د طالبانو د حج او اوقافو وزیر د ترکیې د دیني چارو ادارې له پلاوي سره لیدلي

د تیرې یوې اونۍ په ترڅ کې له افغانستان څخه د ترسره شوو بریدونو په پایله کې پنځه چینایي وګړي وژل شوي او پنځه نور ټپیان شوي دي.

دغه پېښې ګډې پولې ته نږدې سیمو کې شوې دي.

د تاجکستان ولسمشر امام‌علي رحمان د دوشنبې په ورځ له خپلو امنیتي ادارو سره د وضعیت په اړه خبرې کړې دي.

چین خپلو اتباعو ته چې پر کان‌کېندنه او سوداګریزو چارو بوخت دي، خبرداری ورکړی چې له پولې سره نږدې سیمې په بیړني ډول پرېږدي.

یوې سرچینې، چې د تاجکستان د امنیت شورا غړې ده، رویټرز ته وویل، چارواکو له روسیې سره د تاجکستان میشتې روسۍ اډې په تړاو خبرې کړې دي چې له افغانستان سره پر ګډه پوله د روسي ځواکونو میشتول او ګډې ګزمې و ارزوي.

دغه پوځي اډه د روسیې تر ټولو لویه بهرنۍ اډه ده چې د تاجکستان د پلازمېنې دوشنبې ته نږدې پرته ده.

سرچینې وویل: « موږ دا مهال په خبرو بوخت یو. فکر کوم پرېکړه به همدا اونۍ وشي».

د نورو دوو سرچینو له خوا، چې د تاجکستان د ملي امنیت په دولتي کمیټې پورې تړاو لري، دا خبرې تایید شوې دي.

که دا طرحه عملي شي، روسیه به ددغې ۱۳۴۴ کیلومتره اوږدې پولې د څارنې لپاره هلیکوپتر هم وکاروي.

د تاجکستان او روسیې دفاع وزارتونو د دې خبرو په اړه له تبصرې کولو ډډه کړې ده.

همدارنګه د مسکو په مشرۍ د ګډ امنیتي تړون سازمان سرچینو هم تر اوسه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو چارواکو ویلي چې دوی به له تاجکستان سره د پولې د امنیت په اړه همکاري کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر نن د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سره ټیلیفوني خبرې کړې دي او د روان وضعیت په اړه یې نظرونه سره تبادله کړي دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي له تاجکستان سره د یادې ډلې اړیکو وروستي مثبت بدلون ته په اشارې ویلي، چې «دواړو هېوادونو د سیاسي، اقتصادي او امنیتي همکارۍ پر لور د اعتماد فضا رامنځته کړې ده، خو ځینې کړۍ هڅه کوي دغه مثبت بهیر زیانمن کړي».

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وویل، چې متقي د تاجکستان په خاوره کې د وروستیو امنیتي پېښو او د چینایي وګړو د وژنې پېښه غندلې او په سیمه کې یې د ګډ ثبات لپاره د دواړه هېوادونو پر ګډو اقداماتو ټینګار کړی دی.

محمد صادق خان د سې شنبې په ورځ، د لیندۍ پر ۱۱مه پر اېکس ولیکل، چې د اروپايي اتحادیې د ملکي ساتنې او بشري مرستو عملیاتو کې د منځني ختیځ او مرکزي اسیا له عمومي رییس اندریاس پاپاکونستانټینو سره یې د لیدنې پرمهال په افغانستان کې د ناوړه بشري وضعیت په اړه هم خبرې وکړې.

نوموړي ویلي، چې دواړو خواوو له اړو افغانانو سره د مرستې او د هغوی د ستونزو پر کمولو هم ټینګار وکړ.

د محمد صادق خان په وینا، دواړو خواوو په سیمه کې د امنیت، ثبات او بشري ملاتړ د پیاوړتیا لپاره په ګډ هوډ خبرې کړې دي. هغه ویلي، چې د هغو ترهګروډلو په اړه یې خبرې کړې دي، چې د ده په وینا، د افغانستان په خاوره کې فعالیت کوي.

په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو سره د مقابلې اړتیا باندې د صادق خان ټینګار د اسلام اباد د چارواکو د تکراري بیانونو یوه برخه دي.

پاکستان په هیواد کې د ناامنۍ د زیاتوالي لامل د تحریک طالبان پاکستان ډله بولي او ادعا کوي، چې ټي ټي پي د افغانستان خاوره د دوی پرضد کارکوي ، خو طالبان دا ادعا ردوي او وايي، چې دغه ډله د پاکستان په ګڼو سیمو کې فعال حضور لري.

په سعودي عربستان کې د پاکستان او طالبانو د ادارې د پلاویو ترمنځ له ناستې وروسته ځینو پاکستاني سرچینو ددغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې اسلام اباد له افغانستان سره د تړلو لارو د پرانېستلو په تړاو د سعودي عربستان وړاندیز رد کړی دی، خو په کابل کې د طالبانو چارواکي وايي، چې په دغو خبرو اترو کې کابل د لارو د پرانېستلو په تړاو هیڅ ډول وړاندیز نه دی کړی.

