نوموړي همداراز مطیعالحق خالص ته بلنه ورکړه، چې ایران ته سفر وکړي او مطیعالحق خالص هم د ایران له بلنې په مننې سره زیاته کړه، چې په یوه مناسب فرصت کې به ایران ته رسمي سفر وکړي.
د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت وايي، په کابل، بلخ او دایکندي ولایتونو کې یې ۳ حرفهيي کوډګر نیولي دي. دغه وزارت زیاتوي، له یادو کسانو د کوډو اړوند کتابونه او ځانګړي توکي هم ترلاسه شوي دي.
دغه وزارت د سېشنبې په ورځ (د لړم ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغو نیول شویو کوډګرو له جادويي اړوند ځانګړو کتابونو او توکو په استفادې سره په کورنیو کې اختلافونه رامنځته کول او ان د ښځې او مېړه ترمنځ یې بېلوالی راوسته.
د خبرپاڼې لهمخې، دغه کسان د جاوديي اعمالو د ترسره کولو پر مهال لاس په لاس نیول شوي او له لومړنیو څېړنو وروسته عدلي او قضايي بنسټونو ته معرفي شوي دي.
دغه وزارت وايي، سحر او جادو له کبیره ګناهونو څخه دي او تر دې مخکې یې هم ګڼ کوډګر نیولي دي.
د طالبانو اړوند «المرصاد» رسنۍ د سېشنبې په ورځ په پېښور کې د نصرت په نوم چې په «پهلوان موسی او ابو ذر» مشهور و، د ناپېژندو وسله والو له لوري له ترور کېدو خبر ورکړی دی. المرصاد وايي، دغه کس د ۲۰۲۲ او ۲۰۲۳ کلونو په اوږدو کې په کابل کې ځينې بریدونه هم پلان کړي و.
د طالبانو اړوند رسنۍ «المرصاد» وايي، دغه کس چې د داعش خراسان څانګې یو له مهمو کسانو و، په پاکستان کې یې د «پهلوان» په نوم د داعشیانو د یوه مهم مرکز مشري هم کوله.
سرچینه زیاتوي: «نوموړي په ښاري او چريکي جګړو کې مهارت لاره او په بهرنيو هېوادونو کې يې افراد هم روزل.»
د پاکستان امنیتي بنسټونو لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.
د یادونې وړ ده، چې د تلې په ۲۰مه د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي و، پاکستان په خپله خاوره کې د داعش پروژې پر موجودیت او پټنځایونو سترګې پټې کړي او د هغو په وسیله خپل دیني علماء او خلک وژني او همداراز د افغانستان او هم د نړۍ امنیت او ثبات پرې ګواښي او په باور یې «پاکستان خطرناکه لوبه پیل کړې ده.»
د مجاهد په وینا، داعش په پاکستان کې مرکزونه لري او له نورو هېوادونو استخدام شوي کسان د پاکستان له لوېدیځې پولې او د کراچۍ او اسلام اباد له هوایي ډګرونو خپلو یادو مرکزونو ته لېږدوي او له روزنې وروسته بیا یې افغانستان او نورې نړۍ ته د ترهګریزو بریدونو په موخه استوي.
ذبیحالله مجاهد زیاتوي: «زموږ د اطلاعاتو لهمخې د داعش د خراسان څانګې مشر شهاب المهاجر او د ده نږدې همکاران عبدالحکیم توحیدي، سلطان عزیز عزام او د داعش له مرکزي څانګې سره د اړیکو تنظیموونکی او په اصطلاح د مکتب صدیق مسوول صلاح الدین رجب د پاکستان په خاوره کې موجود دي، افغانستان په جدي توګه غوښتنه کوي چې دا اشخاص باید طالبانو ته وسپارل شي.»
مجاهد همداراز له پاکستان څخه غوښتي، که یاد کسان دوی ته نه سپاري نو لږ تر لږه دې باید له خپلې خاورې وباسي او په دې توګه دې خپل مسوولیت ترسره او خپلې ژمنې پوره کړي.
دغه بریا نه یوازې د افغانستان لوبډله پایلوبې ته ورسوله، بلکې لږ تر لږه د نقرې مډال ګټل یې هم یقیني کړل.
د افغانستان د ۱۷ کلنو فوټسال ملي لوبډله به د پایلوبې په پړاو کې د همدې اوونۍ د پنجشنبې په ورځ د ایران پر وړاندې میدان ته ښکته شي.
افغان لوبغاړو تر دې دمه د ازبکستان، بحرین (د کوربه هېواد)، چین او ټایلنډ لوبډلې ماتې کړې دي او د هېواد د سپورټ مینهوال هیلهمن دي چې افغان ځوانان به د سرو زرو مډال هم ترلاسه کړي.
