د ازري ولسوالۍ اوسېدونکي له طالبانو غواړي، چې خرقه مبارکه دې خپله اصلي سیمه کې کېښودل شي

هغه له ایراني رسنۍ «اېراف» سره په یوې مرکه کې ټینګار کړی: «که امریکایان بېرته افغانستان ته راستانه شي، طالبان به د مقاومت د ځواکونو له خوا وشړل شي، د چین، روسیې او ایران په څېر هېوادونه به له طالبانو خپل ملاتړ پای ته ورسوي.»

د هغه په وینا، د خلیج وروستیو پېښو لکه پر قطر د اسراییل برید دا وښودله چې امریکا د سیمې د هېوادونو د امنیت د ساتلو توان نه لري. د خلیج هېوادونه دې پایلې ته رسېدلي چې د امریکا په پوځي پانګونه تکیه نه شي کولای، ځکه په بحراني حالاتو کې ګټوره نه ده.

ظهره‌وند زیاته کړه، چې د بګرام هوايي اډه د امریکا لپاره ځانګړی جیوستراتیژیک اهمیت لري او د روسیې، چین او ایران پر وړاندې د یوې احتمالي وسیلې په څېر عمل کولای شي. له همدې امله، مسکو او په ځانګړي ډول ولادیمیر پوتین د امریکا د احتمالي بېرته ستنېدو پر وړاندې اندېښنه ښودلې ده.

نوموړي وویل، طالبان نه شي کولای د امریکا حضور ته اجازه ورکړي او نه د واشنګټن مالي فشارونه له پامه غورځولی شي. امریکا کولای شي له پاکستان څخه د فشار د یوې وسیلې په توګه کار واخلي.

ظهره‌وند څرګنده کړه، چې د بګرام د بیا نیولو بحث د شانګهای د همکاریو د سازمان له ګټو سره په ټکر کې دی. د ده په وینا، د چین له‌خوا د طالبانو دفاع وزیر ملا یعقوب ته د سفر بلنه د پیکېنګ د اندېښنو څرګندونه کوي.

هغه وویل، که امریکا پر طالبانو فشار زیات کړي، ایران، روسیه، چین، تاجکستان او ازبکستان به په ګډه د امریکا پر وړاندې دریځ ونیسي.

ظهره‌وند ټینګار وکړ: «که سیمه‌ییز هېوادونه جدي دریځ ونیسي، بګرام به د امریکایي سرتېرو لپاره په ګورستان بدل شي.»

نوموړي زیاته کړه، چې د امریکا د احتمالي بېرته راتګ په صورت کې طالبان به د مقاومت له ځواکمن فشار سره مخ شي او سیمه‌ییز ملاتړ به له لاسه ورکړي.

د هغه په وینا، دا وضعیت به د سیمې لپاره ستراتیژیک ګواښ وي، خو په عین حال کې د مقاومت لپاره په یوه ستراتیژیک فرصت هم بدلېدای شي.

د یادونې وړ ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تازه اعلان کړی چې بګرام باید بېرته د امریکا تر واک لاندې راشي، ځکه د بایډن د حکومت پرېکړه چې له افغانستانه ووځي، یوه ستره تېروتنه وه. ټرمپ خبرداری ورکړی، چې که طالبان مخالفت وکړي ډېرې بدې پېښې به په افغانستان کې رامنځته شي.

بګرام هوايي اډه چې د افغانستان په پروان ولایت کې موقعیت لري، د امریکا له مهمو پوځي اډو څخه وه او د ستراتیژیک ځای له امله یې تل د ایران، روسیې او چین په ګډون د سیمې د هېوادونو لپاره یو احتمالي ګواښ ګڼل کېده. امریکا په ۲۰۲۱کال کې د خپلو ځواکونو له اېستلو سره دغه اډه پرېښوده.

له کندهار څخه ځايي سرچینو افغانستان انټرنشل ته ویلي، چې د سې شنبې په ورځ د امر بالمعروف محتسبانو د کندهار ښار د څلورمې، ۱۱مې او دویمې حوزې اړوند سیمو کې د غاښونو د تداوي کلینیکونو ته امر کړی، چې نور به د نارینه ډاکټر له خوا د ښځو د غاښونو درملنه نه کوي.

سرچینې زیاتوي، چې د امر بالمعروف محتسبانو هغه ښځینه ناروغانې له کلینیکونو څخه ځواب کړې، چې د خپلو غاښونو د درملنې په موخه ورغلې وي.

په کندهار ښار کې د غاښونو د درملنې د یو کلینیک مسوول د نوم نه اخېستلو په شرط وویل:«سهار لس بجې وي، چې د امر بالمعروف کسان راغلل او زموږ له کلینیک څخه یې ښځینه مراجعینې ځواب کړې او موږ ته یې وویل چې له دې وروسته نارینه ډاکټر د ښځو د غاښونو د جوړولو اجازه نه لري.»

