سرچینې: د تورخم دروازې د پرانیستلو لپاره دواړو لوریو تدابیر نیولي دي

رویټرز د دوشنبې په ورځ د خواجه محمد اصف له خولې ویلي، چې «د افغانستان له لوري هر ډول برید د دې هوکړې سرغړونه بلل کېږي او د اوربند ټول بنسټ پر همدې یوه ماده ولاړ دی.»

پاکستاني ځواکونه او طالبان له تېرو څو ورځو پرله‌پسې نښتو وروسته، چې د لسګونو کسانو د مرګ‌ژوبلې لامل شول، په دوحه کې د اوربند پر سر هوکړې ته رسېدلي.

دغه نښتې د ټي ټي پي د پټنځایونو له منځه وړو په نامه د پاکستان له هوايي بریدونو وروسته پیل شوې.

خواجه محمد اصف ویلي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د لاسلیک شوې هوکړې له مخې، چې ترکیې او قطر هم پرې لاسلیک کړی، روښانه شوې ده چې هېڅ ډول برید به نه کېږي.

نوموړي زیاته کړه: «موږ تر هغه د اوربند هوکړه لرو، څو پورې چې د دې تړون سرغړونه نه وي شوې.»

د پاکستان دفاع وزیر د تحریک طالبان پاکستان ډلې ته هم اشاره وکړه، چې د ده په وینا له افغانستان نه د طالبانو په همغږۍ د پاکستان پر ضد بریدونه کوي.

د ټي ټي پي مشر پر کابل له هوايي برید وروسته په یوه ویډیو کې اعلان وکړ، چې دی په قبایلي سیمه خیبر ولسوالۍ کې دی.

کابل له پخوا راهیسې د پاکستان دا ډول تورونه رد کړي دي.

د طالبانو حکومت لا تر اوسه دخواجه اصف د دې څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې.

خواجه محمد اصف له دې وړاندې د طالبانو سرسخته ملاتړی ګڼل کېده، خو پر کابل ددې ډلې له واکمنېدو وروسته، په پاکستان کې د ناکراریو له ډېرېدو وروسته، نوموړی د طالبانو په سرسخته منتقد بدل شوی دی.

فطرت په دې غونډه کې وویل، چې د ګاونډي هېواد له لوري وروستي بریدونه بې‌ دلیله او غیر موجه وو او زیاته یې کړه چې د دې بریدونو مناسب ځواب ورکړل شوی دی.

هغه په ټینګار وویل چې د طالبانو حکومت «هېڅکله د جګړې پیلوونکی نه دی او د جګړې غوښتونکی هم نه دی، خو که جګړه پر موږ تحمیل شي، زموږ امنیتي ځواکونه به په مېړانه د وطن دفاع وکړي.»

د فطرت په وینا، د طالبانو حکومت د خپل هېواد د تمامیت او حاکمیت په دفاع کې هېڅ ډول جوړجاړی نه مني.

نوموړي وویل: «موږ به د افغانستان له خاورې په قهرمانۍ دفاع کوو، او هېڅ بهرني ځواک ته به اجازه ور نه‌کړو چې زموږ ملي حریم کې لاسوهنه وکړي.»

په دې مراسمو کې د طالبانو لوی درستیز نوي ټاکل شوي قوماندان مولوي عبدالقیوم «روحاني» ته د مبارکۍ ترڅنګ د پخواني قوماندان کړنې او لاسته راوړنې هم وستایلې.

هغه په خپلو خبرو کې د اسلامي نظام دننه بدلونونه یو «شرعي او ضروري اصل» وباله او و یې ویل: «په اسلامي نظام کې تغیر او تبدیل یو منل شوی اصل دی، او تطبيق یې پر ټولو لازم ګڼل کېږي.»

د طالبانو ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت نن دوشنبه، د تلې ۲۸مه وویل، چې ددې ډلې اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ویلي، چې د طالبانو په راتګ سره د سیمې او نړۍ ډېرو هېوادونو له افغانستان سره د اقتصادي اړيکو د پراختيا لپاره عملي ګامونه اخيستي او دا هڅې د لا پراخېدو په حال کې دي.

ملابرادر وویل:«طالبانو د صنعت ودې ته ځانګړې پاملرنه کړې او په همدې موخه يې په کور دننه د برېښنا توليد او وارداتي برېښنا لويې پروژې پيل کړې دي.»

د طالبانو رياست الوزرا اقتصادي مرستيال پر ټولو پانګوالو غږ کړی چې په افغانستان کې پانګونه وکړي او دوی د هر ډول همکارۍ ډاډ ورکوي.

