د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت له خپلو یو شمېر کارکوونکو هویت کارتونه اخېستي

د اتریش صدراعظم کریستیان سټوکر د سې شنبې په ورځ، د تلې پر ۲۸مه، پر خپل اېکس ولیکل، چې دغه افغان نن کابل ته استول شوی دی. دا واک ته د طالبانو تر رسېدا وروسته لومړی ځل دی، چې اتریش یو افغان کابل ته استوي.

سټوکر زیاته کړه، « نن سهار، یو تن چې په جدي جرمونو محکوم شوی و، کابل ته واستول شو. له ۲۰۲۱ کال وروسته افغانستان ته لومړنی اخراج. په دې سره، اتریش یو روښانه پیغام لیږي، ټول هغه کسان، چې د جرمي جرمونو له امله یې د استوګنې حق له لاسه ورکړی، نه زغمل کیږي».

د اتریش صدراعظم ویلي، چې مجرمان باید د هغوی متبوعه هېوادونو ته له پام پرته، له دغه هیواده ووځي.

هغه زیاته کړې، « موږ د اتریشیانو ساتنه کوو، نه د هغو بهرنیو مجرمانو، چې دلته د ژوند کولو حق نه لري».

د روان کال په پیل کې د اتریش یوه پلاوي کابل ته سفر کړی و، چې له طالبانو سره د افغان پناه غوښتونکو د اخراج اداري امکانات وڅیړي.

وروسته، د همدغه کال په سپتمبر کې د طالبانو استازي ویانا ته لاړل چې د شړلو د همغږۍ چارې تنظیم کړي. له دې وروسته څرګنده شوه چې شاوخوا ۳۰ تنه کېدای شي له اتریش څخه افغانستان ته وشړل شي.

د اتریش د کورنیو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ وویل، چې د نورو افغانانو داخراج لپاره هم کار روان دی.

د کورنیو چارو وزیر ګېرارد کارنر وویل، دا سخت خو اړین ګام به په ټینګه تعقیب کړي.

افغانستان ته شړل شوی کس په ۱۹۹۴ کال کې زېږېدلی او په اتریش کې یې نږدې څلور کاله بند تېر کړی و.

د حکومتي معلوماتو له مخې، هغه د «فزیکي زیان رسونې او جنسي تیري» په جرم محکوم شوی و. نوموړی د اتریشي پولیسو په ملتیا د استانبول له لارې کابل ته لېږل شوی دی.

د رپوټونو له مخې، د افغانانو د پناه غوښتنې د منلو کچه سږکال په اتریش کې ۷۶ سلنه وه.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان پاسپورټ عمومي ریاست ویاند عمري لوګري نن سې شنبه، د تلې ۲۹مه، وویل، چې د پاسپورټونو مراجعین کولی شي د کابل په ګډون په ټولو هېوادونو کې پاسپورټونه ترلاسه کړي.

نوموړي وویل، چې د ۹۲۰ سوداګریزو او ۳۰۰ تحصیلي پاسپورټونو په ګډون په تېرو شپږو میاشتو کې نږدې ۵۲۸ زره کسانو ته پاسپورټونه ورکړل شوي دي.

دا شمېر په داسې حال کې خپریږي چې د روان کال د چنګاښ په ۲۹مه سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلی و، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اړوند د پاسپورټ عمومي ریاست کې له ښځینه مراجعینو سره ناوړه او غېرانساني چلند روان دی.

د سرچینې په وینا، طالبان له محرم پرته ښځو ته د پاسپورټ ریاست ته د ننوتلو اجازه نه ورکوي.

د طالبانو د پاسپورټ عمومي ریاست د روان کال په وري په میاشت کې اعلان وکړ، هغو کسانو ته پاسپورټ نه ورکوي چې د بیف او بایومټریک سیسټم له لارې د ممنوع‌الخروج په توګه تثبیت شوي وي. دغه ریاست زیاته کړې وه، چې هغو کسانو ته هم پاسپورټ نه ورکول کېږي، چې محکمې په جزايي، مدني یا سوداګریزو قضیو کې محکوم ګڼلي وي.

د دوی په دې محدودیتونو کې هغه ماشومان هم شامل ول، چي والدین او یا قانوني وکیل ونه لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي بګرام اډې ته د امریکایانو د بیا راتګ په اړه ویلي، په تېرو شلو کالو کې د امریکایي ځواکونو حضور له ناامنۍ، ترهګرۍ او د نشه‌يي توکو له زیاتوالي پرته بله پایله نه‌لرله.

