پاکستان د دغه هېواد «تحریک لبیک» ډله د یوې ترهګرې ډلې په توګه اعلان کړه

د جنوبي اسیا لپاره د بښنې نړیوال سازمان مرستیال سیمه ییز مشر بابو رام بنټ د پنجشنبې په ورځ په دې اړه ویلي: «په خپل سري ډول د ترهګرو په لیست کې د سوله ییزو بلوچ فعالینو شاملول، د پرېکړې د ننګونې فرصت نه ورکول، د قانوني پروسې او د دوی د ازادۍ، محرومیت او د خوځښت د ازادۍ حقونو ته سپکاوی دی، بل څه نه دي.»

دغه سازمان له اوږدې مودې راهیسې د پاکستان د ترهګرۍ په وړاندې د قانون په اړه اندېښنه څرګنده کړې او زیاته کړې یې ده، چې دا قانون له نړیوالو بشري معیارونو سره سمون نه لري.

دوی لیکلي: «دغه قانون د هغه خلکو د نیولو او بندیز لګلو پراخ صلاحیتونه لري چې خپل بشري حقونه غواړي.»

د بلوچستان چارواکو، د اکتوبر په ۲ او ۱۶ د خپرو شویو خبرپاڼو له لارې، د ترهګرۍ ضد قانون د څلورم جدول لاندې د بلوچستان ایالت د خضدار، کیچ او چاغي ولسوالیو څخه ۳۲ کسان د «ممنوع اشخاصو» په توګه نومولي دي.

پدې کې ښځینه فعالانې، ډاکټر صبیحه بلوچ، سمیع دین بلوچ، ناز ګل او سید بابی شریف او شالي اسا شامل دي.

دا نومول شوي کسان تر سختې څارنې لاندې او د دوی د تګ راتګ ازادي او په عامه ژوند کې د برخې اخیستلو وړتیا په جدي توګه محدودوي.

منع شوي کسان نشي کولی د خپل سیمه ییز پولیس ادارو له څرګندې اجازې پرته له ټاکل شویو سیمو څخه بهر سفر وکړي.

چارواکو ته دا واک هم ورکول شوی، چې د شخص یا د هغه د کورنۍ د نږدې غړو مالي شتمنۍ وڅېړي او کنګل کړي.

د سازمان په خبره، چې حکومت په سیستماتیک ډول دغه قانون د وسلې په توګه کاروی او د هېواد دننه هغه کسان په نښه کوي، چې خپل حق غواړي او انتقادي غږ پورته کوي.

دغه ادارې ویلي، چې پاکستان پر داسي مهال د بلوچ فعالینو په وړاندې اقدام کوي، چې د بلوچستان په بېلابېلو برخو کې د ناقانونه وژنو راپورونه زيات شوي.

بابو رام پنت وویل:«دغه پرېکړه د قانوني بهیر او د هغوی د ازادۍ، شخصي محرمیت او د تګ‌ راتګ د آزادۍ ښکاره سپکاوی دی.»

نوموړي د پاکستان له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې له دې لیست څخه دي د هغو فعالینو نومونه لیري کړل شي، چې په خپلسري ډول نیول شوي، د سفر او تګ راتګ بندیزونه پرې لګېدلي.

دوی وړاندیز کړی، چې چارواکي باید د قانوني بهیر له لارې مخ ته ولاړ شي.

بنټ ټینګار کړی: «حکومت باید داسي پراخ ګامونه واخلي، څو د ترهګرۍ ضد قوانین د نړیوالو بشري حقونو له معیارونو سره سمون ومومي.»

هغه غوښتنه کړې، چې پاکستان دي ژر تر ژره د بلوچستان د خضدار ولسوالۍ د زېړي سیمې کې د پوځې عملیاتو پرمهال د خلکو د وژنې په اړه بې طرفه او شفافه څېړنه وکړي.

دغه سرچینه وايي، د خلیلزاد او د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر ترمنځ دا لیدنه د خلیلزاد په غوښتنه ترسره شوې وه، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو وړاندې یې غوښتنه کړې وه.

د سرچینې په وینا، د غونډې په پیل کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د افغانستان او پاکستان د وروستي جنګ په اړه د طالبانو د دریځ او غبرګون په اړه له خلیلزاد څخه وپوښتل.

په دې لیدنه کې د امریکا او افغانستان ترمنځ د اړیکو د تنظیم، د سیمې، روسیې، چین او هند په اړه د امریکا ستراتیژیک نظر، د انټرنېټ وضعیت او د پاکستان سره د اړیکو د تنظیم په اړه هم خبرې شوې دي.

سرچینې وویل، د غونډې په پای کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر او خلیلزاد د شاوخوا نیم ساعت لپاره په جلا توګه سره ناست وو، خو د هغو خبرو جزییات معلوم نه دي.

د یادونې وړ ده، چې د افغانستان لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت دغه پخوانی استازی څو ورځې وړاندې کابل ته په یو نااعلان شوي سفر تللی و، چې هلته یې د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر سربېره یو شمېر لیدنې کړې دي.

