د خوړو نړیوال پروګرام په افغانستان کې د لوږې د ډېرېدو خبرداری ورکړی دی. یاد سازمان وايي، چې په افغانستان کې خوارځواکي هم په چټکۍ سره مخ په زیاتیدو ده. دوی زیاتوي،چې دوی د تمویل محدودیتونو له امله یوازې د اړمنو خلکو یوه کوچنۍ برخه حمایه کولی شي.
د خوړو نړیوال سازمان نن د دوشنبې په ورځ، د تلې په ۲۸مه، د ژمي له پیل څخه مخکې په افغانستان کې د اړمنو لپاره د بیړني ملاتړ غوښتنه وکړه.
له دې وړاندې یاد سازمان ویلی، چې په افغانستان کې په هرو لسو ثانیو کې یو ماشوم په خوارځواکۍ اخته کیږي.
د یاد سازمان د وړاندوینو پر بنسټ، په افغانستان کې به د روان کال تر پایه پورې ۳،۵ میلیونه ماشومان له خوارځواکۍ سره مخ شي.
د طالبانو د رییسالوزرا ملا محمد حسن اخوند په مشرۍ د ددې ډلې د کابینې په غونډه کې پرېکړه شوې، چې د هېواد د ریل پټلۍ د جوړولو لپاره به نوی تخنیکي معیار وټاکل شي، او همدارنګه کډوالو ته د ځمکو د وېش پروسه به چټکه شي.
د طالبانو حکومت د خبرپاڼې له مخې، د کابیني په دې ناسته کې د هېواد د اقتصادي، ټولنیزو او کلتوري چارو په اړه مفصل بحث شوی.
د خبرپاڼې له مخې، کابینې هغه راپور تایید کړ چې د حیرتان څخه تر سپین بولدک پورې د ریل پټلۍ د بڼې او تخنیکي معیار په اړه برابر شوی و.
د پرېکړې له مخې، د پټلۍ لپاره به “معیاري واټن” غوره شي، څو له ګاونډیو هېوادونو سره د ریل تګ راتګ ستونزې راکمې شي.
خبرپاڼه زیاتوي، په ناسته کې همدارنګه د کډوالو د عالي کمېسیون رییس مولوي عبدالسلام حنفي ته لارښوونه شوې، چې د کډوالو لپاره د ځمکو د وېش بهیر وڅېړي او چټک یې کړي.
په خبرپاڼه کې راغلي چې د طالبانو اداره غواړي د ځمکو وېش مستحقو کورنیو ته په وخت ترسره شي او هغه خنډونه لرې شي چې تر اوسه یې دا پروسه ورو کړې ده.
د اروپايي اتحادیې کمیسیون تایید کړې چې له طالبانو سره یې د هغو افغان وګړو د احتمالي بېرته ستنولو په اړه خبرې کړې دي چې په اروپايي هېوادونو کې د پاتې کېدو قانوني حق نه لري. ددغه کمیسیون یوه ویاند ویلي، «د روان کال په لومړیو کې مو له افغان چارواکو سره د تخنیکي کچې خبرې پیل کړې دي».
د اروپايي اتحادیې کمېسیون تایید کړې چې له طالبانو سره یې د هغو افغان وګړو د احتمالي بېرته ستنولو په اړه خبرې کړې دي چې په اروپايي هېوادونو کې د پاتې کېدو قانوني حق نه لري.
ددغه کمیسیون یوه ویاند ویلي، «د روان کال په لومړیو کې مو له افغان چارواکو سره د تخنیکي کچې خبرې پیل کړې دي».
د کمېسیون یوه ویاند وویل، بروکسل د اروپايي بهرني خدمت (EEAS) په همغږۍ کار کوي چې د افغانانو د اخراج په اړه د ټولې اتحادیې په کچه ګډه تګلاره رامنځته کړي.
دغه څرګندونې وروسته له هغه شوې چې د بلجیم حکومت د شنبې په ورځ د اروپايي کمېشنر د کډوالۍ دفتر ته یو لیک واستاوه، چې ۱۹ نورو اروپايي هېوادونو هم پرې لاسلیک کړی و.
په لیک کې د هغو افغانانو د اخراج لپاره د یوه ګډ اروپايي چوکاټ جوړولو غوښتنه شوې، چې د استوګنې اجازه نه لري یا د جرمونو له امله محکوم شوي دي.
دیورو اکټیو د راپور له مخې، د دغه نوښت ملاتړي هېوادونه غواړي د اروپايي کمېسیون، د بهرني خدمت او د غړو هېوادونو ترمنځ نوره نږدې همغږي رامنځته شي او د دې هدف لپاره یې د یوه ګډ اروپايي مامورد لېږلو وړاندیز هم کړی دی.
د اروپايي کمېسیون ویاند زیاته کړه: «موږ له غړو هېوادونو سره په دوامداره تماس کې یو. د روان کال په لومړیو کې مو له افغان چارواکو سره د تخنیکي کچې خبرې پیل کړې دي».
د بلجیم د نوښت ملاتړو هېوادونو کې جرمنی، اتریش، ایټالیا، هالنډ، سوېډن، چک، هنګري، ایستونیا، فنلنډ، یونان، لیتوانیا، لوګزامبورګ، مالټا، پولنډ، سلواکیا، قبرس، بلغاریا،ایرلنډ او ناروې شامل دي.
د پاکستان حکومت په بلوچستان ایالت کې د افغان کډوالو لس پنډغالي وتړل. پاکستانی رسنیو رپوټ ورکړی، چې دغه لس پنډغالي د بلوچستان په کویټه، قلعه سیف الله، پشین، لورلايي او چاغي کې تړل شوي او په دې پنډغالو کې شاوخوا ۸۵ زره افغان کډوال اوسېدل.