د طالبانو دغو سرچینو د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې ډلې د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال د لارو د تړلو په تړاو د طالبانو د ادارې پالیسي روښانه کړې او دوی همغه پالیسي پرمخ وړي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال مولوي عبدالغني برادر د لړم پر ۲۱ مه افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته وویل، چې له پاکستان سره د حسابونو تصفیې لپاره درې میاشتې وخت لري.

هغه زیاته کړه، چې د پاکستان د وارداتو د ټیټ کیفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.

برادر دغه راز شرط کېښود، چې که پاکستان د لارو پرانېستل غواړي باید قوي تضمینونه ورکړي، چې نور به دغه لارې نه پرانیزي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې د سې شنبې په ورځ د دغه هېواد د ډيپلوماتیکو سرچینو له قوله ویلي، چې سعودي چارواکو د ریاض په خبرو اترو کې دواړې غاړې وهڅولې چې د خبرو کانالونه پرانيستي وساتي او پاکستان دې هڅه وکړي چې دوه اړخیزه سوداګري له خبرو اترو سره هممهاله بیا پیل شي، خو اسلام‌اباد دا وړاندیز رد کړی دی.

د سعودي عربستان په منځګړتوب د خبرو اترو د درېدلي بهیر د بیا پیل کېدو په تړاو ناسته کې د طالبانو یوه درې کسیز پلاوي ګډون کړی و، چې رحمت الله نجیب، قهار بلخي او انس حقاني پکې ګډون درلود.

په پاکستاني پلاوي کې هم ددغه هېواد د تېر مرکچي پلاوي غړو او د بهرنیو چارو وزارت یوه ډيپلوماټ ګډون کړی و.

دغه خبرې اترې، چې د نومبر میاشتې پر ۳۰مه پیل شوې وې، دوې ورځې روانې وې، خو په خبرو کې هیڅ پرمختګ نه دی شوی او دواړه پلاوي بېرته خپلو هېوادونو ته ستانه شوي دي.

د سې شنبې په ورځ د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزیر هم پر خپلې ادارې غږ وکړ، چې لارې تړلې وساتي.

عبداللطیف منصور وویل، چې پاکستان د ملګرو ملتونو، اسلامي هېوادونو او نورو شخصیتونو له لارې غواړي، چې ددوی د مېوو په فصل کې له افغانستان سره لارې پرانېستل شي.

د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د دواړو خواوو ترمنځ له نښو وروسته د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ ټولې لارې له تېرو شاوخوا دوو میاشتو راهیسې بندې دي.

د طالبانو د فراه ولایت د امنیه قوماندانۍ ویاند وویل، چې دوه نور کډوال هم ورک دي.

د طالبانو ویاند د پېښې د دقیق وخت په اړه جزییات نه دي ورکړي، خو ویلي یې دي چې وژل شوي کسان د فراه ولایت اوسیدونکي وو، چې غوښتل یې د ګډې پولې له لارې ایران ته داخل شي.

تر دې وړاندې هم د ایران پوله ساتو ځواکونو په بېلابېلو سیمو کې پر افغان کډوالو ډزې کړې دي.

تیر کال په سیستان او بلوچستان کې د افغانانو پر یوې۳۰۰ کسیزې ډلې ډزې وشوې او طالبانو تایید کړه چې لږ تر لږه دوه کسان پکې وژل شوي او ګڼ ټپیان افغانستان ته انتقال شوي.

په ۱۳۹۹ لمریز کال کې هم د ایران پوله ساتو د هرات د ګلران ولسوالۍ په سرحدي سیمه کې له شکنجې وروسته ګڼ افغان کډوال سیند ته وغورځول.

هغه وخت د پخواني افغان حکومت چارواکو د قربانیانو شمېر ۱۸ تنه اعلان کړی و.

منصور زیاته کړې چې پاکستان د افغانستان د مېوو په فصل کې لارې تړلې، چې د افغان سوداګرو مېوې او سبزیجات ضایع شول او دې کار د افغانستان په اقتصاد جدي اغېز وکړ.

د نوموړي په وینا، اوس چې د پاکستان مېوې بازار ته راځي، اسلام‌اباد هڅه کوي دروازې پرانیزي، خو طالبان باید دا دروازې تړلې وساتي.

منصور همدارنګه ویلي چې پاکستان کله ناکله د ملګرو ملتونو، اسلامي هېوادونو او ځینو شخصیتونو له لارې هڅه کوي خپلې غوښتنې پر افغانستان تحمیل کړي.

هغه څرګنده کړې چې ګڼو افغان سوداګرو د طالبانو ادارې نه غوښتنه کړې چې له پاکستان سره لارې تړلې پاتې شي، څو پاکستان هم د لارو د تړل کېدو زیان تجربه کړي.

منصور ټینګار وکړ: «موږ د دې غوښتنې کلک ملاتړ کوو او سپارښتنه کوو چې له پاکستان سره هم همدغه چلند وشي او دروازې تړلې پاتې شي».