سراج الدین حقاني: په سیمه کې نا امني د هیچا په خیر نه تمامیږي

نور ولي مسید په خپله دې ویډیو کې، چې د طالبانو د عمر سټوډیو له خوا خپره شوې، ویلي چې دی د خیبر پښتونخوا ایالت په خیبر ولسوالۍ کې اوسیږي او له قبایلي سیمو نه خپل فعالیتونه کوي.

هغه په دې ویډیو کې ویلي، چې هدف یې نړۍ او خپلو پلویانو ته دا ښودل دي، چې دی ژوندی دی او له افغانستان نه بهر اوسیږي.

نور ولي مسید سوګند کړی، چې دی په خیبر کې اوسیږي او په افغانستان کې یې اوسېدل ټول تورونه دي.

هغه په دې ویډیو کې خپل جنګیالي په پاکستان کې جګړې ته هڅولي او په خپلو لیکو کې یې پر اطاعت ټینګار کړی دی.

د ټي ټي پي مشر خپل جنګیالي له عامو خلکو سره ښه چلند ته هڅولي دي.

محسن داوړ په خپل تازه ایکس پوسټ کې لیکلي، چې پاکستان له تېرو څو لسیزو راهیسې د طالبانو ملاتړ کړی او دا ډله د افغان ولس د استازیتوب وړ نه ده.

نوموړي ټینګار کړی: «د پاکستان او طالبانو اړیکه د روزونکي او شاګرد په څېر ده، پاکستان له طالبانو ملاتړ کړی، خو طالبان د افغانانو استازیتوب نه شي کولی.»

هغه پر کابل د پاکستان د بمبارۍ او د ملکي وګړو د وژنې په اړه خبرداری ورکړی او ویلي یې دي، چې دا ډول کړنې به د میلیونونو افغانانو کرکه نوره هم زیاته کړي.

محسن داوړ زیاته کړې، چې د پاکستان «ویجاړوونکې پالیسي لا هم بدله شوې نه ده»، او دا چلند به نه‌ یوازې د دواړو هېوادونو اړیکو ته زیان ورسوي، بلکې د سیمې د ثبات لپاره به هم ګواښناک تمام شي.

نوموړي ویلي، چې په عام محضر کې د طالبانو له خوا د مرګ سزا له بشري حقونو جدي سرغړونه، ظالمانه، غیر انساني او توهینوونکې کړنه ده.

بېنېټ ویلي، دا ډول سزاګانې د جرمونو په مخنیوي کې بې اغیزې دي.

نوموړي یوځل بیا پر طالبانو غږ کړی، چې په عام محضر کې له مرګ او بدني سزاګانو څخه لاس واخلي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو نن د پنجشنبې په ورځ د اسماعیل په نوم د بادغیس د جوند ولسوالۍ اوسیدونکی د دوو نورو کسانو د وژلو په جرم په عام محضر کې اعدام کړ.

له دغو ۲۸ کمپونو څخه ۸ یې په پېښور، درې په نوښار، پنځه په هنګو، څلور په کوهاټ، دوه په مردان، دوه په صوابۍ، یو په بونیر او درې نور په دیر کې دي.

دا حکم د پاکستان د فدرالي چارو وزارت د ایالتونو او سرحدي سیمو ادارې له خوا خپور شوی.

د حکم پر اساس، ټوله هغه ځمکه چې پخوا د دغو کمپونو لپاره ځانګړې شوې وه، د لیکلو سندونو له لارې د خېبر پښتونخوا حکومت یا اړوندو مرستیال کمشنرانو ته سپارل کېږي.

په حکم کې دا هم ویل شوي چې د دغو سیمو ټولې غیر منقولې شتمنۍ (د ودانۍ او تاسیساتو په ګډون) به د ایالتي حکومت یا اړوندې ولسوالۍ ادارو ته وسپارل شي.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ وروستیو نښتو او شخړو په پاکستان کې د مېشتو افغانانو پر ژوند هم منفي اغېز کړی دی.

په اسلام‌اباد او ګڼو نورو ښارونو کې مېشت افغانان وايي، له نښتو وروسته د پاکستان حکومت پر دوی فشارونه ډېر کړي دي.

له دغه نښتو وروسته ګڼ افغانان له دندو اېستل شوي او ځینو کورنیو ته د کورونو تشولو خبرداری هم ورکړل شوی دی.

بلخوا په پاکستان کې د افغان کډوالو د اېستلو بهیر بیا زور اخیستی.

نن هم د پاکستان پلازمېنه اسلام‌اباد کې څو سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، یو ځل بیا په بېلابېلو سیمو کې پولیس د افغانانو کورونو ته ورغلي او ځینې کورنۍ یې نیولې دي.

د چارو شنونکي وايي، چې پاکستان ډېر وخت له افغانستان سره په اړیکو کې افغان کډوال او د سوداګریزو لارو بندول د فشار د حربو په توګه کاروي.

یونیسف په یو خپور کړي راپور کې وایي، چې د زلزلې له امله د پاکو اوبو ډېری سرچینې ویجاړې شوې او ګڼې کورنۍ له څښاک اوبو او د لاس مینځلو له اسانتیاوو بې برخې دي.

د راپور له مخې، د اوبو ۱۳۲ سرچینې ویجاړې شوې دي، او څلور نه تر پنځو کلیو پورې اوس خلاص پر ځمکه رفع حاجتونه کوي، ځکه ډېری تشنابونه وران شوي دي.

یونیسف وایي، ډېر خلک صابون او نور د لاس مینځنې او لاس پاکوالي توکي نه‌ لري، چې دې وضعیت د ناروغیو د خپرېدو خطر ډېر کړی دی.

د ملګرو ملتونو دغې ادارې خبرداری ورکړی، چې که عاجلې مرستې و نه‌ شي، نو د روغتیا یوه لویه فاجعه به رامنځته شي.

په افغانستان کې د یونیسف استازي ډاکټر تاج‌الدین ویلي:«زلزلې کورونه ویجاړ کړل او ګڼې کورنۍ یې له منځه یووړې، خو اوس د ناروغیو له لارې د لا ډېرو ماشومانو د مړینې خطر رامنځته شوی دی.»

یونیسف وايي، د تشنابونو او د اوبو د شبکو ویجاړۍ په ځانګړي ډول ښځې او نجونې له خطرونو سره مخ کړې دي، ځکه چې د خوندي تشنابونو اسانتیاوې نه‌ لري.

یادې ادارې ویلي چې زلزله‌ځپلو سیمو ته د اوبو بیړني ټانکرونه لیږي او د اوبو سیستمونه رغوي، تر څنګ یې لنډمهاله تشنابونه جوړوي، د حفظ الصحې کڅوړې وېشي او د ناروغیو د مخنیوي لپاره د عامه پوهاوي پروګرامونه ترسره کوي.

خو په وینا یې، د مرستو لپاره پیسې کافي نه‌ دي، ځکه د دوی له اړخه د ۲۱،۶ میلیونه ډالرو له غوښتنې یوازې نیمایي برابرې شوې دي.

د ملګرو ملتونو دغې ادارې له مرستندویو هېوادونو غوښتي چې د زلزله‌ځپلو د ژوند ژغورنې لپاره سملاسي مرستې وکړي.