګیلاني یو تعهد لیک لاسلیک کړی دی.
په دې لیک کې لیکل شوي: «زه ژمنه کوم چې هېڅ ډول منکرات او بدعتونه به نه کوم او خپل اعمال به د مقدس شریعت سره سم برابر کړم.»
ابراهیم ګیلاني همداراز ژمنه کړې: «که له دې ژمنې سرغړونه وکړم، د شکایت حق نه لرم.»
خو دا لا روښانه نه ده، چې طالبان د څه ډول شرایطو لاندې له دې دیني عالم څخه دغه تعهد اخیستی دی.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت خبرداری ورکړی دی: «هېچا ته به اجازه ور نه کړي چې د مذهب یا تصوف تر نامه لاندې داسې کړنې ترسره کړي، چې له شریعت او قانون سره مخالفت ولري.»
په تېرو څلورو کلونو کې طالبانو ځینې کسان د سلفي یا نورو داسې عقایدو د درلودو په تور ځورولي دي، چې له طالبانو سره توپیر لري. په ځینو سیمو کې خلک حتی مجبور شوي دي چې خپل مذهب بدل کړي.
ابراهیم ګیلاني څوک دی؟
سید محمد ابراهیم ګیلاني چې په «پیر ابراهیم بابا» مشهور دی، د صوفیه قادریه طریقې د مشر پیر سید احمد ګیلاني وراره دی.
د هغه نسب د اسلامي نړۍ له مشهور صوفي عبدالقادر ګیلاني (چې د پنځم او شپږم هجري پېړۍ (۴۵۶-۵۴۴ هـ ش / ۱۰۷۷-۱۱۶۶ م) یو نومیالی شخصیت و رسېږي او همدی د قادریه صوفي طریقې بنسټایښودونکی و.
د ابراهیم ګیلاني تره سید احمد ګیلاني د پخوانیو جهادي مشرانو له ډلې شمېرل کېږي.
هغه د ملي وحدت حکومت پر مهال د عالي شورا د سولې رییس و او د ۱۳۹۵ کال د سلواغې میاشت کې وفات شو.
له دې وړاندې هم په ۱۴۰۱ کال د چنګاښ په میاشت کې طالبانو ابراهیم ګیلاني په پکتیا ولایت کې نیولی و.