د افغانستان د مدني ټولنې فعاله بخت زمینه ابراهیم خېل چې له یوه کال راهیسې په پېښور کې اوسېږي، اوس د کور مالک د ویزې د نهلرو له امله له کوره اېستلې او دمګړی بې سرپناه ده. نوموړې وايي: «که بېرته افغانستان ته واستول شم، نو له سخت وضعیت سره به مخ شم.»
د طالبانو او پاکستان ترمنځ له تا ویلو او ما ویلو او ان جګړو وروسته په پاکستان کې د افغان کډوالو ژوند ډېر تریخ شوی او اوس په پاکستان کې د کورونو مالکانو ته په جدي ډول ویل شوي، چې له ویزې پرته افغان کډوالو ته کورونه ورنهکړي، ګنې له افغان کډوالو سره به دوی هم ونیول شي.
د افغان کډوالو په وینا، د هر کال په وروستیو درېیو میاشتو کې د هر ایالت پولیس په خپلو ساحو کې د افغانانو د ځورولو او همداراز د نیولو پراخ عملیات پیلوي، ځکه د کال په وروستیو کې د دغو نظامیانو چارې ارزول کېږي او د ډېر کار له امله بیا امتیازات ورکول کېږي.
د اکټوبر میاشتې له پیل او په ځانګړې توګه د افغان طالبانو او د پاکستان د نظامیانو له مخامخ جګړې وروسته، په ټول پاکستان کې پر افغان کډوالو فشار زیات شوی او له ځورول کېدو سربېره نیول کېږي او بیا مخامخ افغانستان ته استول کېږي. ځینو دغو افغان کډوالو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، د ناروغۍ پر مهال د ناروغۍ ټولې سختې زغمي او د پولیسو له وېرې روغتون ته نه ورځي.
په دې منځ کې د افغانستان د مدني ټولنې یوه پخوانۍ فعاله بخت زمینه ابراهیم خېل ده، چې له شاوخوا یوه کال راهیسې په پېښور کې اوسېږي، خو په دې وروستیو ورځو کې د کور مالک د ویزې د نهلرلو له امله له خپلو ماشومانو سره په زوره له کوره اېستلې او د کور کالي یې ورته پر سړک اچولي دي.
نوموړې له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په خبرو کې وویل: «۳ ورځې او شپې یې پر موږ اوبه او ګاز بند کړل او زه مجبوره شوم څو له جوماته اوبه راوړم او ګاز مې له بازاره واخیست او ګوزاره مو کوله، خو په بله ورځ یې زموږ کالي سړک ته را وارتل او اخطار یې راکړ چې ووځه ګنې پولیس راغواړي.»
په پاکستان کې د کورونو مالکان د «اډوانس یا سیکورتي» په نوم له افغان کډوالو د یوې میاشتې کرایه یا هم تر ۱ لک روپیو پیسې اخلي او ډېری یې بیا بېرته افغانانو ته نهورکوي. بخت زمینه هم وايي: «ما د اډوانس پیسو غوښتنه وکړه، له ما څخه یې یو لک روپۍ اخیستې دي، د کور مالک راته ویل چې زنانه یې که کوم نارینه دا خبره راته کړې وای چې اډوانس یا سیکورټي راکړه نو اوس مې لاس او پښې پرې ماتول.»
یاده مېرمن چې اوس بې سرپناه ده او په یو نامناسب ځای کې شپې او ورځې تېروي وايي، «اوسنی ځای مې د اوسېدو ځای نه دی او ټول ماشومان مې ناروغ شوي او د درملنې وس یې هم نهلرم او هر چېرې چې ځم ویزه رانه غواړي، او دوی [پاکستان] ویزه نهورکوي.»
بخت زمینه چې په جمهوري نظام کې د مدني ټولنې فعاله وه، په خپل ولایت کې د ګواښونو کچې له لوړېدو وروسته پلازمېنې کابل ته تللې وه او هلته هم له سقوط وروسته د طالبانو له لوري نیول شوې وه او ۹ ورځني زندان کې دومره شکنجه شوې چې ان غاښونه یې مات شوي دي.
دا وايي: «په کابل کې یوې ښځې راته د خپل د ژوند د غمیزې کیسه وکړه او ما د ډاډینې لپاره خپل حالت هم وویل، خو په سبا یې د ګذر وکیل راته زنګ وکړ چې اتمې حوزې ته غوښتل شوې یې.»
