په استانبول کې د پاکستان او طالبانو ترمنځ خبرې پای ته ورسېدې

د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف د پنجشنبه په ورځ (د لړم ۸مه) پر اېکس پاڼه د یوې پوښتنې په ډول لیکلي: «ایا کډوال خپلو کورونو ته د تګ پر مهال په درنو او خطرناکو وسلو سمبال د عمومي‌ لارو پر ځای په غرونو کې له سختو لارو پاکستان ته داخليږي؟.»

د نوموړي‌ په خبره، دا ډول توجیه ثابتوي، چې افغانستان ښه نیت نه لري او په دې موضوع کې هیڅ رښتنی اخلاص نه لري.

د طالبانو پلاوي تر اوسه په دې اړه څه نه دي‌ ویلي.

مخکي د پاکستان دفاع وزیر خواجه محمد اصف په تونده لهجه ویلي و، چې پاکستان د طالبانو د ملاتړ لپاره کلونه د امریکا او لوېدیځو هېوادونو تورونه وزغمل؛ خو نن یاده ډله د پاکستان پر ضد له هند او اسراییل سره څنګ په څنګ ولاړه ده.

هغه دا هم ویلي‌ وه، چې که توندلارې ډلې د افغانستان له خاورې څخه پاکستان ته راننوځي او وینه توی کړي، نو اسلام اباد حق لري چې د افغانستان خاورې ته ننوځي.

د نوموړي ورته څرګندونې له سختو غبرګونو سره مخ شوي، نن د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د پاکستان او د دې ډلې وروستیو ستونزو ته په اشارې سره ویلي چې پاکستان خپلې تېروتنې په افغانستان اچوي او له افغانستان څخه غچ اخلي چې دا یوه لویه تېروتنه ده. هغه ویلي چې هره ستونزه د خبرو له لارې حل کیدلای شي.

ذکیم خان وزیر د پنجشنبه په ورځ پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې تر اوسه معلومه نده، چې علي‌ وزیر چیري وړل شوی دی.

نوموړي له ټولو ملګرو غوښتنه کړې، چې په دې برخه کې ګډ غږ پورته کړي.

د پاکستان د قامي اسمبلۍ پخوانی او د پښتون ژغورنې مخکښ غړی علي وزیر تېر کال د اګسټ په میاشت کې د پاکستاني پولیسو له لوري نیول شوی او لاهم په زندان کې دی.

څه موده وړاندې د بښنې نړۍوال سازمان د سوېلي اسیا سیمه‌ییز دفتر ویلي و، چې د پښتون ژغورنې مخکښ غړی علي وزیر له یو کال راهیسې له عادلانه محکمې پرته «ناحقه» زنداني دی.

اصف دراني د پنجشنبه په ورځ (د لړم ۸مه) پر خپله اېکس پاڼه په استانبول کې د پاکستان او طالبانو د خبرو بیا پیل مثبت پرمختګ یاد کړی.

هغه زياته کړې: «د خبرو بیا پيل دا ښيي، چې پاکستان د شخړې د هوارولو په برخه کې نرمي‌ لري.»

نوموړي افغان طالبانو ته په پيغام کې ویلي «دا خبره باید په ښکاره توګه روښانه وي، هغوی باید د پاکستان او ټي ټي پي ترمنځ یو انتخاب وکړي، دا نشي کېدلی چې له یوې خوا د پاکستان سره ښه اړیکې جوړي کړې او له بلې خوا د ټي ټي پي ملاتړ وکړي.»

په استانبول کې د طالبانو او پاکستان پلاوي یو او بل د همدې خبرو کې د خنډ او ځنډ لامل بولي.

پاکستان له طالبانو غواړي، چې د پاکستان تحریک طالبان له ملاتړه لاس واخلي او د افغانستان خاوره دي د دوی په وړاندې نه کاریږي؛ خو طالبان بیا وايي، چې ټي ټي پي په پاکستان کې ده او دوی نه شي کولی هلته اقدام وکړي.

