حقاني یوځل بیا د طالبانو له پولیسو نه له خلکو سره د ښه چلند غوښتنه کړې

بربوک د ملګرو ملتونو د ۸۰یمې عمومي غونډې د مشرۍ پرمهال په خپله پرانېستونکې وینا کې وویل، چې نړۍ له سختو کړکېچونو سره مخ ده، په غزه کې ماشومان له لوږې مري، په افغانستان کې نجونې له ښوونځي او عادي ماشومتوبه محرومې دي او په خارکیف کې خلک د ډرونونو او توغندیو له وېرې په تشنابونو کې پټیږي.

بربوک زیاته کړه: «که افغانې نجونې او د غزې مور و پلار کولای شي د ژوند په تیارو شیبو کې پر مخ ولاړ شي، نو موږ هم کولای شو. موږ مکلف یو چې د افغان نجونو راتلونکی بېرته ور وګرځوو».

هغې د ملګرو ملتونو اهمیت ته په اشارې وویل چې له دې پرته میلیونونه انسانان د زده‌کړې، خوړو، روغتیا او سرپناه له بنسټیزو مرستو بې‌برخې پاتې کېدل.

د بربوک په وینا، د ۸۰یمې ناستې اصل پیغام «یوځای ښه یو» دی او نړیواله ټولنه باید خپلې ژمنې عملي کړي.

هغې زیاته کړه، « زه رسمي اعلان کوم چې خپلې دندې به په صداقت ترسره کړم او سپارل شوې مسوولیتونه به په سمه توګه اجرا کړم. د نمانځلو پر ځای ښایي ښه وي له ځان نه وپوښتو چې «ملګري ملتونه چېرې دي؟» هغه سازمان چې له دوزخه زموږ د ژغورنې لپاره جوړ شو».

بربوک وپوښتل، چې کله جګړې پراخېږي، ملګري ملتونه چېرته دي؟

انالینا بربوک د نړۍ په هغو ښځینه سیاستوالو کې شمېرل کیږي، چې د افغان ښځو او نجونو د حقونو ټینګ ملاتړ کوي او د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د سمبالښت پرمهال یې ګڼو افغان ښځو او له ګواښ سره مخ افغانانو ته برلین ته د لېږد لاره برابره کړه.

د پنجیشر ولایت مقام په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه څرګندونې نوموړي نن د «نصایح او اصلاحات» په نوم په هغه دیني غونډه کې وکړې چې د پنجشیر د علماوو شورا په همکارۍ د ولایت مقام له لوري جوړه شوې وه.

خبرپاڼه زیاتوي، والي حکیم زیاته کړه: «هر مسوول باید خپلې دندې د طالبانو د نظام د پالیسیو، د شریعت د اصولو او له لوایحو سره سم ترسره کړي، ځکه نافرماني او سرکشي د پخوانیو حکومتونو د سقوط اساسي لامل و.»

نوموړي د طالبانو د نظام د بقا کلي د میلیونونو افغانانو د قربانیو پایله وبلله او ویې ویل، چې د دیني ارزښتونو پلي کول د ټولو ګډ مسوولیت دی.

په غونډه کې د پنجشیر د علماوو شورا رییس مفتي ضیاالحق حنفي هم پر همدې ټکي ټینګار وکړ او ویې ویل چې مسوولیت د مقام او امتیاز معنا نه لري، بلکې ستر امتحان او الهي امانت دی.

دغې محکمې په جلا جلا خپرپاڼو کې ویلي، چې په کابل کې یې ۱۴ تنه د نشه يي توکو د پیر، پلور او قاچاق په جرم له شل څخه تر ۳۹ دُرو وهلي او له لسو میاشتو تر درې کاله او شپږ میاشتو په تنفیذي بند محکوم کړي دي.

همدارنګه طالبانو ویلي، چې په بلخ ولایت کې یې یوه ښځه او یو نارینه د «نامشروع اړیکو» په جرم ۳۹ـ ۳۹ دُرې وهلي او په ۱ـ۱ کال تنفیذي بند محکوم کړي دي.

د طالبانو سترې محکمې زیاته کړې، چې د لغمان ولایت په الینګار ولسوالۍ کې یې هم یوه ښځه او یو نارینه له کوره د تېښتې او «اخلاقي فساد» په جرمونو ۳۹ـ۳۹ دُرې وهلي او هر یو یې په ۷ـ۷ کاله تنفیذي بند محکوم کړي دي.

د ایف ای اې د معلوماتو له مخې، نیول شوي کسان چې د بلخ ولایت د مزار شریف اوسېدونکي دي، په ناقانونه ډول پاکستان ته تللي وو او هڅه یې کوله د یوه منځګړي په مرسته پاکستانۍ پېژندپاڼې او سفري اسناد ترلاسه کړي.

پاکستاني چارواکي وایي، د لومړنیو څېړنو پر مهال څرګنده شوې چې دغه افغان وګړي د قانوني استوګنې اسناد نه لري او د هېواد د مهاجرت د اصولو خلاف په پاکستان کې مېشت وو.

سرچینې زیاتوي چې د نیول شویو کسانو په تړاو لا هم څېړنې روانې دي او کېدای شي په دې تړاو نور کسان هم ونیول شي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندق ویلي، غواړي د یادو مرستو په مټ په کونړ او ننګرهار ولایتونو کې د زلزله ځپلو ماشومانو او کورنیو بنسټیزې اړتیاوې پوره کړي.

دغې ادارې ویلي پلان لري، چې په راتلونکو شپږو میاشتو کې د ۲۱۲ زره ماشومانو په ګډون ۴۰۰ زره زلزله ځپلو کسانو ته مرستې ورسوي.

په افغانستان کې د یونېسف استازی ډاکټر تاج الدین وايي:« جغرافیايي انزوا، کمزورې زیربناوې او ژور ټولنیز دودونه د بېړنیو مرستو رسولو پرمهال هغه ننګونې دي چې موږ ورسره مخ یو. خو بیا هم یونېسف او بسپنه ورکوونکي له لومړۍ ورځې راهېسي په زلزله ځپلو سیمو کې روغتیايي خدمات، پاکې اوبه، رواني ملاتړ او اړین توکي تر زیانمنو شویو کورنیو رسوي».

نوموړی وايي، « اړتیاوې خورا زیاتې دي او موږ له نړیوالې ټولنې غوښتنه کوو چې د ژمي په رارسېدو سره د دغو خلکو او ماشومانو ملاتړ وکړي.»

یونېسف ویلي، غواړي په راتلونکو شپږو میاشتو کې په چپرهار، نورګل او څوکۍ ولسوالیو کې د بیړنيو روغتیايي خدمتونو د پراخولو ترڅنګ، د پاکو اوبو، خوارځواکۍ پر ضد مبارزه، د نغدي مرستو وېش او د زده کړو د دوام په برخو کې خدمات پراخ کړي.

یادې ادارې په ټینګار سره ویلي، چې مرستو او روغتیايي خدماتو ته د ښځو او نجونو د خوندي او عادلانه لاسرسي په موخه به د زلزلې له امله زیانمنو شویو سیمو کې په ډېر شمېر ښځینه روغتیايي کارکوونکې وګوماري.