بخت زمینه وايي، د ګذر وکیل ته یې تر دې مخکې ویلي و چې بې وزله ده او د مرستو پر مهال یې خبره کړي او دې دا فکر کړی و، چې ښايي مرستو ته غوښتل شوې، خو زیاتوي: «حوزې ته په رسېدو سره پوهه شوم، چې استخباراتو غوښتې یم او کله چې زما پر هویت پوه شول چې مدني فعاله وم، نو سمدسي یې یوه بل موټر کې واچولم او یو نامعلوم ځای ته یې بوتلم، هلته یې ۴ ورځې او شپې د خوراک لپاره هېڅ هم رانهکړل او په اتمه ورځ یو طالب راغی او د تحقیق پر مهال یې له سپکو سپورو ویلو سربېره په عسکري بوټ په خوله په لغته ووهلم او غاښونه مې مات شول.»
دا په ۹مه ورځ د وکیل د ګذر په ضمانت خوشې شوه او ورسره جوخت یې پاکستان ته د تګ هوډ وکړ او له خپلو دوو ۳ او ۵ کلن ماشومانو سره پېښور ته ورسېده.
بخت زمینه چې خاوند یې معیوب دی وايي، د روان کال په مارچ میاشت کې یې د ویزې لپاره اپلای کړی، خو تر اوسه نه ده راغلې او ورته ویل کېږي چې پروسس کې ده.
دا په لومړي سر کې له پاکستانه غواړي، چې د ویزې ورکړې بهیر اسانه کړي ترڅو په قانوني توګه پاکستان کې ژوند وکړي او بیا له بشري حقونو اړوندو نړۍوالو سازمانونو له مالي مرستو سربېره د ژوند د خوندینې غوښتونکې ده.
بخت زمینه په ژړغوني غږ وايي: «که ډيپورت شم، نو هلته [افغانستان] کې به له سخت وضعیت سره مخ شم.»
د یادونې وړ ده، چې دا په پاکستان کې یوازینۍ افغانه نهده چې له دغه ډول وضعیت سره مخ ده، کابو ټول افغانان له ورته برخلیک سره مخ دي او د پاکستان له حکومته غواړي چې د ویزې ورکړې بهیر پیل کړي، څو په قانوني توګه خپل ژوند ته دوام ورکړي.
د پاکستان د کورنیو چارو وزیر سید محسن نقوي د طالبانو د کورینو چارو وزارت امنیتي معین ابراهیم صدر سره د لیدنې پر مهال ویلي، چې د اسلاماباد او طالبانو ترمنځ شته اختلافونه د «کورني اختلاف» په څېر دي او باید د خبرو له لارې حل شي.
نقوي دا څرګندونې د اقتصادي همکاریو سازمان (ایکو) د وزیرانو د ناستې په څنډه کې کړې دي.
هغه دا خبرې په داسې حال کې وکړې، چې خپل لاس یې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د امنیتي مرستیال ابراهیم صدر پر اوږه اېښی و.
نقوي وویل: «په هر کور کې اختلافات وي، موږ هم ورته یو او خپلې مسلې د خبرو له لارې حل کوو.»
دا څرګندونې په داسې وخت کې کېږي، چې د دواړو لوریو اړیکې د وروستیو خونړیو نښتو او د ترهګرو د فعالیتونو په تړاو د سختو خبرو او ناندریو له امله ترینګلې شوې دي.
د طالبانو په بهرنیو چارو وزارت کې سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، چې پاکستان د مذاکراتو د ماتېدا هوډ لري؛ خو طالبان هم له خپل دریځه نه په شا کېږي.
خو د سرچینې په خبره:«زموږ دریځ دا دی چې موږ ټيټيپي د مسوولې ډلې په توګه نه پېژنو او دا د پاکستان داخلي مسله ده. د افغانستان له خاورې هېچاته زیان نه رسېږي او نه هم موږ چاته دغه اجازه ورکوو.»
سرچینه وړاندې زیاتوي: «د پاکستان مذاکراتي پلاوی ټینګار کوي؛ که په پاکستان کې ټيټيپي برید کوي، نو پاکستان هم حق لري، چې که په افغانستان کې یې د ټيټيپي مشکوک حرکات وموندل؛ نو هوایي برید پرې وکړي.»
دا په داسې حال کې ده، چې په استانبول کې د طالبانو او پاکستاني پلاویو ترمنځ خبرې اترې د درېیمې ورځې لپاره هم له کومې هوکړې پرته پای ته رسېدلې دي. د دواړو لوریو چارواکو تر دې وړاندې «اسوشېټېډ پرېس» خبري اژانس ته ویلي و، چې له څو ساعتونو خبرو وروسته هم کومه څرګنده پایله یا ګډه اعلامیه نه ده خپره شوې.
د یادونې وړ ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د خبرو لومړی پړاو د اکټوبر په ۱۹مه په دوحه کې د قطر په کوربهتوب ترسره شوی و، چې په پای کې دواړو خواوو د اوربند پر سر هوکړه کړې وه.