د کابل فولاد اوسپنې ويلې کولو فابريکې په دويم فاز ۲۰ ميليون ډالر پانګونه شوې، چې په ورځني ډول د ۵۰۰ټنه اوسپنې د پروسس وړتيا لري.

له دې وړاندې د کابل په کډون ګڼ شمیر ولایتونو کې د اوسپنې ویلې کولو فابریکو د برېښنا له نشتوالي شکایت کړی و او ویلي یې و، چې فابریکې یې د تړل کېدو له ګواښ سره مخ دي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د دوشنبې په ورځ، د تلې پر ۲۸مه، وویل، چې ملا برادر د نفت او ګازو په برخه کې د ترکمنستان د کابینې له مرستیال باتور امانوف سره کتلي دي.

طالبانو د باتور امانوف له قوله ویلي، چې اوسمهال د افغانستان په خاوره کې د ټاپي پروژې چارې ۱۴ کيلومتره پرمخ تللې دي او ۷۰ کيلومتره نوره برخه هم د پايپ غځولو لپاره تیاره شوې ده.

هغه زیاته کړې، چې د ۳۰ کيلومترو لپاره نلونه جوړ شوي او په راتلونکې میاشت کې به يې د نصب او غځولو چارې بشپړې شي.

په دې کتنه کې ملا عبدالغني برادر ویلي، چې په افغانستان کې د ټاپي پروژې چارې په ښه ډول روانې دي او د طالبانو اداره ورته هر ډول اسانتياوې برابروي.

د نفت او ګازو په برخه کې د ترکمنستان د کابینې مرستیال دغه راز ویلي، چې په راتلونکي يوه کال کې به په افغانستان کې ددغې سيمه ييزې پروژې چارې بشپړې کړي.

ځینو افغان سوداګرو نن دوشنبه ، د تلې ۲۸مه، وویل چې له تېرو لسو ورځو راهسې د تورخم او چمن لارو د تړل کېدو له امله افغان سوداګرو ته په میلیونونو ډالره زیان اوښتی دی.

یو افغان سوداګر زلمي عظیمي افغانستان انټرنشنل ته وویل:«۷ زره موټر په کراچۍ کې ولاړ دي او ۲ زره د سوداګریزو توکو بار موټر په تورخم او چمن کې ولاړ دي. د افغانستان مېوې انار او سبزي خرابه شوې ده او د ورځې د افغانستان خصوصي سکتور ته یو میلیون ډالره تاوان رسیږي.»

د افغان سوداګرو نیوکې دا دي، چې په دوحه کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ شويو خبرو کې د سوداګرو ستونزو او په ځانګړې توکه د سوداګریزو لارو د پرانیستلو په اړه خبرې نه دي شوې.

له دې وړاندې په تورخم او سپین بولدک کې ځینو افغان سوداګرو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د پاکستان حکومت د کراچۍ بندر ته ویلي، چې تر امرثاني پورې دې د افغان سوداګرو سوداګریز توکي نه باروي.

خو نن د سپین بولدک او چمن لاره د سوداګرۍ پرمخ پرانېستل شوه او اټکل کیږي چې د تورخم لاره هم زر پرانېستل شي.

په تورخم کې د افغانستان انټرنشنل خبریال وايي، د تورخم تجارتي لارې د پرانستلو لپاره چمتووالی پیل شوی دی.

د تورخم د ګمرک چارواکو په وینا، د تورخم ټرمینل اړوند ټولې عملې ته امر شوی چې ژر تر ژره خپلو دندو ته حاضر شي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، د کارګو موټرو د تصفیې لپاره سکینر بېرته تورخم ټرمینل ته رسول شوي دي. یاد سکینر د اکتوبر په ۱۱مه او ۱۲مه د شپې له خوا د امنیتي اندېښنو له امله له ټرمینله اېستل شوي وو.

بل لور ته د طالبانو سرچینو هم تایید کړې چې د افغانستان له خوا سلګونه مسافر تورخم ته رسېدلي دي او دوی ته هم خبر ورکړل شوی چې لاره ښایي پرانېستل شي.

سرچینې زیاتوي چې کله لاره پرانستل شي نو تر ټولو لومړی به هغه کارګو لارۍ تصفیه شي چې له څو ورځو راهیسې د کرښې دواړو غاړو ته بندې پاتې دي او له هغې وروسته به د خلکو تګ راتګ هم په پړاوونو کې بیا پیل شي.