د امریکا پوځ: د ځانګړو عملیاتو څلور سرتېري مو د چورلکې په پېښه کې مړه شوي
د امریکا پوځ د جمعې په ورځ (د وږي ۲۸مه) اعلان وکړ چې ۴ پوځیان یې د ۴شنبې په شپه واشنګټن کې د دوی د بلک هاک چورلکې د راغورځېدو له امله مړه شوي دي.
د امریکا پوځ د جمعې په ورځ (د وږي ۲۸مه) اعلان وکړ چې ۴ پوځیان یې د ۴شنبې په شپه واشنګټن کې د دوی د بلک هاک چورلکې د راغورځېدو له امله مړه شوي دي.
دغه پېښه په سیمه ییز وخت د ۴شنبې په ماښام شاوخوا ۹ بجې هغه مهال رامنځته شوه چې د یادو پوځیانو چورلکه د واشنګټن په یوه کلیواله سیمه کې «لیوسمک کورډ »ګډې پوځي اډې ته نږدې سیمه کې راوغورځېده. د «لیوسمک کورډ» ګډه پوځي اډه د واشنګټن د تاکوما په سویل لویدیځ کې موقعیت لري.
د امریکا د پوځ د ځانګړو عملیاتو قومندان جنرال جوناتن براګا ویلي، د پېښې د څرنګوالي په تړاو څېړنې روانې دي.
د یادونې وړ ده چې د تېر کال په اکتوبر میاشت کې د امریکا د سمندري ځواکونو یوه جیټ الوتکه د واشنګټن ایالت ماونټ رینیر سیمې ته نږدې را ولوېده او پکې سپاره دوه نظاميان مړه شول.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په یو نوي فرمان سره د «ایچ-۱ بي» کاري ویزې لپاره د ۱۰۰ زره ډالرو په اندازه یو نوی لګښت وضع کړی. دغه پیسې باید هر کال تر څو چې ویزه اعتبار لري د کاري شرکت یا کارګمارونکي لخوا حکومت ته ورکړل شي.
کارپوهان وايي، چې دا اقدام به د ټیکنالوژۍ په سکتور، چې پر بهرنیو مسلکي کارکوونکو ولاړ دی ډېر ه ناوړه اغېز ولري.
د سپینې ماڼۍ د راپور له مخې، دا ګام د ټرمپ د سخت دریځه کډوالۍ سیاست یوه برخه ده، چې د جمعې په ماښام د نوي فرمان له لارې رسمي شوی دی.
د یوې باخبري سرچینې په وینا، له دې وروسته به یوازې هغه شرکتونه یا اشخاص کولای شي د «ایچ-۱ بي» پروګرام ته داخل شي چې دغه لګښت ورکړي.
لا تر اوسه دا روښانه نه ده چې دا نوی لګښت به د کومو غوښتونکو پر ګډون اغېز وکړي او څرنګوالی به یې څه وي؛ ځکه چې په دې اړه نور وضاحت نه دی ورکړل شوی.
د «ایچ -۱ بي»ویزې پروګرام اوس د ټرمپ د محافظه کارو ملاتړو او د امریکا د ټیکنالوژۍ د صنعت ترمنځ یوه لانجمنه موضوع ګرځېدلې ده.
د دې ویزې ملاتړي لکه: د ټسلا مشر ایلان ماسک باور لري، چې دغه ویزې د مسلکي کارکوونکو د جذب او د تخصصي کمښتونو د ډکولو لپاره ډېرې مهمې دي.
خو مخالفین چې ډېری یې د امریکا داخلي تخنیکي کارکوونکي دي وايي: «دا پروګرام معاشونه راکموي او د داخلي کارکوونکو فرصتونه له منځه وړي.»
د حکومت د شمېرو له مخې، د «ایچ-۱ بي» ویزو دوه پر درېیمه برخه د کمپیوټر او ټېکنالوژۍ اړوند کارونو لپاره کارول کېږي، خو کارګمارونکي دا ویزې د انجینرانو، ښوونکو او د روغتیا سکتور کارکوونکو د جذب لپاره هم استعمالوي.
د ۲۰۲۵ کال په لومړۍ نیمایي کې د امازون شرکت له ۱۰ زرو څخه زیاتې«ایچ - یو بي» ویزې ترلاسه کړي، همدارشان مایکروسافټ او میټا هر یوه له ۵ زرو زیاتې تایید شوې ویزې ترلاسه کړې دي.
دې خبر سمدستي د ونډو په بازار هم اغېزمن کړ؛ د «کګنیزنت» شرکت ونډې او همداراز د هندي ټېکنالوژۍ شرکتونو لکه انفوسیس او ویپرو ونډې د امریکا په بورس کې تر ۲ سلنه زیاتې را ټيټې شوې.
