د برېټانیا ځانګړي استازي په اسلام‌اباد کې د طالبانو له سفیر سره د سیمې پر امنیت خبرې کړي

په کابل کې د طالبانو د پولیسو قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ وايي، دغه چینایي وګړی «ایوب» نومېده او مسلمان و.

د فرانسې خبري اژانس راپور ورکړی، چې لسګونو کسانو د ایوب جنازه کې ګډون کړی و. د خپرو شویو انځورونو او ویډیوګانو له‌مخې، د جنازې په مراسمو کې د طالبانو د ادارې غړي او وسله‌وال هم لیدل کېدل. دا په تېر یو کال کې د کابل ښار دننه د داعش ډلې لومړنی ځانمرګی برید بلل کېږي.

په کابل کې د طالبانو د قوماندانۍ ویاند زیاته کړه، هغه رسټورانټ چې چاودنه په‌کې شوې، د یوه چینایي مسلمان وګړي «عبدالمجید» ملکیت و، چې له خپلې مېرمنې سره یې په کابل کې د چینایي مسلمانانو لپاره خواړه تیارول.

د نوموړي په وینا، په دغه چاودنه کې شپږ افغانان او یو چینایي وګړی وژل شوي دي.

افغانستان انټرنشنل د دوشنبې په ورځ له غرمې وروسته د عیني شاهدانو په حواله د ویډیوګانو په خپرولو سره راپور ورکړ، چې یوه ځانمرګي بریدګر د کابل شهرنو په سیمه کې د «لانژو د غوايي غوښې مکروني» په نوم رسټورانټ کې چینایي وګړي په نښه کړي دي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت دغه برید په کلکو ټکو غندلی او له طالبانو یې غوښتي، چې د برید عاملان ژر تر ژره پیدا او په سزا ورسوي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګوا جیاکن د سې‌شنبې په ورځ د مرغومي میاشتې پر ۳۰مه په یوې خبري غونډه کې وویل، چې په دغه برید کې یو چینایي وګړی وژل شوی او پنځه نور ټپیان شوي دي.

هغه له طالبانو وغوښتل، چې د ټپیانو د درملنې لپاره جدي هڅې وکړي او د چینایي وګړو، پروژو او بنسټونو د امنیت د ټینګښت لپاره نور ګامونه هم پورته کړي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت همدارنګه د دغه هېواد له وګړو غوښتي، چې د امنیتي وضعیت له امله دا مهال افغانستان ته له سفر کولو ډډه وکړي.

دغه وزارت همدارنګه له هغو چینایي وګړو او شرکتونو څخه چې دا مهال په افغانستان کې حضور لري، غوښتي چې خپل امنیتي تدابیر زیات کړي او هر څومره ژر چې شونې وي، له خطرناکو سیمو ووځي.

هغه پر خپله اېکس‌پاڼه یوې لیکنه کې وایي: «هر هغه څوک چې نن دا ډول بریدونه د هر نوم او د هر لوري پر ضد ترسره کوي، د دې ناوړه سنت د فکري او اخلاقي مسوولیت په برخه کې اوسني واکمنان نه‌شي خلاصېدلای».

فدایي ټینګار کوي، چې طالبان باید اوس د ځانمرګو بریدونو په تړاو یو دریځ خپل کړي.

نوموړی زیاتوي: «اوسني واکمنان باید په ښکاره، روښانه او بې‌ابهامه توګه اعلان وکړي چې که پخواني ځانمرګي بریدونه وو او که اوسني، دواړه له شرعي، اخلاقي او انساني پلوه حرام او ناروا دي. دا د منلو وړ نه ده چې له یوه لوري ځانمرګی «استشهادي» وبلل شي او د بل لوري ځانمرګی مردار».

د مخکېني جمهوري نظام د دې چارواکي په وینا، د بې‌ګناه انسانانو وژونکي نه استشهادیان دي او نه هم د دین استازي، بلکې هغه کسان دي چې قران‌کریم یې په څرګندونو ډکو «مغضوب او ملعون» بولي.

دا په داسې حال کې ده، چې په تېرو څه باندې شل کلونو کې د افغانستان د جمهوري نظام پر مهال د نړۍ لویو دیني عالمانو د طالبانو جګړه ناروا بلله او ان د دوی ځانمرګي بریدونه یې له اسلامي شریعت سره په ټکر کې بلل.

