اصف درانی: طالبان دې د «ټي ټي‌ پي» او پاکستان ترمنځ یو غوره کړي

باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې عبدالرحمان عمار د چار شنبې په ماښام د طالب چارواکو له خوا د بدخشان په شهر بزرګ کې ونیول شو.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، دغه طالب قوماندان د طالبانو د چارو ادارې د مرستیال په غوښتنه تسلیم شوی دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، عبدالرحمان عمار د طالبانو د دفاع وزارت د لوی درستیز فصیح الدین فطرت او مولوي سیف الدین له ملاتړ څخه برخمن دی. فصیح الدین فطرت د سې شنبې په ورځ د طالبانو د خپلمنځي شخړې د حل په موخه بدخشان ته سفر هم کړی و، خو نوموړی په خپلو هڅو کې بریالی نه شو.

سرچینو ویلي، چې د سرو زرو د کان پر سر د شخړي پرمهال د طالبانو سرحدي کنډک هم په بدخشان کې د طالبانو د کانونو د اوسني مشر په ملاتړ د عبدالرحمن عمار له کسانو سره جګړه وکړه او وروسته طالبانو شهر بزرګ ولسوالۍ ته نور مرستندویه ځواکونه هم ولېږل.

وړاندې سرچینو ویلي و، چې د طالبانو په دې خپلمنځي شخړه کې درې طالبان وژل شوي دي.

عبدالرحمن عمار او شفیق الله حفیظي په بدخشان کې د طالبانو له نفوذ لرونکو سیمه ییزو قوماندانو شمېرل کېږي. عمار دمګړی کومه رسمي دنده نه لري، خو ګڼ شمېر کسان او وسلې په واک کې لري.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د کانونو پر اېستلو تمرکز ډېر کړی دی او تر دې وړاندې هم ددې ډلې ګسانو په بدخشان کې د کانونو پر سر شخړې کړې دي.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان د پنجشنبې په ورځ، د لړم پر اتمه، د پاکستان په چناب نګر کې د ختم نبوت غونډې ته په خبرو کې وویل، چې د پاکستان اسټبلشمنټ پر جګړه ټینګار کوي، خو خلکو د مشرقي پاکستان او کارګل پېښې نه دي هېرې کړې.

نوموړي وویل، چې « خدای یوڅه پرده در کړې ده، د هغې خیال وساتئ».

هغه د دې پردې په اړه نور جزئیات ورنه کړل، خو ظاهرا هدف یې د پاکستاني اتومي وسلې دي.

فضل الرحمن په خپلو خبرو کې د پوځ د جګړې او خبرو اترو پر پالیسي نیوکه وکړه، چې هم جګړه پوځ کوي او هم خبرې اترې پوځ کوي. هغه زیاته کړه، « جګړه کوونکي خبرې او د خبرو اترو والا جګړه نه شي کولای».

هغه وویل، چې خبرې اترې دې ده ته پریږدي، چې پخوا هم بریالۍ وې.

فضل الرحمن وویل، چې « اورینې ویناوې اسانه دي، خو متانت هوښیاري، د ستونزو حل او له جګړې ځان اېستل اصل سیاست او مشري ده، که تاسې نه پوهیږئ سیاست موږ ته پرېږدئ هرڅه به سم شي».

د هغه اشاره د طالبانو له واکمنېدو وروسته له ټي ټي پي سره خبرې اترې دي، چې وروسته د حکومت او پوځ په مشرۍ کې له بدلون سره بندې شوې.

فضل الرحمان وویل، چې « له هند سره یې شخړه وکړه او اوس یې له افغانستان سره شوق کړی، زموږ خلک بیانیو کې ډېر چټک دي، خپل داغ ته یې پام نه دی».

هغه پر پاکستاني پوځ غږ وکړ، چې پاکستان دې له هرچا سره نه جنګوي.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر سردار احمد شکیب د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي، چې د پاکستان له خوا له افغانستان سره د ټولو لارو تړل کېدو له امله په دغه هېواد کې مېشت افغان کډوال له سختو ستونزو سره لاس او ګریوان دي.

نوموړي ویلي، چې دغه هېواد له یوې خوا له افغانستان سره خپلې ټولې لارې تړلې دي او له بلې خوا یې له کورونو د افغان کډوالو د اېستلو عملیات پیل کړي دي.

سردار احمد شکیب زیاتوي:«پولیسو ته ویل شوي، چې د کډوالو د نیولو او شړلو لړۍ تېزه کړئ، هغوی په کمپونو، جوماتونو او عامه ځایونو کې خلکو ته اعلانونه کوي، چې افغانان له کورونو او دوکانونو وباسئ. پولیسو ته یې په اړه معلومات ورکړئ. کورونه په کرایه مه ورکوئ.»