تر دې مخکې، د پخوانیو قوانینو له مخې، د بي اون ایچ قرعه کشي لپاره غوښتونکو باید یوازې ۲۱۵ ډالر ورکړې وای او که چاته ویزه منظور شوې وای، نو نور لګښتونه به یې هم څو زرو ډالرو ته رسېدل.
تېر کال هند د ټولو «ایچ-۱ بي» ویزو ۷۱ سلنه ترلاسه کړې، چې دا یې تر ټولو لوی ترلاسه کوونکی او چین له ۱۱.۷ سلنه سره دوهم مقام درلود.
د «ایچ-۱ بي» ویزې عموما د درېو تر شپږو کلونو لپاره ورکول کېږي.
د امریکا د ځينو سیاحتي ویزو لپاره ۱۵ زر ډالرو تضمین لیک
امریکا لا دمخه د اګست په ۱۹مه د سیاحتي او سوداګریزو ویزو لپاره یو ازمایښتي پروګرام پیل کړی دی، چې قونسلګرۍ افسرانو ته به اجازه ورکړي چې د ځینو هیوادونو څخه د غوښتونکو لپاره د ۵۰۰۰ او ۱۵۰۰۰ ډالرو ترمنځ تضمين لیک وټاکي.
د دې پروګرام موخه دا ده، چې د ویزې د مودې له پای ته رسېدو وروسته د ویزه لرونکو د غیرقانوني پاتې کېدو مخه ونیول شي.هغه هېوادونه چې د غیرقانوني پاتې کېدو کچه یې لوړه یا له هغو څخه د امنیتي معلوماتو ترلاسه کول سخت دي، په دې پروګرام کې شامل دي.
د ټرمپ حکومت اعلان کړی، چې دا تګلاره د غیرقانوني کډوالۍ پر وړاندې د پراخو اقداماتو یوه برخه ده.
له دې سره هممهاله ټرمپ اعلان کړی، چې غواړي د کډوالۍ او ګمرک ادارې لپاره ۱۰ زره نوي کارکوونکي وګماري، څو د پولو کنټرول نور هم سخت کړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې دوی له طالبانو سره د بګرام هوایي اډې د بېرته نیولو لپاره خبرې کوي. ټرمپ د سپینې ماڼۍ مخې ته خبریالانو ته وویل:«موږ هېڅکله باید بګرام اډه نه وای پرېښې.»
دا څرګندونې د جمعه په ورځ (د وږي ۲۸مه) د امریکا پر وخت شوي.
یوه ورځ وروسته له هغه، چې ټرمپ د بریتانیا د لومړي وزير سټارمر سره په یوه ګډه خبري ناسته کې وویل، چې امریکا هڅه کوي یو ځل بیا د بګرام پوځي اډې واک تر لاسه کړي.
بګرام پوځې اډه د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د ۱۱مې تر بریدونو وروسته د امریکايي ځاکونو له خوا کارول کېده.
په ۲۰۲۱ کال کې له افغانستانه د امریکایي ځواکونو وتل د دې لامل شوه، چې دا اډه د طالبانو لاس ته ولوېده.
طالب چارواکو د امریکا د نظامي حضور د بېرته راګرځېدو مخالفت څرګند کړی دی.
د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت یو چارواکي ذاکر جلال د پنجشنبه په ورځ په پر خپله ایکس پاڼه په یوه پيغام کې لیکلي:«افغانستان او امریکا باید له یو بل سره تعامل ولري. پرته له دې چې امریکا په افغانستان کې په هېڅ سیمه کې نظامي حضور ولري.»
په ورته وخت کې نن وال سټریټ ژورنال راپور ورکړ، چې امریکایي چارواکي په بګرام کې د ترهګرۍ په وړاندي د محدود ځای پرځای کولو په اړه «له طالبانو سره د خبرو اترو» په لومړیو مرحلو کې دي.
فرانسه به د دوشنبې په ورځ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د ناستې پر مهال فلسطین په رسمي ډول د یوه خپلواک دولت په توګه وپېژني. د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون دا پرېکړه د یوه «جامع سولهییز پلان» برخه وبلله چې موخه یې د اسراییلیانو امنیت او د فلسطینیانو ارامښت تضمینول دي.
د فرانسې د ولسمشرۍ ماڼۍ «الیزه» هم تایید کړې چې له فرانسې سره یو ځای ۹نور هېوادونه هم په همدې ناسته کې ورته اقدام کوي. په خپره شوې اعلامیه کې ټینګار شوی چې د اسراییل له لوري د لوېدیځې غاړې ضم کول «سره کرښه» ده، او د فلسطین په رسمیت پېژندل د غزې د بشري ناورین او د سیاسي بهیر د کړکېچ په وړاندې یو ځواب ګڼل کېږي.
