ټرمپ: که حماس اوربند ته ژمن پاتې نه شي، اسراییل به زما په دستور بیا جګړه پيل کړي

د خوړو نړۍوال پروګرام د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ، امریکا چې د دې ادارې تر ټولو لوی مالي ملاتړی دی، د ډونالد ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال یې خپلې بهرنۍ مرستې سختې راکمې کړې.

نورو لویو هېوادونو هم خپلې بشري او پرمختیایي مرستې کمې کړې دي یا یې د کمولو پلان لري.

یاد سازمان زیاتوي: «زموږ بودیجه به په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۴۰ سلنه راکمه شي، چې د ۲۰۲۴ کال له ۱۰ میلیارد ډالرو څخه ۶.۴ میلیار ډالرو ته ورسېږي. دا حالت زموږ د مرستې رسولو وړتیا ډېره محدوده کړې.»

سازمان خبرداری ورکړی، چې د نړۍوالو مرستو کمښت ممکن ۱۳.۷ میلیونه کسان د «بېړنۍ لوږې» سره مخ کړي چې دا پړاو یوازې له قحطۍ یوه درجه لرې ده.

د خوړو د نړۍوال پروګرام مشره سینډي مکین وايي: «د اړتیاوو او زموږ د مالي توان ترمنځ واټن هېڅکله دومره نه و. که مرسته ونه شي، نو د لوږې پر وړاندي د څو لسیزو پرمختګونه به له منځه ولاړ شي.»

هغې زیاته کړه: «دا ستونزه یوازې هغو هېوادونو پورې محدود نه دی چې له ناورین سره مخ دي. د ساحل په سیمه کې چېرې چې ۵۰۰ زره کسان نور د خوړو له مرستو بې‌ برخې شوي وو که ملاتړ ونه شي، ښايي دا لاسته راوړنه له لاسه ورکړو. موږ باید د شا تګ مخه ونیسو.»

تر دې وړاندې ملګرو ملتونو ویلي وو، چې شاوخوا ۲۳ میلیونه کسان په افغانستان کې له بېوزلۍ او لوږې سره مبارزه کوي او نړۍوالو مرستو ته اړتیا لري.

امریکا ویلي، د دې له امله چې له طالبانو سره د مرستو د لاس‌ رسي په اړه اندېښنه لري، افغانستان ته یې خپلې مرستې بندې کړې دي.

طبیعي پېښو لکه د ختیځ افغانستان وروستۍ زلزله، سېلابونه، وچکالي او د فقر د له منځه وړلو لپاره د پروګرامونو نشتوالی د دې لامل شوي، چې افغانستان له یوه سخت بشري حالت سره مخ شي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې، بابايي ویلي:«د بهرنیو وګړو د تګ راتګ د تنظیم لپاره په هغو ولایتونو کې چې له نورو هېوادونو سره پولې لري، اغېزمن اقدامات کولای شي د دې ستونزې د حل بنسټیزه لاره شي.»

نوموړي د یزد د اوسېدونکو د اندېښنو په اړه چې د افغان کډوالو له زیات حضور سره تړاو لري، ویلي: «خوشبختانه چې په وروستي یوه کال کې د کورنیو چارو وزارت د کډوالو د تنظیم او ثبت لپاره مهم ګامونه پورته کړي دي.»

هغه غوښتنه وکړه، چې د یزد په ولایت کې دې د وګړو د چارو ادارې دفتر لپاره اړین تاسیسات برابر شي او د افغان کډوالو د استوګنځایونو د تنظیم لپاره دې جدي اقدام وشي.

دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې ایران په وروستیو اوونیو په ځانګړي ډول د اسراییل او حماس د جګړې له پای ته رسېدو وروسته د افغان کډوالو د جبري بېرته ستنولو بهیر چټک کړی دی.

تر دې وړاندې د خراسان رضوي د والي مرستیال امیرالله شمقدري ویلي و، چې د دغه ولایت اړوند سیمو څخه شاوخوا ۸۰سلنه بې‌اسناده افغانان د دوغارون بندر له لارې بېرته افغانستان ته لېږل شوي دي.

