د کډوالو لپاره د ناروې شورا «این ار سي» عمومي منشي «یان اېګلند» ټینګار کړی، چې د نړیوالو مرسته کوونکو لهخوا بېړنۍ او انعطاف منونکې بودجه د ختیځ افغانستان زلزلهځپلو خلکو د ژغورنې او مرستې لپاره اړینه ده.
نوموړي ویلي، د دې شورا ټیمونه د زلزلې له لومړۍ ورځې وروسته په ځپل شویو سیمو کې حضور لري او د ژوندي پاتې کېدو لپاره یې بیړنۍ مرستې وړاندې کړي دي.
د ده په وینا، په دغو مرستو کې د پاکو اوبو برابرول، د حفظالصحې کڅوړې، ژمنیو اړینو توکو وېش او څو اړخیزې نغدي مرستې شاملې دي.
دغه شورا زیاتوي چې هڅې روانې دي تر څو د اوبو شبکې بېرته فعاله کړي، زیانمن شوي تشنابونه ورغوي او د زرګونو کسانو ویجاړ شوي کورونه بېرته ورغوي.
د«این ار سي» په وینا، په کونړ ولایت کې یې د نورګل ولسوالۍ په یوه خوندي ځای کې یو مرکز هم جوړ کړی چې هلته د بیړنیو کمپونو د جوړولو او د مرستو د چټک رسولو زمینه برابره شوې ده.
یان اېګلند ټینګار کړی: «له ځایي مشرانو (طالبانو) سره نږدې همکاري کول خورا مهم دي، څو ډاډ ترلاسه شي چې مرستې تر ټولو زیانمنونکو خلکو، په ځانګړي ډول ښځو ته رسېږي.»
هغه له نړیوالو مرسته کوونکو وغوښتل چې د عاجل او انعطاف منونکې بودجې په برابرولو کې دې مرسته وکړي، څو د اړتیا وړ مرستې په سمه توګه اړو کسانو ته ورسېږي
افغانستان انټرنشنل- پښتو ته د رسېدلي ۳ مخیز سند له مخې، د طالبانو پوهنې وزارت سرپرست «حبیب الله آغا» د روان هجري- سپوږمیز کال په پیل کې د دغه وزارت د ښوونې او روزنې مرستیال په مشرۍ یوې تخنیکي کمېټې ته دنده وسپارله، څو د اسلامي لارښوونو، د طالبانو د پالیسیو او د ښوونیزو معیارونو په رڼا کې د شته ښوونیز نصاب له لومړي تر ۱۲م ټولګي پورې د کتابونو منځپانګې وڅېړي.
یادې کمېټې له خپلو څېړنو وروسته د ښوونځي له لومړي تر دولسم ټولګي پورې د کتابونو په منځپانګو کې ۵۱ درسونه له «اسلامي لارښوونو»، د طالبانو له پالیسیو او له «ښوونیزو معیارونو» سره په ټکر کې بللي او د ښوونځيو له پلان او درسي بهیر څخه یې د حذفولو وړ ګڼلي او دغه وړاندیز شوي موضوعګانې د طالبانو د رييس الوزرا له لوري هم تایید شوي دي.
افغانستان انټرنشنل- پښتو ته د رسېدلي سند له مخې، چې د طالبانو د پوهنې وزارت د سرپرست حبیب الله اغا لاسلیک هم پکې لیدل کېږي ویل شوي، «د پوهنې محترم ولایتي او د کابل ښار ريیسان مکلف دي تر څو د ولسوالیو د پوهنې امرینو، د ښوونځيو امرینو او مدیرانو ته لارښوونه وکړي تر څو هر ښوونکی په نښه شوي ۵۱ درسي عنوانونه په دقت سره وګوري او یاد درسونه په خپلو درسي کتابونو کې په نښه او په راتلونکې کې یې د درسي پلانونو او تدریسي بهیر څخه حذف کړي.»
