ندا محمد ندیم: موږ د مسلمانانو د دین او دنیا د چارو ساتنه کوو

د هند روغتیا وزارت ویلي، چې د پنجشنبې په ورځ د یاد هېواد د روغتیا وزیر جي پي ناډا د طالبانو د روغتیا وزیر نورالله جلالي سره لېدنه کې د روغتايي همکاریو، روغتیايي زیربنا او ظرفیت لوړولو په برخو کې د همکارۍ پراختیا په تړاو خبرې کړې دي.

د هند د روغتیا وزیر ویلي، «د هند لومړي وزیر نرېندرا مودي تل ټینګار کوي، چې له افغانستان سره د هند ښکیلتیا باید د بشري مرستو، ظرفیت لوړولو او مهمو روغتیايي خدماتو ته پر لاسرسي تمرکز ولري.»

نوموړي ویلي، چې هند د افغانستان له خلکو سره د اوږدمهاله اړیکو پر بنسټ خپلو بشرې مرستو ته دوام ورکوي.

د هند د روغتیا وزارت د تېرو څو کلونو پرمهال د کابل په ګډون په پکتیا، خوست، پکتیکا او نورو ولایتونو کې د کلینیکونو جوړولو یادونه هم کړې او وايي، چې په تېرو څلورو کلونو کې یې افغانستان ته ۳۲۷ ټنه درمل او واکسینونه هم لېږلي دي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د غوښتنې له مخې به نوي کال ته ډېر ژر د سرطاني ناروغیو درمل او د سي ټي سکن یو ماشین هم کابل ته ولیږدوي.

هند ویلي، پلان لري، چې د افغان ډاکټرانو د ظرفیت لوړولو په برخه کې به ډېر ژر د تجربه لرونکو هندي ډاکټرانو یوه ډله افغانستان ته واستوي؛ یاد ډاکټران به په افغانستان کې روغتیايي کمپونه تنظیم او افغان ډاکټرانو ته عملي روزنه ورکړي.

د هند روغتیا وزارت ویلي، چې په تېرو څلورو میاشتو کې یې افغانانو ته شاوخوا ۲۰۰ روغتیايي ویزې ورکړې دي او په ژمنه یې کړې، چې د افغان بېړنیو او جدي ناروغانو درملنه په وړیا ډول په هند کې کوي.

مولوي نورجلال جلالي په هند کې د دودیز طب په نړیواله غونډه کې هم ګډون کړی دی.

د طالبانو د عامې روغتيا وزارت ویلي، چې د دودیز طب معياري کېدل په دې برخه کې د فعالو کسانو روزنه، د يو واقعيت په توګه یې پېژندل او د دودیز طب او ددواړو هېوادونو د تجربو شريکول د دې غونډې د بحث اصلي محور و.

د نړیوال روغتیا سازمان په دې ناسته کې د ۲۳ هېوادونو دروغتيا وزيرانو او استازو ګډون کړی و.

د طالبانو د هرات ولایت د رسنیو دفتر زیاتوي چې یادې فابریکې د پرمختللو او عصري ماشین‌الاتو په وسیله هره ورځ زرګونه متره ماشيني غالۍ او فرش تولیدوي.

یاد دفتر زیاته کړې، چې دا تولیدات نه یوازې د هېواد د کورنیو بازارونو اړتیاوې پوره کوي، بلکې د وارداتو پر کمېدو او د کورني تولید پر ودې هم مثبت اغېز لري.

طالب چارواکي زیاتوي چې د قالینو او فرشونو صنعت د ملي اقتصاد د پیاوړتیا تر څنګ، سلګونو هېوادوالو ته د کار زمینه برابره کړې ده.

د دوی په وینا، په یادو فابریکو کې ګڼ شمېر ځوانان او مسلکي کارکوونکي بوخت دي، چې دا چاره د بې‌کارۍ د کچې په راکمولو کې مهم رول لري.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان ویلي، چې د ژمي موسم په را رسیدو سره افغانستان کې د تنفسي ناروغیو کچه لوړه شوې ده او دوی یې د مخنیوي هڅې کوي.

شرافت زمان ویلي:«د ۲۶۰ زره په شاوخوا کې له موږ سره هغه ماشومان دي، چې عمرونه یې له پنځو کلونو کم دي. دا د تنفسي سیستم اړوند ټولو ناروغانو شمېر دی. همدارنګه ۴۱۶ زره لویان دي.»

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي، چې د تنفسي ناروغیو په برخه کې د عامه پوهاوي پروګرامه پیل شوي او ځینو سیمو ته یې د اړتیاوړ درمل هم لېږلي دي.