د یادولو وړ ده، چې طالبانو په وار وار ویلي، چې د افغانستان خاوره به د هیچا په وړاندې نه کارول کیږي.

باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې عبدالرحمان عمار د چار شنبې په ماښام د طالب چارواکو له خوا د بدخشان په شهر بزرګ کې ونیول شو.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، دغه طالب قوماندان د طالبانو د چارو ادارې د مرستیال په غوښتنه تسلیم شوی دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، عبدالرحمان عمار د طالبانو د دفاع وزارت د لوی درستیز فصیح الدین فطرت او مولوي سیف الدین له ملاتړ څخه برخمن دی. فصیح الدین فطرت د سې شنبې په ورځ د طالبانو د خپلمنځي شخړې د حل په موخه بدخشان ته سفر هم کړی و، خو نوموړی په خپلو هڅو کې بریالی نه شو.

سرچینو ویلي، چې د سرو زرو د کان پر سر د شخړي پرمهال د طالبانو سرحدي کنډک هم په بدخشان کې د طالبانو د کانونو د اوسني مشر په ملاتړ د عبدالرحمن عمار له کسانو سره جګړه وکړه او وروسته طالبانو شهر بزرګ ولسوالۍ ته نور مرستندویه ځواکونه هم ولېږل.

وړاندې سرچینو ویلي و، چې د طالبانو په دې خپلمنځي شخړه کې درې طالبان وژل شوي دي.

عبدالرحمن عمار او شفیق الله حفیظي په بدخشان کې د طالبانو له نفوذ لرونکو سیمه ییزو قوماندانو شمېرل کېږي. عمار دمګړی کومه رسمي دنده نه لري، خو ګڼ شمېر کسان او وسلې په واک کې لري.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د کانونو پر اېستلو تمرکز ډېر کړی دی او تر دې وړاندې هم ددې ډلې ګسانو په بدخشان کې د کانونو پر سر شخړې کړې دي.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان د پنجشنبې په ورځ، د لړم پر اتمه، د پاکستان په چناب نګر کې د ختم نبوت غونډې ته په خبرو کې وویل، چې د پاکستان اسټبلشمنټ پر جګړه ټینګار کوي، خو خلکو د مشرقي پاکستان او کارګل پېښې نه دي هېرې کړې.

نوموړي وویل، چې « خدای یوڅه پرده در کړې ده، د هغې خیال وساتئ».

هغه د دې پردې په اړه نور جزئیات ورنه کړل، خو ظاهرا هدف یې د پاکستاني اتومي وسلې دي.

فضل الرحمن په خپلو خبرو کې د پوځ د جګړې او خبرو اترو پر پالیسي نیوکه وکړه، چې هم جګړه پوځ کوي او هم خبرې اترې پوځ کوي. هغه زیاته کړه، « جګړه کوونکي خبرې او د خبرو اترو والا جګړه نه شي کولای».

هغه وویل، چې خبرې اترې دې ده ته پریږدي، چې پخوا هم بریالۍ وې.

فضل الرحمن وویل، چې « اورینې ویناوې اسانه دي، خو متانت هوښیاري، د ستونزو حل او له جګړې ځان اېستل اصل سیاست او مشري ده، که تاسې نه پوهیږئ سیاست موږ ته پرېږدئ هرڅه به سم شي».

د هغه اشاره د طالبانو له واکمنېدو وروسته له ټي ټي پي سره خبرې اترې دي، چې وروسته د حکومت او پوځ په مشرۍ کې له بدلون سره بندې شوې.

فضل الرحمان وویل، چې « له هند سره یې شخړه وکړه او اوس یې له افغانستان سره شوق کړی، زموږ خلک بیانیو کې ډېر چټک دي، خپل داغ ته یې پام نه دی».

هغه پر پاکستاني پوځ غږ وکړ، چې پاکستان دې له هرچا سره نه جنګوي.