د سند پر بنسټ د ښوونځي له لومړي تر ۱۲م ټولګي پورې په پنځو مضمونو (په پښتو، دري، تاریخ، ټولنیز لوستونه او انګلیسي) کې ۵۱ درسونه لکه، «حضرت علي رض، د حضرت علي رض خلافت، بیرغ، ازادي، د ښوونکي ورځ، مور، د وطن ترانه، د ښځو حقوق، انساني حقونه، په ټولنیز ژوند کې د ښځو ونډه، بشرپالنه، پسرلی، د بشري حقونو نړۍوال کمېسیون، رسمونه او ولسي ترانې، ملي یووالی، د سولې نړۍ، د بامیان مجسمې، د خلکو په پوهاوي کې د رسنیو نقش، ولسواکي، اساسي قانون، زموږ دولت، ملي شورا، ولسي جرګه، مشرانو جرګه، اجراییه قوه، قضایه قوه، د ماشومانو حقونه، د بُن غونډه، لنډ مهاله اداره، بېړنۍ لویه جرګه، د افغانستان انتقالي اسلامي دولت، د هېواد د بیا رغونې پیل، د جمهوري ریاست ټاکنې، جرګه، فولکلور، ولسي نرخونه، د ګل سرخ مېله، د افغانستان د موسیقۍ پلار استاد قاسم افغان، ښځې او لنډۍ، د دوستۍ څرنګوالی درسونه دي، حذف شوي دي.
په سند کې ویل شوي، «په پورته ډول سره د عمومي زده کړو له (۱-۱۲) ټولګي د ښوونیز نصاب په موجوده کتابونو کې پرته له ساینسي مضامینو د موظفې کمېټې له لوري په نښه شوي موارد چې د شریعت او د طالبانو له اصولو او پالیسیو سره په ټکر کې دي، مطالعه او د یو لړ اصلاحاتو په راوستلو سره د تایید وړ دي څو د ښوونکو له تدریسي پلان څه حذف شي.»
د تېر جمهوري نظام د ملي امنیت شورا ویاند رحمت الله اندړ وايي، طالبانو له څلورو کلونو وروسته ۵۱ موارد له تعلیمي نصابه حذف کړي او په وینا یې طالبان دې ته «په ښوونیز نصاب کې اصلاحات» وايي.
اندړ زیاتوي، «وايي چې دا موارد د اسلامي شریعت او اسلامي امارت له اصولو سره په ټکر کې دي، په حقیقت کې داسې نه ده، بلکې دا موارد د طالبي شریعت او طالبي امارت له اصولو سره په ټکر کې دي.»
دا په داسې حال کې ده چې، همدا څه موده مخکې د طالبانو لوړو زده کړو وزارت هم په ورته اقدام کې د هېواد په خصوصي پوهنتونونو او لوړو زده کړو بنسټونو کې د بېلابېلو څانګو ۱۸ مضمونونه د «شریعت او د نظام له پالیسي سره د ټکر» له امله حذف کړي و.
د طالبانو له پېښو سره د مبارزې د چمتووالي ادارې مشر «نورالدین ترابي» د جمعې په ورځ (د وږي ۲۱مه) په کونړ ولایت کې له زلزله خپلو سره د کېدونکو مرستو د څارنې په بهیر کې د سرې میاشتې ټولنې له سرپرست شهاب الدین دلاور او د کونړ له والي سره په کتنه کې په دغه ولایت کې د زلزلو له امله د زیانمنو لپاره د دایمي کورونو د جوړولو په اړه خبرې وکړې او همداراز یې له مرستندویه موسسو سره د نېکو اړیکو د درلودو غوښتنه وکړه.
نورالدین ترابي ټینګار وکړ، «د زیانمنو لپاره جوړېدونکي کورونه باید د معیاري نقشې، لوړ کیفیت او د طبیعي پېښو په ځانګړي ډول د زلزلو پر وړاندې د مقاومت وړتیا ولري.»
له دې سره سم، د کونړ والي د زلزلهځپلو لپاره د کورونو د جوړولو په برخه کې د لا زیاتې همکارۍ غوښتنه وکړه.
تر دې مخکې د طالبانو د رييس الوزرا اقتصادي مرستیال په کونړ کې له زلزله ځپلو سره په کتنه کې اړوندو مسوولینو ته سپارښتنه وکړه، چې د دولت له ټولو امکاناتو څخه په استفادې د زلزلهځپلو لپاره اسانتیاوې برابرې کړي او همداراز یې له خیریه مؤسسو او مرسته کوونکو خلکو هم وغوښتل چې خپلو مرستو ته دوام ورکړي او د دایمي سرپناوو پر جوړولو تمرکز زیات کړي.