د پاکستان جیو ټلوېزیون د پاکستاني چارواکو په حواله راپور خپور کړی، چې په تړل شویو پنډغالو کې مېشت افغان کډوال خپل هېواد ته لېږل شوي دي.
دوی همدراز زیاتوي تېره ورځ هم په بلوچستان کې شاوخوا ۳ زره افغان کډوال د استوګنې اسنادو د نه لرلو له امله پولیسو نیولي دي.
له دې وړاندې راپورونه خپاره شوي ول، چې په خېبر پښتونخوا، بلوچستان او پنجاب ایالتونو کې د افغان کډوالو ۱۶ پنډغالي تړل کیږي.
د پاکستان مرکزي حکومت په امر ټولو ایالتونو کې د سپټمبر له لومړۍ نېټې راهیسې د ملګرو ملتونو سره د ثبت شویو افغان کډوالو د اېستل کیدو لړۍ هم پیل شوې ده.
د پاکستان ډان نیوز د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی و چې دا پنډغالي د خېبر پښتونخوا په هریپور، چترال او بر دیر، د بلوچستان په چاغي، لورالایي، کلا سیف الله، پشین او کویټه او د پنجاب په میانوالي کې موقعیت لري.
د کډوالو د پنډغالو د تړل کېدو په تړاو د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې اندېښنه ښودلې ده.
دغه اداره ټینکار کوي، چې له پاکستان نه د افغان کډوالو د اېستلو بهیر باید په خپله خوښه، خوندي او باعزته وي.
له تورخم څخه د طالبانو د کمیسارۍ یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل چې د تورخم دروازې د پرانیستل کېدو لپاره پاکستانی لوری د سکینرونو په نصبولو کار کوي. سرچینو وویل، چې لوی موټر په لیکو کې ځای پر ځای شوي دي.
د طالبانو د کمیسارۍ یوه سرچینه وايي چې له کرښې پورې غاړې د سکینر ماشینونه چېد جګړې پرمهال انتقال شوي وو، د پاکستان له لوري بېرته نصب شول.
د یادې سرچینې په وینا، طالبانو هم د دروازې د پرانیستې تدابیر بشپړ کړي دي، خو تر اوسه د پرانیستلو مشترکه پرېکړه نه ده شوې.
د طالبانو د کمیسارۍ یوه بله سرچینه وايي چې ښايي د شپې تر ناوخته د لویو لاریو پر مخ د تورخم دروازه خلاصه شي.
له دې وړاندې طالبانو د سوداګرۍ پرمخ د سپین بولدک لارې د پرانېستل کېدو خبر ور کړی و، خو وروسته په کندهار کې محلي چارواکو وویل، چې لاره یوازې د تشو کانتینرو پرمخ پرانېستل شوې ده.
د پاکستان او افغانستان تر منځ د ډېورنډ پر کرښه ټولې لارې وروسته له هغې وتړل شوې چې د پاکستان او طالبانو تر منځ جګړې زور واخیست.
د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف رویټرز ته ویلي، چې د اسلاماباد او کابل ترمنځ د اوربند دوام او د سولې راتلونکی به یوازې هغه وخت تضمین شي، چې د طالبانو حکومت له افغانستان نه د پاکستان پر ضد د وسلهوالو بریدونه ودروي. طالبانو له دې وړاندې ویلي چې افغان خاوره د هیچا خلاف نه کاریږي.
رویټرز د دوشنبې په ورځ د خواجه محمد اصف له خولې ویلي، چې «د افغانستان له لوري هر ډول برید د دې هوکړې سرغړونه بلل کېږي او د اوربند ټول بنسټ پر همدې یوه ماده ولاړ دی.»
پاکستاني ځواکونه او طالبان له تېرو څو ورځو پرلهپسې نښتو وروسته، چې د لسګونو کسانو د مرګژوبلې لامل شول، په دوحه کې د اوربند پر سر هوکړې ته رسېدلي.
دغه نښتې د ټي ټي پي د پټنځایونو له منځه وړو په نامه د پاکستان له هوايي بریدونو وروسته پیل شوې.
خواجه محمد اصف ویلي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د لاسلیک شوې هوکړې له مخې، چې ترکیې او قطر هم پرې لاسلیک کړی، روښانه شوې ده چې هېڅ ډول برید به نه کېږي.
نوموړي زیاته کړه: «موږ تر هغه د اوربند هوکړه لرو، څو پورې چې د دې تړون سرغړونه نه وي شوې.»
د پاکستان دفاع وزیر د تحریک طالبان پاکستان ډلې ته هم اشاره وکړه، چې د ده په وینا له افغانستان نه د طالبانو په همغږۍ د پاکستان پر ضد بریدونه کوي.
د ټي ټي پي مشر پر کابل له هوايي برید وروسته په یوه ویډیو کې اعلان وکړ، چې دی په قبایلي سیمه خیبر ولسوالۍ کې دی.
کابل له پخوا راهیسې د پاکستان دا ډول تورونه رد کړي دي.
د طالبانو حکومت لا تر اوسه دخواجه اصف د دې څرګندونو په اړه تبصره نه ده کړې.
خواجه محمد اصف له دې وړاندې د طالبانو سرسخته ملاتړی ګڼل کېده، خو پر کابل ددې ډلې له واکمنېدو وروسته، په پاکستان کې د ناکراریو له ډېرېدو وروسته، نوموړی د طالبانو په سرسخته منتقد بدل شوی دی.