شمقدري زیاته کړې، چې د افغان کډوالو د ثبت او څارنې لپاره بایومیټریک سیستم بشپړ شوی، چې له مخې به یې د کډوالو تګ راتګ په خراسان رضوي کې په انلاین بڼه څارل کېږي.

د ایراني چارواکو دا تازه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو پر ضد د نړۍوالو بشري بنسټونو او د ملګرو ملتونو له لوري اندېښنې زیاتې شوې دي.

سیکورسکي چې په لندن کې د ایران د شاهد ۱۳۶ ډرون د نندارې پر مهال خبرې کولې، هیله وښوده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به اوکراین ته د اوږد واټنه توهاماک توغندیو اجازه ور کړي.

هغه زیاته کړه چې اوکراین ته باید لا ډېر مهمات، د الوتکو ضد وسلې او د لنډ او منځني واټن دفاعي سیستمونه ورکړل شي، څو د اروپا خوندیتوب تضمین شي.

کله چې له ده وپوښتل شول چې د راتلونکو احتمالي بریدونو د مخنیوي لپاره د «ډرون دېوال» نوښت پراخول ممکن دي که نه، سیکورسکي وویل، « له بده مرغه، روسیه کولی شي د اروپا ژورې برخې په نښه کړي. موږ یې باید مقابلې ته چمتو واوسو. دا به بې‌مسوولیتي وي چې که اوس د ډرون ضد او ډروني دفاعي ظرفیت جوړ نه کړو».

په ورته وخت کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین دا نظر، چې ګواکې روسیه به د ناټو کوم غړی هېواد په نښه کړي، «بې‌معنا» بللی.

کرملېن هیله څرګنده کړې چې ټرمپ به کییف د سولې یوې هوکړې ته وهڅولای شي.

د روسیې د ولسمشر ویاند دیمیتري پیسکوف وویل چې مسکو لا هم د سولې خبرې نه دي بندې کړې او د ټرمپ د ځانګړي استازي، سټیو ویټکاف، د هڅو ستاینه کوي.

پیسکوف زیاته کړه: «موږ بې شکه د دا ډول نیتونو هرکلی کوو، او د سیاسي ارادې دا څرګندونه چې د سولې د موندلو لپاره هر ممکن ګام پورته شي، موږ ته د قدر وړ ده.»

هغه وویل، روسیه له مخکې له ویټکاف سره اشنا ده.

پیسکوف هیله وښوده چې ویټکاف به په اوکراین کې هم د روانو هڅو په پرمختګ کې مرسته وکړي.

ډونالډ ټرمپ چې پرون دوشنبه یې د اسراییل په کنېست (پارلمان) کې وینا وکړه، د حماس او اسراییل ترمنځ د اوربند تر اعلان وروسته وویل چې غواړي د ایران له اټومي پروګرام سره تړلې هوکړه ترلاسه کړي، خو لومړی به د اوکراین جګړې ته پام وکړي.

هغه خپل استازي سټیو ویټکاف ته وویل: «لومړی باید د روسیې موضوع حل کړو. راځئ، په همغې تمرکز وکړو.»

د رپوټ له مخې، د دوی «ګناه» پر پوسټرونو، یا ټولنیزو رسنیو «زه له محمد سره مینه لرم لیکل دي، مانا دا چې له پیغمبر سره د مینې څرګندول دي. هندي چارواکي وايي دا کار د «عامه نظم» لپاره ګواښ ګڼل شوی.

د الجزیرې د راپور له مخې، تر اوسه په لږ تر لږه ۲۲قضیو کې له ۲۵۰۰ زیات مسلمانان تورن شوي دي. د مدني حقونو د ساتنې نادولتي ټولنې (اې‌پي‌سي‌ار) د معلوماتو له مخې، لږ تر لږه ۴۰کسان د(بي‌جی‌پي)تر واک لاندې بېلابېلو ایالتونو کې نیول شوي دي.

