امریکایي استازي:هغه پاکستاني چارواکي چې له بشري حقونو سرغړونه کوي، باید پرې بندیز ولګول شي

د طالبانو د چاپیریال ساتنې ملي ادارې د دوشنبې په ورځ (د وږي ۲۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د پاتې موټرو مالکانو ته پر ټولنې د لوګي د منفي اغېز په تړاو معلومات ورکړل شوي او همداراز ورته ویل شوي چې خپل موټر جوړ کړي، څو دود ونه کړي.

دغو ادارو له دغې چارې موخه په هوا کې د معلقو مضرو ذراتو راکمول بللي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د زمري په ۲۶مه د ککړې هوا د کنټرول په موخه د کابل په یو شمېر سیمو کې د لوګي خپرونکو ۱۱۷ موټرو ارزونه کړې وه او د هغوی اسناد یې ضبط او ټرافیکو ته سپارلي وو.

د یادونې وړ ده، چې د غېر معیاري صنعتي پارکونو، لوګي کوونکو موټرو، حمامونو او نورو ورته برخو له امله د کابل په ګډون د ځينو لویو ښارونو هوا ډېره ککړه ده او ورسره په بېلابېلو موسمونو کې خلک پر ډول ډول ناروغیو اخته کېږي.

د کابل ښار اوسېدونکو په ځلونو د هوا د ککړتیا له امله د رامنځته شویو تنفسي ناروغیو له امله شکایت کړی او وایي، چې په دې برخه کې یوازې کابل ښاریان ګرم نه دي؛ بلکې د دوی په خبره تر ډېره حکومت هم پړ دی، چې د بې کیفیته سون توکو د پلور او پېر مخه نه نیسي او سوداګر هم تر ډېره په خلاص مټ بې کیفیته سون توکي واردوي او پر خلکو یې پلوري.

د کندوز ولایت لپاره د طالبانو امنیه قومندانۍ وايي، دوه کسان یې د دغه ولایت په خانه اباد ولسوالۍ کې په داسې حال کې نیولي، چې د طالبانو پر ضد د «ناسم» او «منفي تبلیغاتو» په تړاو د ویډیوګانو پر جوړولو بوخت و.

د دغې قومندانۍ ویاند وايي، دغه کسان چې د خان اباد ولسوالۍ د فېروز کوهي سیمې اوسېدونکي دي، تېره ورځ د وږي په ۲۳مه په داسې حال کې ونیول شول چې د طالبانو پر ضد یې «تبلیغاتي ویډيوګانې» جوړولې او په وینا یې «له دې سره به یې د خلکو ذهنونه خرابول.»

ویل کېږي، چې له یادو نیول شویو کسانو په زور اعترافونه هم اخیستل شوي چې ورته ډېر کارونه یې کړي دي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د بیان ازادي ډېره محدوده شوې او هېڅوک په خپله خوښه ویډيو او یا هم عکسونه نه شي اخیستلای.

له دې سره سم، طالبانو په تېره اوونۍ کې د کندوز ښار له شاوخوا سیمو د «نامشروع اړیکو او غلا» په تور د یوې ښځې په ګډون ۶ کسان هم نیولي دي.

د مقاومت جبهه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، دغه جګړه تېره شپه شاوخوا ۹ بجې په «جریان» کلي کې رامنځته شوې او شاوخوا ۲۰ دقیقې یې دوام وکړ.

دغه جبهه ادعا کوي، چې په یاده جګړه کې د دوی ځواکونو او ولسي خلکو ته زیان نه دی رسېدلی.

طالبانو لا تر اوسه د دغې پېښې په تړاو څه نه دي ویلي.

د دغه وزارت په وینا، ښاغلي یونګ د سفر پر مهال لومړی ازبکستان او بیا تاجکستان ته تللی او د دواړو هېوادونو له لوړپوړو چارواکو سره یې د افغانستان د روان وضعیت په اړه مفصلې خبرې کړې دي.

د دغو لیدنو موخه د شانګهای د همکارۍ سازمان (اېس سي او) د غړو هېوادونو ترمنځ د سلا مشورو په بهیر کې ګډون او د افغانستان اړوند مسایلو په اړه سیمه‌ییزو همغږیو ته وده ورکول بلل شوی دی.

په دې کتنو کې د درې واړو هېوادونو استازو د افغانستان د امنیتي وضعیت، د ترهګرۍ ګواښونو، د نشه يي توکو د قاچاق او د کډوالو د زیاتوالي په اړه اندېښنې څرګندې کړې.

هغوی ټینګار کړی، چې د افغانستان بې‌ثباتي یوازې په دغه هېواد نه، بلکې د ټولې سیمې پر امنیت او اقتصادي پرمختګ مستقیم اغېز لري.

د چین د بهرنیو چارو وزارت زیاتوي، د افغانستان د سولې او ثبات لپاره سیمه‌ییزې همکارۍ ډېرې اړینې دي او چین هڅه کوي له ګاونډیو هېوادونو سره د دوامداره تماسونو او ګډو غونډو له لارې یوه ګډه لاره ومومي.

دغه لیدنې د شانګهای د همکارۍ سازمان د پراخو همکاريو یوه برخه ده. یاد سازمان چې چین، روسیه، هند، پاکستان، ازبکستان، تاجکستان، قزاقستان او قرغزستان یې غړي دي، د افغانستان وضعیت د سیمې د امنیت لپاره مهم ګڼي او په تکرار سره یې له طالبانو غوښتي، چې د ټولګډونه حکومت جوړېدو، د ترهګرو ډلو پر وړاندې د جدي اقدام او د بشري حقونو په ځانګړي ډول د ښځو د حقونو د خوندیتوب لپاره ګامونه واخلي.

کارپوهان باور لري، چې د چین، ازبکستان او تاجکستان دا همغږي ښيي چې د سیمې هېوادونه د افغانستان راتلونکی یوازې د یوه داخلي بحران په سترګه نه، بلکې د ګډو سیمه‌ییزو ګواښونو یوه سرچینه بولي.

د نوموړي په وینا، دغه پېښه د دوشنبې په ورځ (د وږي ۲۴مه) رامنځته شوې او د لومړنیو معلوماتو له مخې، د پېښې اصلي لامل کورنی تاوتریخوالی بلل شوی دی.

یادې قومندانۍ په دې اړه چې ایا په دې تړاو څوک نیول شوي او که نه، څه نه دي ویلي، خو په اړه یې د څېړنو له دوامه خبر ورکړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو له لوري له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ د زده کړو دروازو له بندېدو وروسته له وخت مخکې د ودونو او همداراز د ځان وژنو پېښې ډېرې شوي دي.