دا پرېکړه په داسې حال کې کېږي چې د اسراییل جګړه په غزه کې له ۷۰۰ورځو زیاته شوې او د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، د سیمې له ۹۰سلنه زیاتې بنسټیزې ودانۍ یا ویجاړې شوي او یا جدي زیانمنې دي.
فرانسه مخکې تر دې د جولای په ۲۴مه اعلان کړی و چې د سپتمبر په میاشت کې به په ملګرو ملتونو کې فلسطین د یوه خپلواک دولت په توګه په رسمیت وپېژني.
د امریکا سنا مجلس د جمعې په ورځ (د وږي ۲۸مه) د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت پخوانی سلاکار مایک والټز په ملګرو ملتونو کې د امریکا د سفیر په توګه تایید کړ. په ملګرو ملتونو کې د امریکا استازولي له څو میاشتو راهیسې د سرپرست له لوري اداره کېده.
والټز په داسې حال کې دغه مسوولیت اخلي چې د امریکا له هڅو سره سره لا هم د روسیې او اوکراین تر منځ جګړه روانه ده او له دې سربېره دوه نور مهم ماموریتونه لري، یو یې له چین او ایران سره د روان وضعیت او بل یې د اسراییل او حماس تر منځ د روانې جګړې اداره کول دي.
والتز چې د ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت سلاکار و، په تېره مې میاشت کې په زېګنال چټ ګروپ کې د حساسو اطلاعاتو د افشا کېدو له امله د ټرمپ له لوري له دندې ګوښه شوی و.
والټز له تاییدېدو وروسته سناتورانو ته وویل، ملګري ملتونه ډېرو اصلاحاتو ته اړتیا لري او په وینا یې ښه او معنا لرونکي کارونه باید وشي.
هغه زیاته کړه، «موږ باید په نړۍ کې یو ځای ولرو چې هرڅوک پکې خبرې وکولای شي، چیرې چې چین، روسیه، اروپا او مخ پر ودې هېوادنه سره راټول شي او شخړې حل کړي، خو له ۸۰ کلونو وروسته، دغه [ځای] د سولې د راوستلو له خپل اصلي ماموریت څخه وتلی دی.»
هغه همداراز ژمنه وکړه، چې، د هغه څه پر وړاندې به مبارزه وکړي چې دوی یې په نړۍوال سازمان کې د «یهودیت ضد مرکز» بولي.
وال سټریټ ژورنال د امریکايي چارواکو له قوله وایي، چې د ټرمپ حکومت له طالبانو سره خبرې کوي، څو د امریکا د یوه محدود نظامي حضور لپاره بګرام اډې ته د بیا ستنېدو زمینه برابره کړي. ادام بوهلر، چې څو ورځې مخکې له زلمي خلیلزاد سره افغانستان ته تللی و، د دې خبرو اصلي مسوول بلل شوی دی.
د باخبره چارواکو په وینا، دا خبرې اترې د بندیانو په چارو کې د امریکا د ځانګړي استازي ادام بوهلر له خوا رهبري کیږي او دا د امریکا او طالبانو ترمنځ د یو پراخ مذاکراتي پلان برخه ده.
په دې خبرو کې د بګرام اډې د موضوع ترڅنګ، د بندیانو تبادله، یو احتمالي اقتصادي توافق او امنیتيهمکارۍ شاملي دي.
د پنجشنبه په ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په یوې خبري غونډه کې په ناڅاپي ډول د بګرام اډې د بیا نیولو په اړه وویل: «موږ غواړو بېرته دا پوځي اډه تر لاسه کړو» دا اوس د همدې دیپلوماتیکو هڅو برخه بلل کېږي.
د وال سټریټ ژورنال سرچینو ټینګار کړی، چې طالبان تر اوسه د دې وړاندیزونو له هېڅ یوه سره موافقه نده کړې او ټولې خبرې لا هم یوازې د خبرو تر کچې محدودې دي.
د بګرام اډه، چې د طالبانو او القاعدې سره د امریکا د جګړې په کلونو کې د امریکا د پوځي عملیاتو تر ټولو مهم مرکز و، په ۲۰۲۱ کال کې د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته د طالبانو لاس ته ولوېده.
اوس د دې اډې د بېرته ترلاسه کولو هڅه د واشنګټن له لوري د طالبانو سره د اړیکو د بیا تنظیم یوه برخه بلل کېږي.