سرچیني وايي، د امر بالمعروف محتسبانو د غاښونو نارینه ډاکټرانو ته خبرداری ورکړی، چې د طالبانو له امر څخه د سرغړونې په صورت کې به زندان ته واچول شي.

طالبانو په کندهار کې د غاښونو پر نارینه ډاکټرانو د ښځو د غاښونو د درملنې نه کولو بندیز په داسې حال کې لګولی، چې دې ډلې وړاندې تردې هم په دغه ولایت کې له محرم پرته هټیو کې پر سودا رانیولو، یوازې سفر کولو او نورو برخو کې هم سخت بندییزونه لګولي دي.

د هینګاو بشري حقونو سازمان په وینا، پېښه د سیستان او بلوچستان ولایت د سراوان ولسوالۍ په کله ګیران سیمه کې د دوشنبې په ورځ شوې ده.

د راپور له مخې، دغه جوړه د ماین چاودنې په پېښه کې ځای پر ځای مړه شوي.

د سازمان د معلوماتو له مخې، په سیمه کې د ماین د شته والي د خبردارۍ نښه نه وه لګول شوې.

هینګاو د دې ماین مسوولیت د ایران سپاه پاسداران ته منسوب کړی، چې د ایران په سرحدي سیمو کې فعالیت کوي.

دغه سازمان ویلي د ۲۰۲۴ کال په جریان کې لږ تر لږه ۱۷ افغان وګړي په ایران کې د ماینونو او نورو ناچاودو توکو د پاتې شونو له امله مړه شوي دي.

د یاد بنسټ یو شمېر غړو د چارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته په خپلو پیغامونو کې ویلي، چې پر انټرنېټ د طالبانو بندیز د خلکو د غږونو د بندولو په معنا دی. د دې بنسټ یوې غړې ویلي چې انټرنېټ د دوی حق دی او دا حق باید بند نه شي.

نوموړې زیاتوي، «د انټرنېت بندول د افغان ښځې د ازادۍ بندول دي».

د بنسټ یوی بلې غړې وویل: «انټرنېټ یوازېنۍ لاره وه چې خلکو د طالبانو ظلمونه نړیوالو ته رسول.»

همدا راز یوې بلې غړې ویلي چې طالبان د انټرنېټ په بندولو سره غواړي د ښځو د درد غږ نړېوالو ته ونه رسیږي.

یوې بلې غړې بیا په انټرنېټ ترسره کیدونکو وړو سوداګریو په اړه اندېښنه ښودلې او وايي: «د انټرنېټ بندول به هغه واړه کاروبارونه چې په انلاین ډول جوړ شوي، له منځه یوسي».

د «پنجره امید» بنسټ بلې غړې وویل: «د نیپال د ځوانانو په څېر راشئ چې پاڅیږو او خپل حقونه له حاکم نظام څخه ترلاسه کړو.»

په وروستیو کې طالبانو په افغانستان کې د نوري فایبر د انټرنېټي خدمتونو د بندېدو امر کړی، چې د دغه امر پلي کېدو لړۍ لومړی له بلخ ولایت څخه پیل او بیا ۱۳ ولایتونو ته وغځېده.

طالبانو ویلي، چې د «منکراتو» د مخنیوي لپاره یې د نوري فایبر د انټرنېټي خدمتونو د بندولو پرېکړه کړې ده، خو دغه اقدام پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

زېلېنسکي د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې روانو جګړو ته په اشارې وویل:«موږ باید د خلکو د حقونو او د هغو هېوادونو د حقونه ساتنه له پامه ونه غورځوو، چې په سیمه کې تر ګواښ لاندې دي.»

زېلېنسکي زیاته کړه:«د اسراییل یرغمل شوي کسان لا هم نه دي خوشې شوي. له کلونو راهیسې د کیمیاوي وسلو په ګډون د نورو ګواښونو په وړاندې هېڅ غبرګون نه دی ښودل شوی او د روسیې بریدونه لا دوام لري.»

پر همدغه مهال زېلېنسکي د غزې وضعیت ته په اشارې وویل:« هلته په څرګند ډول هېڅ حل لاره نه تر سترګو کېږي.»

د اوکراین ولسمشر په اوکراین او نورو هېوادونو کې روانو جګړو ته په اشاره وویل، چې د جګړو د دوام له امله زرګونه ماشومان وژل کېږي.

زېلېنسکي د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین «خاین» وباله او له هېوادونو یې وغوښتل چې پر اوکراین د روسیې د برېدونو مخه ونیسي.

نوموړي د خپلو خبرو پر مهال ټینګار وکړ، چې هېواد یې د خپلو دفاعي صنایعو پر پیاوړتیا پانګونه کوي.