نوموړي ویلي، چې تردې مهاله د پاکستان په بېلابېلو سیمو کې شاوخوا ۱۰ زره افغان کډوال نیول شوي او موقت پنډغالو ته افغانستان ته د بېرته ستنولو په موخه انتقال شوي دي.

سرادار احمد شکیب وايي، چې له تېرو څو ورځو راهیسې زرګونه افغان کډوال له کرايي کورونو وتلي او افغانستان ته د ستنېدو په تمه په لارو او کوڅو کې شپې او ورځې تیروي.

شکیب وايي:« د پاکستان له مختلفو سیمو په ځانګړي توګه له پنجاب څخه چې کومې کډې راغلې دي، له بده مرغه هغوی د پیښور له جمرود نه نیولې، تر تورخم پورې تقریبا ۴۰۰ لویو موټرونو کې منتظر پاتې دي چې له ډېرو شدیدو ستونزو سره مخ دي.»

په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر ویلي، چې افغانستان ته د تګ په تمه بند پاتې کډوال د سرپناه، پاکو اوبو، خوړو او درملو له نشوالي سره مخ دي.

نوموړي ویلي، چې د تېرو څو ورځو پرمهال د نامناسبو شرایطو له امله درې ماشومانو او یوې ښځې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

سردار احمد شکیب خبرداری ورکړی او وايي، که وضعیت همداسې دوام پیدا کړی، په پاکستان کې د بندو پاتې افغان کډوالو لپاره به ستر بشري ناروین ناورین رامنځته شي.

د طالبانو سفیر ویلي، چې په پاکستان کې د مېشتو افغان کډوالو د ستونزو په اړه یې د پاکستان حکومت څخه رسمي غوښتنه کړې، چې ژر ترر ژره دې د افغانستان او پاکستان تر منځ ټولې لارې خلاصې کړي او د لارو نه خلاصولو په صورت کې دې د کډوالو د جبري شړلو لړۍ ودروي.

شکیب زیاتوي:«بله غوښتنه داده چې د ډیپورټ په مرکزونو کې دې له افغانانو سره انساني چلند وشي او د اړتیا وړ ټولې اسانتیاوې ورته برابره کړي.»

دغه طالب دیپلومات د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ او نورو سازمامونو څخه غوښتنه کړې، چې د کډوالو په ستنېدنه کې همکاري زیاته کړي.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه محمد اصف او د امریکا شارژدافیر ناتلي بېکر د افغانستان د روان وضعیت او امنیتي مسایلو په اړه خبرې کړې دي.

پاکستانی لوری وايي، چې دواړو خواوو ټینګار کړی چې « د افغانستان له خاورې متوجه ګواښونه د سیمې د امنیت لپاره جدي دي او د اغېزناکو ګډو هڅو اړتیا لري».

د پاکستاني رسنیو د رپوټ له مخې، د خبرو پر مهال دواړو لوریو د افغانستان د سولې او ثبات اهمیت یاد کړی او ټینګار یې کړی چې له افغانستان نه سرچینه اخیستونکې امنیتي ننګونې باید په ګډو هڅو مهار شي.

په پاکستان کې د امریکا سفارت تر اوسه ددې ناستې په اړه څه نه دي ویلي.

د پاکستان د پوځ رسنیز دفتر د پنجشنبې په ورځ، د لړم ۸مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې عاصم منیر پېښور ته د سفر پرمهال له قبایلي مشرانو سره په غونډه کې ګډون کړی دی.

عاصم منیر له قبایلي مشرانو سره د لېدنې پرمهال له ګاونډیو هېوادونو په ځانګړې توګه افغانستان سره پر سوله ییزو اړیکو ټینګار کړی دی.

د پاکستان پوځ په خپره شوې خبرپاڼه کې د عاصم منیر له قوله ویلي چې«پاکستان تمه لري له ټولو ګاونډیانو سره په ځانګړې توګه افغانستان سره سوله ییزې اړیکې ولري خو د له افغان خاورې څخه د پاکستان په سرحدي سیمو کې ترهګرې ورته د زغم وړ نه ده.»

د پاکستان د پوځ مشر یوځل بیا افغان طالبان له ټي ټي پي او بلوڅ وسله والو سره پر همکارۍ کولو تورن کړي او له طالبانو یې غوښتنه کړې، چې د یادو ډلو پر ضد کلک ګامونه پورته کړي.

نوموړي له قبایلي مشرانو سره ژمنه کړې، چې د خیبرپښتونخوا ایالت به له ترهرګرو پاک کړي.