د سرچینو په وینا، دا بندیز شاوخوا دوه اوونۍ مخکې د هرات په یو شمېر جوماتونو کې عملي شوی او په وروستیو ورځو کې د امر بالمعروف مامورین په پراخه کچه د دې پرېکړې د پلي کېدو څارنه کوي. د طالبانو محتسبان په پرله‌پسې ډول جوماتونو ته ننوځي او که خلک د مېلمنو د هرکلي لپاره ولاړ وي، هغوی له دې کاره منع کوي او سپارښتنه ورته کوي چې ناست پاتې شي او باید ونه درېږي.

یوې ځايي سرچینې وویل، چې د تېرې اوونۍ پر مهال د امر بالمعروف محتسبان لږ تر لږه درې ځله د هرات جامع جومات ته ورغلي او خلکو ته یې اجازه نه ده ورکړې، چې د مېلمنو د هرکلي لپاره په کتار کې ودرېږي.

د هرات یو اوسېدونکي چې د امنیتي لاملونو له کبله یې نه غوښتل نوم یې خپور شي، افغانستان انټرنشنل ته وویل: «څو ورځې وړاندې مې د هرات په جامع جومات کې د فاتحې په یوه مراسمو کې ګډون کړی و. د امر بالمعروف مامورین راغلل او خلکو ته یې وویل چې د هرکلي لپاره د چا مخې ته ولاړ نه شئ».

نوموړي وویل، چې د فاتحې په مراسمو کې درېدل د مېلمه د درناوي او قدردانۍ نښه ده او دا ډول دود له پخوا راهیسې د خلکو د ټولنیزو رواجونو برخه ده. د هغه په خبره، د طالبانو دا امر د خلکو له پخوانیو دودونو او عنعناتو سره په ټکر کې دی او له شریعت سره هېڅ تړاو نه لري.

په همدې حال کې، طالبانو په هرات ښار کې خپل محدودیتونه، مزاحمتونه او سخت‌ګیرۍ زیاتې کړې دي. عیني شاهدانو او هغو ښځو چې په هرات ښار کې د طالبانو له تاوتریخوالي او ځورونې سره مخ شوې دي، افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د امر بالمعروف مامورینو له ۱۲ کلنو نجونو نیولې تر ۷۰ کلنو ښځو پورې یوازې د مانتو (اوږدو کوټونو» د اغوستلو له امله په ښار کې درولي، پوښتنې یې ترې کړې او له تاوتریخوالي ډک چلند یې ورسره کړی دی.

په دې اعلاميه کې راغلي، چې د يادې چاودنې له امله شاوخوا ۲۵تنه وژل شوي او ټپيان شوي دي. طالبانو په لومړني غبرګون کې دا پېښه د ګاز ډبې د چاودنې له امله بللې وه او د مرګ‌ژوبلې د کره شمېر له څرګندولو يې ډډه وکړه؛ خو وروسته د داعش خراسان څانګې د ياد بريد مسووليت پر غاړه واخيست. د افغانستان د ازادۍ جبهې په وينا، دې موضوع د طالبانو د تبليغاتي دستګاه دروغجنتوب په ډاګه کړ.

د افغانستان ازادۍ جبهې ټينګار کړی، چې دا پېښه يوازې د امنيت په ټينګښت کې د طالبانو کمزوري نه ښيي، بلکې دا هم څرګندوي چې دا ډله نه اراده لري او نه هم وړتيا، څو له هغو توندلارو او ترهګريزو بهيرونو څخه واټن واخلي چې ورسره فکري او عملي همغږي لري.

په اعلاميه کې همداراز زياته شوې، چې د دغو بدلونونو تر څنګ د افغانستان او تاجکستان پر پوله د طالبانو د ملګرو وسله‌والو تګ‌راتګ زيات شوی او په دې وروستيو کې د تاجکستان د جمهوريت سرحدي ساتونکو خبر ورکړی، چې د دواړو هېوادونو پر ګډه پوله درې تنه ترهګر وژل شوي دي.

د افغانستان د ازادۍ جبهې په باور، دغه پېښې د ډيورنډ کرښې دواړو غاړو ته د پرله‌پسې ناامنيو ترڅنګ، د طالبانو هغه ادعاوې له جدي پوښتنو سره مخ کوي چې ګواکې د ګاونډيو هېوادونو امنيتي اندېښنو ته ځواب وايي او د ترهګرۍ د صادرېدو مخه نيسي.