په کابل کې د ایران سفارت پر اېکس پاڼه د ښاغلي بقايي یوه ویډیو خپره کړې، چې په‌کې ویل شوي دوی بګرام ته د امریکایانو بیا راتګ د افغانستان او سیمې لپاره د ناامنۍ او بې‌ثباتۍ لامل بولي. بقايي وايي، لومړی د نیویارک په څلور اړخیزه غونډه او بیا د مسکو په غونډه کې د بګرام پر موضوع تاوده بحثونه شوي دي.

د بقايي په وینا؛ د دې دوو غونډو برخه‌والو په یوه خوله وویل، چې باید د افغانستان ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی وشي. هغه وویل، چې په بګرام کې د پردیو ځواکونو حضور د افغانستان په ګډون د سیمې په ټولو هېوادونو کې ناامني او ستونزې جوړوي.

تر دې وړاندې د مسکو فارمټ د غونډې په اعلامیه کې هم په روښانه ډول د بګرام اډې په اړه غبرګونونه ښودل شوي. د یادې اعلامیې په یوه برخه کې راغلي وو، د هغو هېوادونو هڅې چې غواړي خپلې پوځي زېربناوې په افغانستان يا ګاونډيو هېوادونو کې ځای پر ځای کړي، د سيمې د سولې او ثبات په ګټه نه‌دي او بايد ودرول شي.

بقايي زیاته کړې: «موږ د بهرنیو وګړو د حضور د سمون لپاره ځينې اقدامات کړي، چې په دې لړ کې د افغانانو لپاره د کاري ویزو ډول او صادرولو لارې چارې هم په پام کې نیول شوې دي.»

ایران دغه خبره تر هغه وروسته کوي، چې څو ورځې مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزارت د سوېلي اسیا لوی مدیر محمدرضا بهرامي په کابل کې د طالبانو د کډوالو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر سره په لیدنه کې اعلان وکړ، چې افغان کډوالو ته به ۲۰۰زره کاري ویزې ورکړي.

په دې لیدنه کې بهرامي ټینګار وکړ، چې په ایران کې د بې‌اسناده افغان کډوالو د قانوني مېشتېدو لپاره به مناسبې لارې چارې ولټوي. دغه ډول نوموړي د کابل او تهران تر منځ د سوداګریزو اړیکو د پراختیا په اړه خوښي وښوده او اعلان یې وکړ، چې په دې برخه کې به ډېر ژر د ایران یو لوړپوړی چارواکی افغانستان ته سفر وکړي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو ادارې د معلوماتو له مخې؛ د ۲۰۲۵ کال د اپرېل له پیل څخه بیا د اکتوبر میاشتې تر لومړۍ نېټې پورې تر ۱.۴ مېلیونو ډېر افغان کډوال له ایران نه اېستل شوي دي.

کارپوهان وایي، چې د ایران له‌خوا د ۲۰۰زره کاري ویزو ورکړه به په ایران کې افغانانو ته د کار زمینه برابره کړي؛ خو له ایران نه اېستل شوي کډوال وايي، چې اسناد لرونکي کډوال هم د پولیسو له‌خوا نیول شوي او له ایران نه په جبري توګه اېستل شوي دي.

په بامیان ولایت کې د طالبانو رسنیز دفتر دوشنبه (د تلې ۲۸مه) ویلي، چې د یوناما مرستیال دغه ولایت ته د خپل سفر په ترڅ کې او د بامیان ولایت لپاره د طالبانو له والي مولوي عبدالله سرحدي سره په لیدنه کې د یاد ولایت د خلکو پر ستونزو خبرې کړې دي.

د دغه دفتر له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي اندریکا راتواته په حوالې راغلي: «ملګري ملتونه هڅه کوي، چې بشري او پراختیايي مرستې د نړۍوالو بنسټونو او د بامیان ځایي ادارې په ملاتړ د دغه ولایت خلکو ته په ګټوره توګه ورسوي.»

نوموړي هیله څرګنده کړې، چې د بامیان د ځایي چارواکو او اړوندو ادارو په همغږۍ سره د پېژندپاڼو د وېش او د بڼسټیزو اسانتیاوو برابرولو په برخه کې عملي ګامونه واخیستل شي. په یاده لیدنه کې په بامیان ولایت کې د روږدو کسانو د درملنې پر روغتیايي مرکزونو هم بحث شوی دی.