اسلام اباد کې د طالبانو سفارت د پنجشنبې په ورځ د لړم په لومړۍ نېټه، پر اېکس پاڼې لیکلي چې سردار احمد شکیب د اسلام اباد نړیوال اسلامي پوهنتون له مشر سره لیدنه کړې او په لیدنه کې شکیب یاد پوهنتون د اسلامي ورورولۍ او د مسلمانو ملتونو ترمنځ د علمي همغږۍ سمبول بللی دی.

همدا راز شکیب د کابل نړيوال اسلامي پوهنتون د جوړیدو په اړه معلومات وړاندې کړل او د دواړو پوهنتونونو ترمنځ د علمي، تخنیکي او څېړنیزو اړیکو د پیاوړتیا غوښتنه یې وکړه.

سفارت زیاتوي، چې شکیب په پاکستان کې د افغان محصلینو وروستۍ ستونزې مطرح کړې او وې ویل: «د استوګنې د پي‌او‌ار او ای‌سي‌سي اسنادو د اعتبار ختمېدل، د تحصیلي ویزو د تمدید ستونزې، مالي مشکلات او د بورسونو محدودیتونه د محصلینو د جدي اندېښنو سبب شوي او د دوی د تحصیل بهیر یې متاثر کړی دی.»

په اسلام‌اباد کې د افغانستان سفارت ویلي، چې ډاکټر احمد سعد الاحمد ژمنه وکړه چې یادې اندېښنې به د پوهنتون له رهبري هییت سره شریکې کړي او د خپلې صلاحیتي حوزې په کچه به د افغان محصلینو د ملاتړ لپاره اقدام وکړي.

سفارت زیاتوي چې نوموړي د اسلام‌اباد نړيوال اسلامي پوهنتون او کابل نړيوال اسلامي پوهنتون ترمنځ د همکاریو د پراخېدو وړاندیز هم تایید او ملاتړ یې کړی.

د پوځ د عامه اړیکو رییس احمد شریف چودري دا څرګندونې د صوابۍ په ټوپي سیمه کې د غلام اسحاق خان د انجنیرۍ او ټېکنالوژۍ په انسټېټیوټ کې د محصلینو له یوې ناستې سره د خبرو پر مهال وکړې.

هغه وویل، پاکستان د وسله والو د شتون پر ضد لازم ګامونه اخیستي او پوځ به په راتلونکي کې هم د هر ډول برید یا دښمنۍ پر وړاندې ټينګ دریږي.

په دې ناسته کې احمد شریف د پاکستان او افغانستان ترمنځ په ډيورنډ فرضي کرښه د وروستیو نښتو، امنیتي وضعیت او د ټولنیزو رسنیو رول باندې هم خبرې وکړې.

چودري زیاته کړه، د هېواد ځوان نسل د ملت د روښانه راتلونکي ضامن دی او د پاکستان د پرمختګ او هوساینې لپاره مهم رول لري.

د پاکستان ګمرک د ټرانزیټي سوداګرۍ ادارې د معلوماتو له مخې؛ په یاده موده کې د بار وړونکو موټرو ګڼه ګوڼه خورا ډېره شوې او په درېیو بېلابېلو پړاونو کې به اوس دغه ټرانزیټ ته اجازه ورکول کېږي. ویل شوي، د ګنې ګوڼې تر ختمېدو وروسته به د ګمرکونو چارې هم له بېړني حالت څخه عادي حالت ته راوګرځي.

لومړي پړاو کې هغه موټرو ته اجازه ورکول کېږي، چې بندرونو ته نږدې وي او د دغو موټرونو وزن به هم بیا کتل کېږي. اېکسپرېس ټرېبیون ورځپاڼې په خپل راپور کې زیاته کړې، چې د دغو ټرانزیټي توکو بشپړه کتنه هم ترسره کېږي. د دغو موټرو لومړی پړاو له چمن څخه پیلېږي.

د ټرانزیتي سوداګرۍ بیا پیل د هغو سوداګرو، چلوونکو او بار وړونکو شرکتونو لپاره ښه زېری دی، چې د ډیورنډ کرښې د تړل کېدو په موده کې له درنو مالي زیانونو سره مخ شوي وو. پاکستاني چارواکو ویلي، چې په دې نوي پړاو کې امنیتي او کنټرولي تدابیر یې سخت کړي؛ څو د قاچاق او ناقانونه سوداګرۍ مخه ونیسي.

هم‌مهاله ویل کېږي، چې د چمن دروازه هم د بار وړونکو موټرو پر مخ خلاصه شوې؛ خو د تورخم دروازه لا هم د هر ډول تګ راتګ پر مخ تړل شوې ده. پر ډیورنډ کرښه ټولې دروازې د طالبانو او پاکستاني‌ عسکرو ترمنځ د نښتو له کبله ۱۲ورځې وړاندې تړل شوې دي؛ خو تازه یوازې د چمن دروازې د بېرته پرانېستل کېدو خبر ورکړل شوی دی.