د سپتمبر په څلورمه، د هند د شمالي ایالت اتر پردېش په کانپور ښار کې مسلمانانو د میلاد النبي (ص) نمانځنه کوله، چې د یوې کوڅې اوسېدونکو یوه ځلیدونکې لوحه ولګوله چې پرې لیکلي یې وو «زه له محمد (ص)سره مینه لرم.»

خو دې لوحې، چې د مشهور شعار«زه له نیویارک سره مینه لرم»بڼه یې اخیستې وه، د ځینو هندو اوسېدونکو غبرګون راوپاروه. دوی وویل چې دا نوې لوحه د دیني نمانځنې دودیزې بڼې برخه نه ده او د ایالت قوانینو له مخې په عامه مذهبي مراسمو کې نوې نښې نښانې نه شي زیاتولی.

د کانپور شاوخوا ۲۰سلنه نفوس مسلمانان دي.

پولیسو بیا د شکایتونو پر بنسټ د شلو کسانو پر ضد د مذهب پر بنسټ د دښمنۍ هڅولو جدي تورونه ولګول، چې سزا یې تر پنځو کلونو زندان پورې ده.

د کانپور پېښې د مسلمانو سیاسي مشرانو او خلکو غبرګون راوپاروه او د پولیسو پر ضد مظاهرې نورو ایالتونو لکه تیکلانګانا، ګجرات، مهاراشترا، اتراکنډ او جمو کشمیر ته وغځېدلې او د «زه له محمد (ص)سره مینه لرم»لوحې، کمیسونه او پوسټونه په ټول هېواد کې خپاره شول.

شاوخوا ۲۷۰کیلومتره لرې، د اتر پردېش په بریلي ښار کې، خلکو د یو سیمه‌ییز امام په بلنه د کانپور د نیونو پر ضد مظاهره وکړه، خو د سپتمبر په ۲۶مه دا مظاهره تاوتریخوالي ته واوښته او له پولیسو سره نښته وشوه.

پولیسو وروسته ۷۵کسان ونیول، چې امام توقیر رضا او د هغه خپلوان او مرستیالان پکې شامل وو. د ځايي چارواکو له‌خوا لږ تر لږه څلور ودانۍ چې د دغو کسانو وې، ویجاړې شوې.

په تېرو کلونو کې سلګونه مسلمانان د ورته غیرقانوني ورانکارۍ ښکار شوي، چې نه یې له ورانولو مخکې خبر ورکړل شوی او نه د محکمې حکم موجود دی. د هند سترې محکمې ویلي چې د کورونو ورانول د قانون له چوکاټه بهر سزا نه شي کېدای، خو فعالان وایي، په ډېرو ځایونو کې دا حکم عملي نه‌دی.

په ورته وخت کې، په نورو ایالتونو حتا د مودي په خپل ایالت ګجرات کې هم لسګونه مسلمانان د ټولنیزو رسنیو د پوسټونو یا ویډیوګانو له امله نیول شوي چې «زه له محمد (ص)سره مینه لرم» یې لیکلي وو.

د هند اساسي قانون د مذهب د ازادۍ او د بیان د ازادۍ حق تضمینوي. ۲۵مه ماده د هر وګړي د مذهب د ازاد تمرین حق خوندي کوي. همدارنګه ۱۹(۱) ماده د وینا او څرګندونې ازادي ورکوي تر هغه چې دا تاوتریخوالی یا کرکه ونه هڅوي.

خو پولیسو د نیول شویو کسانو پر ضد هغه قانوني مادې کارولې چې د «مذهبي تاوتریخوالي یا ګډوډۍ د هڅونې» په تور د خلکو د راټولېدو مخه نیسي حتا پر هغو کسانو چې یوازې یې کمیس اغوستی یا په ټولنیزو رسنیو یې «زه له محمد (ص)سره مینه لرم» لیکلي وو.