د افغانستان د ازادۍ جبهې د خپلو معلوماتو او استخباراتي څار پر بنسټ خبرداری ورکړی، چې افغانستان د طالبانو تر واک لاندې د ايډيولوژيکو ترهګرو ډلو پر يو خوندي پناه‌ځای بدل شوی او سيمې ته د ترهګرۍ، ناامنۍ او بې‌ثباتۍ د پراخېدو ګواښ زيات شوی دی.

په پای کې، دې جبهې ټينګار کړی چې د طالبانو د واکمنۍ دوام به نه يوازې په افغانستان کې فقر او بشري کړکېچ نور هم ژور کړي، بلکې د سيمې او ګاونډيو هېوادونو امنيت به له جدي ګواښونو سره مخ کړي.

هغه ټینګار وکړ، ملګري ملتونه باید په افغانستان کې روان وضعیت د "جنسیتي اپارټایډ" په توګه په رسمیت وپېژني.

فایق دا څرګندونې د ملګرو ملتونو د پوره واک لرونکو استازو په هغې ګډه ناسته کې وکړې، چې د بشریت پر ضد د جرمونو او سزاګانو په اړه جوړه شوې وه. هغه زیاته کړه، چې افغانستان دا مهال د طالبانو تر واکمنۍ لاندې له سخت بشري ناورین سره مخ دی او خلک په‌کې له خپلو بنسټیزو حقونو بې‌برخې شوي دي.

نوموړي د خپلې وینا په یوې برخه کې وویل: «ښځې او نجونې د دغو سرغړونو اصلي هدفونه دي. د قوانینونو، فرمانونو او بنسټیزو کړنلاور له امله هغوی په سیسټماتیک ډول له زده‌کړو، کار، عامه ژوند او عدالت ته له لاسرسي بې‌برخه کېږي».

فایق همدا راز زیاته کړې، چې په افغانستان کې قومي او مذهبي لږکي، خبریالان، د بشري حقونو مدافعان او پخواني دولتي کارکوونکي د خپلې مخینې له کبله تر سخت تعقیب لاندې دي. هغه غوښتنه کړې، چې د ملګرو ملتونو راتلونکی کنوانسیون باید دغو موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه وکړي او په دې تړاو باید بحثونه وشي.

هغه ویلي، پر یادو موضوعاتو باید په راتلونکي کنوانسیون کې بحث شي او د افغانستان موضوعاتو ته باید ارزښت ورکړل شي. په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازي په وینا، د مخنیوی په برخه کې باید قوي ژمنو باندې خبرې وشي او نړۍوالې همکارۍ هم باید دغه برخه کې ډېرې شي.

نوموړي د وینا‌ په یوې برخه کې وویل: «د افغانستان اوسنی وضعیت د جنسیت پر بنسټ د واکمنۍ یو قصدي او هر اړخیز نظام منعکسوي. موږ دا اړینه بولو چې دا بهیر په جدي توګه د جنسیتي اپارټایډ یا د بشر پر ضد د جرم په توګه وپېژندل شي».

د هغه په باور، دا یوازې یو شعاري‌ او خطابي وړاندیز نه دی، بلکې یو حقوقي وړاندیز دی چې باید په تړاو یې اقدام وشي.

تر دې وړاندې یو شمېر ښځینه فعالانو، خبریالانو، سیاستوالو او د بشري حقونو مدافعینو هم له ملګرو ملتونو څخه غوښتنه کړې وه، چې په افغانستان کې د طالبانو له لوري روان وضعیت باید د جنیستي اپارټایډ په توګه وپېژني. طالبانو په افغانستان کې ښځې له سختو محرومیتونو سره مخ کړي او په تېرو څه باندې څلورو کلونو کې د طالبانو مشر ملا هبت‌الله پر ښځو د بندیزونو او محدودیتونو اړوند له ۱۰۰ ډېر فرمانونه صادر کړي دي.

نړۍوالې ټولنې او ملګرو ملتونو د‌ طالبانو تر واک لاندې افغانستان د ښځو لپاره د نړۍ یو خطرناک هېواد بللی، چې هره ورځ په‌کې له سختو محدودیتونو، بندیزونو او کړاوونو سره ژوند تېروي.