سره له دې چې طالبانو ویلي، چې د کابل په ګډون په بېلابېلو ولایتونو کې یې د هوا ککړتیا مخنیوي په موخه خلکو ته د عامه پوهاوي پروګرامونه پيل کړي، خو هر کال د ژمي په موسم کې د پلازمېنې کابل اوسېدونکي د ککړې هوا له زیاتېدو شکایت کوي او وايي، طالبان د ککړې هوا د مدیریت او کنټرول لپاره پروګرام نه لري.

د یاد وزارت د کارموندنې د پراختیا مرستیال سید مالک حسینی د پنجشنبې په ورځ وویل چې د افغانانو لپاره د کار ویزو د صادرولو نوی میکانیزم عملي شوی او تمه ده چې په نږدې راتلونکې کې د افغان پانګوالو د جذب په برخه کې څرګند بدلونونه راشي.

هغه زیاته کړه چې د افغانانو وضعیت ته پاملرنه ضروري ده، ځکه سره له دې چې ۱،۶ میلیونه افغانان بېرته ستانه شوي، لا هم نږدې پنځه میلیونه افغانان په ایران کې مېشت دي چې دده په وینا، پام وړ برخه یې غیرقانوني کډوال دي.

د ایران د کار وزارت مرستیال وویل چې بهرني پانګوال، په ځانګړي ډول افغانان، د درناوي وړ دي او ژمنه یې وکړه چې د هغوی د پانګونې پر وړاندې شته سیسټمي ستونزې به ډېر ژر حل شي.

د ایران د کار وزارت یاد چارواکي په روښانه ډول د افغان کارګرو نوم یاد نه کړ، خو له دې وړاندې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویلي و، چې زر به افغانانو ته ۲۰۰ د کارګرۍ ویزې صادرې شي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت په تېره نومبر میاشت کې په کابل کې د ایران د سفیر له قوله خبر ورکړ، چې ایران تر اوسه له اته زرو زیاتې د کار ویزې افغان کارګرو ته صادرې کړې دي.

روسي رسنۍ «نیوز رو» نن پنجشنبه راپور ورکړې چې دا بحثونه وروسته له هغې راپورته شول، چې په مسکو کې د طالبانو سفیر له روسي چارواکو سره د کرنیز سکتور لپاره د افغان کارګرو د ګومارلو پر امکان د خبرو یادونه وکړه.

د دې طرحې مخالفان، په ځانګړي ډول د روسیې د دولتي دوما د سیمه‌ییز سیاست او محلي حکومت د کمېټې غړي د اروپایي احصایو پر بنسټ وایي، چې د افغان کډوالو حضور له جرمونو او جنايي پېښو سره تړلی دی.

دوی ټینګار کوي چې له افغانستان څخه د کارګرو جذب به د روسیې په ګټه نه وي.

په ورته وخت کې، ځینو روسي قانون‌جوړوونکو د کډوالۍ پر جدي کنټرول او د بهرنیو کډوالو د وضعیت پر هر اړخیزه ارزونه ټینګار کړی او ویلي یې دي چې حتا هغه بهرني وګړي چې دا مهال روسیې ته راځي، دا د هېواد لپاره کومه ډالۍ نه ده.

راپور زیاتوي چې تر اوسه د مسکو او طالبانو ترمنځ د افغان کارګرو د جذب په اړه کوم وروستی تړون نه دی شوی او خبرې اترې لا هم روانې دي.

د ۱۴۰۳ کال په غبرګولي کې د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت مسوولانو اعلان وکړ، چې د یاد وزارت سرپرست عبدالمنان عمري د روسیې د کار او ټولنیزو چارو له وزیر انتون کوتیاکوف سره د سنټ‌پټرزبورګ د ۲۷نړیوال اقتصادي فورم په څنډه کې کتلي او د افغان مسلکي او نیمه‌مسلکي کارګرانو د لېږد په اړه یې خبرې کړې دي.

د روان کال په چنګاښ میاشت کې یو شمېر اوکرایني رسنیو ولیکل، چې افغان کارګر د روسیې تر ولکې لاندې اوکرایني سیمو ته استول کېږي.

د رپوټونو له مخې د طالبانو او روسیې ترمنځ د توافق له مخې یو شمېر کارګران دونیڅک او لوهانسک سیمو ته لیږل کیږي،چې له ۲۰۲۲ راهیسې د روسي ځواکونو له خوا اشغال شوې دي.

روسي چارواکو له طالبانو سره دا هوکړه کړې چې افغان مسلکي برېښنايي کارپوهان، رنګمالان، د ودانیو کارګران، د کرنیزو برخو ماهران به په تاتارستان، داغستان، کراسنوادار او دغه راز دونباس کې د بیا رغونې لپاره وګوماري.

په افغانستان کې د روسیې د سوداګریز مرکز مشر رستم حبیب الله هغه مهال وویل، چې «افغان متخصصین به د زیربناوو بیا جوړولو، کرنې او د ساختماني چارو په برخه کې ونډه واخلي».